Б.Чойням: Өдрийн цагаар дугхийдэг хүмүүсийн ажлын бүтээмж 15-20 хувь нэмэгддэг

0

Өнгөрсөн долоо хоногийн баасан, бямба гарагт тархи судлалын эрдэмтэд чуулж, сонирхолтой илтгэл тавьж, хэлэлцүүлсэн билээ. Энэ үеэр  АШУҮИС-ийн Биоанагаахын сургуулийн физологийн тэнхмийн багш, анагаах ухааны магистер Б.Чойнямтай өдрийн цагаар дугхийх нь хүний биед ямар эерэг өөрчлөлтийг бий болгодог талаар ярилцлаа. 

-Өдөр түр дугхийх нь хүний биед ямар эерэг нөлөөтэй монголчуудын зарим нь өдөртөө хэдхэн минут дуг хийгээд авдаг шүү дээ?

-Монгол гэлтгүй Хятад, Солонгос гээд Азийн орны ихэнх иргэд цайны цагаараа унтдаг. Тийм дадал, хэмнэлтэй болчихсон байдаг. Учир нь өдрийн цагаар дуг хийх нь хүмүүсийн ажлын бүтээмжийг нэмэгдүүлдэг гэсэн судалгаанд үндэслэж, тийм дадал зуршлыг бий болгосон хэрэг. Хоёр жилийн өмнө өдрийн цагаар унтах нь бодисын солилцоог удаашруулж, чихрийн шижин өвчний эрсдэл нэмэгдүүлдэг гэсэн таамаглал гарч ирсэн. Гэвч эцэстээ энэ нь сөрөг нөлөө маш бага байна гэдгийг эрдэмтэд тогтоосон.  Харин ч эсрэгээрээ өдрийн цагаар унтахаар хүний биеийн хүчний болон оюуны ажлын бүтээмж нэмэгддэг.  Хүний бие махьбод ажиллаад ирэхээр ядралтын процесс явагддаг. Өөрөөр хэлбэл, хийж байгаа ажлаас нь гадна гадаад орчны хүчин зүйл, хүн хоорондын харилцаа болоод бусад зүйлээс шалтгаалаас ядратын процесс явагддаг. Ингэхээр ажлын бүтээмж буурах, гүйцэтгэл сулрах асуудал үүсдэг.

Миний хувьд хувь өдрийн цагийн унталт байх нь зөв гэж үздэг. Бид хэд хэдэн байгууллагатай хамтарч, судалгааны ажил хийхээр төлөвлөчихсөн байгаа. Мөн байгууллагууд ч санаачилга гаргаж, ажилчдынхаа дунд хэрэгжүүлж чадвал зарим ажлын байрны бүтээмж нэмэгдэх боломжтой гэж харж байгаа.

-Тодорхой ажлын байрыг сонгож хийсэн судалгаанууд байдаг байх. Ажилчдаа өдрийн цагаар унтуулснаас үүдэж ажлын бүтээмж тэдэн хувиар нэмэгдсэн ч гэдэг юм уу?

-Ийм судалгаануудыг үе шаттайгаар хийсэн байдаг.  Хамгийн анх АНУ Стенфордын Их Сургуульд оюутнуудын дунд судалгаа хийсэн байдаг юм. Оюутнууд шалгалтын үеэр нойргүй их хонодог. Энэ нь дараагийн сурах үйл явцад нөлөөлдөг гэдгийг үндэслэж өдрийн цагаар богино хугацааны нойрсолт хийлгэж үзсэн байдаг. Улмаар дуг хийх үйл явц нь эерэг нөлөөтэй байна гэдгийг судалгаагаар тогтоосон. Мөн Солонгос улсад хийсэн судалгаа ч байдаг. Үүнд Барилгын болоод хүнд механизмын ажилчид, жолооч нарыг хамруулж судалгаа хийсэн ба дуг хийгээд гарсан хүмүүсийн ажлын бүтээмж даруй 15-20 хувиар нэмэгдэж байсан байна. Үндсэндээ тухайн хүний ажлын бүтээмж, ажиллах чадвар нэмэгдэж байна гэсэн үг. Бүр цаашлаад тархины үйл ажиллагааны сэргэлт явагдаж байгаа гэж харж болох юм. Нэн ялангуяа хүний их тархины гадаргын сэргэх үйл явц идэвхижсэнээр аливаа зүйлийг хурдан таниж мэдэх, тогтоох, анхаарал шилжүүлэх хурд сайжрах гэх мэт эерэг үр дүнгүүд гарч байгааг бидний судалгаа харуулсан.

-Тэдэн минут дугхийх нь тохиромжтой гэсэн хэмжээ байгаа юу?

-Хамгийн багадаа 20, ихдээ 40 хүртэл л өдрийн унталтыг хийх ёстой. Хүний тархины амардаг хугацааг тооцоод үзэхээр, 30-40 минутын дараа гүн нойр руу шилжчихдэг. Өөрөөр хэлбэл, 90-110 минутыг нойрны нэг үе хэмээн үздэг ба хөнгөн буюу гүехэн нойрны үед тархи нойрноос сэрэхэд орчиндоо харилцах чадвар сайжирдаг. Гүн нойр руу шилжчихвэл сэрсний дараа тархины гадрын эд эс бүрэн идэхвхжихэд тодорхой хугацаа шаардлагатай болно. Нөгөө хүн маань дуг хийж сэргэх биш бүр нойрмог болж, дахин унтах шаардлагатай болчихно. Хэрвээ тэгвэл ажлын бүтээмжийг бууруулах эрсдэл тулгарах нь мэдээж юм. Нөгөө талдаа 20-30 минут дуг хийгээд сэрэхэд гүн нойрны өмнө сэрж таарч байгаа юм. Түүнийгээ дагаад тухайн хүний ажлын бүтээмж ч нэмэгдэж байдаг. 

-Өдрийн тэдэн цагийн үед түр дугхийвэл зөв гэсэн зүй тогтол бий юу?

-Бүх хүнийг яг тэдэн цагт амарвал зөв гэж хэлэхэд хэцүү. Гадны орнууд их үдийн цайны цагаараа л ажилчдаа амраачихдаг юм билээ. Ихэвчлэн 12:00-13:00 цаг, зарим нь 13:00-14:00 цагийн хооронд ажилчдаа амраадаг, бүр унтуулдаг. Манайд энэ дадлыг бий болгохын тулд нэлээд хугацаа шаардлагатай болох байх. Тэр болтол хүн болгон адилхан цагт дуг хийнэ гэвэл хэцүү л дээ. Өнөө шөнө та нойргүй явчихсан, маргааш нь би нойр дутуу явж гэж бодъё. Энэ хоёр хүнийг нөгөөдөр нь нэг цагт дуг хийлгэвэл адилхан амарна гэсэн үг биш. Ажлын орчин, нөхцөл байдал, тухайн хүний ажиллаж байгаа арга барилаас их шалтгаална. Ямар тохиолдолд өдрийн унталтыг хийх вэ гэдэг асуулт гарч ирж байгаа юм. Тухайн хүн өөрийгөө таньж мэдэх ёстой. Миний гараас ажил гарахгүй байна гэж хүмүүс яриад байдаг. Энэ бол тухайн хүний тархины ажиллах чадвар буурчихсан байна гэсэн үг. Тийм учраас тархины эсээ богино хугацаагаар амраах ёстой. Болж өгвөл тийм зуршилтай болох хэрэгтэй.

Монголчууд нүүдэлчин соёлоосоо улбаалаад хоногийн хэмнэл нь ижил байсан. Орой нар жаргахаар унтаж, нар ургахтай зэрэгцэж босоод л ажлаа хийдэг. Харин өнөөгийн нийгэмд, суурьшмал соёлд шилжсэнээс хойш хүн бүрийн амьдарч байгаа орчин өөрчлөгдчихсөн.  Өөрөөр хэлбэл, тухайн хүн орондоо орсныхоо дараа нэг цаг утсаараа оролдчихоод унтвал чанаргүй нойр болчихож байгаа юм. Хүний нүдний торлог бүрхэвчээр нэвтэрч буй гэрэл тархинд очоод, өдөр, шөнийн заагийг ялгуулж өгч байдаг. Хэрвээ та унтахаасаа өмнө утас ашиглаад, зурагт үзээд, компьютер тоглоод, ямар нэг байдлаар гэрэлд байгаад байвал тархинд чинь шөнө болохгүй байна гэсэн үг. Шөнө болохгүй байгаа тохиолдолд тархи амрахгүй. Магадгүй та орой 22:00 цагт орондоо орчихоод, 23:00 цаг хүртэл утас ширтээд унтлаа. Өглөө 06:00 цагт босоод явбал таны тархи 6 цаг орчим л амарна. Та гэтэл өөрийгөө 7 цаг унтаж амарсан гэж бодож байгаа шүү дээ.  Орчин цагийн нийгэмд нойрын асуудал маш хурцадмал байна. Хүмүүс нарийн ойлголттой болох хэрэгтэй. Тиймээс бид нойрны тэмдэглэл хөтөлдөг дэвтрүүдийг гаргахаар зорьж байгаа. Иргэд хоногт хэдэн цаг унтаж байна, нойр нь чанартай байгаа эсэхээ тэмдэглэж бичээд, өөртөө хяналт тавиад, шаардлагатай тохиолдолд эмчид хандах ёстой юм. Иргэд юунаас болж нойргүйдэлд орчихоод байна вэ гэдгээ илүү ойлгох шаардлагатай байна. Үүнээс болж хөдөлмөрийн бүтээмж ч буурсаар байна.

-Шөнө бүтэн нойроо авсан хүн дугхийх хэрэгтэй юу. Эсвэл нойр дутуу хүн л өдрийн унталт хийх шаардлагатай байна уу?

- Бүтэн нойр гэдгийг шөнө 7, 8 цаг унтах ёстой гэдгээр л ойлгоод байдаг, гэвч чанартай нойрсож байгаа эсэхээ анхаарах хэрэгтэй. Шөнө ойролцоогоор 8 цаг чанартай унтсан хүнд ядрах, нойрмоглох зэрэг шинж бага учир өдрийн цагаар дуг хийх шаардлагагүй. Гэхдээ тухайн хүний амьдарлын хэвшил, ажлын нөхцөл зэрэг нь ихээхэн нөлөөлнө. Шөнө ээлжинд гарч байгаа эмч, сувилагч шөнөжин нойргүй явдаг.  Өөр олон хүн нойргүй хонодог ажилтай шүү дээ. Энэ хүмүүс шөнийн нойрыг өдөр нь нөхнө гэж бодоод байдаг. Харамсалтай нь өдөр нар тусаж байгаа тохиолдолд тархины эс амардаггүй гэж би хэлсэн дээ. Тэгэхээр өдрийн цагаар амарсан ч шөнийн нойр нөхөгддөггүй. Хоногт 8 цаг унтах ёстой гэхээр л  ганцхан шөнө л амрах мэтээр ойлгодог. Хоногийн цагаа хуваарилах хэрэгтэй. Та ажил ихтэй байгаа бол шөнө 5-7 цаг, өдөр нь 30 минутаас 2 цаг хүртлэх хугацаагаар унтчих. 2 цаг гэдэг бол нойрны нэг үе буюу нэг өнгөц, нэг гүн нойр юм. Энэ бол сайн амралт болдог. Монголчууд маань өөрсдийгөө зөв амрааж сурах л хэрэгтэй байна. Мэдээллийн эринд амьдарч байгаа бид цахим орчинд аялж явсаар байтал өөрийгөө хайхрахаа больчихсон. Энэ нь эргээд ажлын бүтээмжийг нь сулруулаад байна.

-Гадаадад бол ажилчдаа өдөр амраадаг соёл тогтчихож. Манайд тийм зүйл байхгүй. Бушуухан өдрийн хоолоо идчихээд, ажлаа хурдан хий л гээд байдаг. Тэгвэл өдөр дугхийдэг соёл тогтоохын тулд байгууллагуудад зөвлөх, таниулах ёстой юм шиг?

-Тийм ээ энэ үнэн, бид одоо судалгааны ажлаа дөнгөж л эхэлж байна. Хэд хэдэн байгууллагатай гэрээ хийгээд явж байгаа. Өдрийн унталт хийх орчин бүрдүүлэхээр судалж байна. Дээрээс нь байгууллагууд ч бидэнтэй хамтарч ажиллах хэрэгцээ байгаа. Хэрвээ өдөр унтах орчныг бий болгочихвол үр дүнг нь судлаад, цааш нь үргэлжлүүлээд хэрэгжүүлээд явах боломжтой. Түүний дараа ямар ажил хийдэг хүмүүс, аль цагт хэдэн минут амрахад биед нь яаж өөрчлөгдөж байна вэ гэдгийг нарийн судалж болно.

-За ярилцлага өгсөнд тань баярлалаа, цаашдын судалгааны ажилд нь амжилт хүсье.

Баярлалаа, танд ч бас амжилт, эрүүл энхийг хүсье.



АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд toim.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичих


ШИНЭ МЭДЭЭ

Шүүхийн тогтоол албажиж очсоны дараа Д.Эрдэнэбат, Б.Болор нарыг суллана5 цаг 43 минутын өмнөУИХ-ын гишүүн асан Д.Эрдэнэбат, Б.Болор нарыг ялаас чөлөөллөө5 цаг 54 минутын өмнөМҮОНРТ-ийн ерөнхий захирал Н.Дэмбэрэлийг чөлөөлж, Г.Гэрэлийг түр томилжээ7 цаг 35 минутын өмнөНэгдүгээр төрөхөд ХАЛДВАР БАТЛАГДАЖ, хөл хорио тогтоолоо7 цаг 55 минутын өмнө“Таван-толгой” түлш ТӨХК-ийн захирал М.Ганбаатар Сүхбаатар дүүргийн МАН-ын даргаар сонгогдох уу7 цаг 59 минутын өмнөБАЙНГЫН ХОРОО: Б.Батдавааг томилох саналыг дэмжив9 цаг 41 минутын өмнөГ.Амартүвшин, Г.Дамдинням, Х.Ганхуяг нарын Хөгжлийн банкнаас гаргасан 33 тэрбум төгрөг ил боллоо1-19, 14:02Товчоодод 8483 хүнд хяналт хийхэд сэжигтэй тохиолдол илрээгүй1-19, 12:21Д.Нарангэрэл: Ойрын хавьтлыг тусгаарлахад ямар нэг хэмжээгээр төлбөр авахгүй1-19, 12:05Цэргийн төв эмнэлэгт нас барсан иргэн коронавирусээр биш зүрхний өвчний улмаас эндсэн гэв1-19, 11:20ЭМЯ: Ажиглан тусгаарлалтад байсан 10 хүнээс халдвар илэрлээ1-19, 11:09Бусдад авлига өгсөн хэргээр дуучин Э.Оюумаад ЯЛ ОНООЛОО1-19, 10:40ЭМЯ: Хөдөө, орон нутагт халдвар нэмж бүртгэгдээгүй1-19, 10:18Д.Эрдэнэбат, Б.Болор нарын ДАВЖ ЗААЛДАХ хурал эхэллээ1-19, 10:16Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн санал авах өдрийг 2021 оны зургаадугаар сарын 9-нд товлохыг дэмжив1-19, 10:12Ерөнхий сайд Ерөнхийлөгчид ХАРИУ өгсөн үү...1-19, 9:13Лука Дончич өөрийн замналынхаа 28 дахь трипл даблийг гүйцэтгэж алдарт Майкл Жордантой тэнцлээ1-19, 9:08Айл бүрт заавал байх хэрэгцээтэй олон үйлдэлт аяны “Эко мешок”-ыг тусгайлан Монголд үйлдвэрлэв1-14, 18:38Ковид ба кибер аюулгүй байдал1-14, 18:25“Урбанек” Б.Лхагважав барилгын салбарыг УЛС ТӨРИЙН ТАЛБАР болгож эхэлжээ1-14, 14:10ОУХМ Г.Алтанбагана, Ө.Дүүрэнбаяр нар өнөөдөр барилдана1-13, 11:50"Алтан жолоо импекс" компанийн ажилтнаас халдвар илэрчээ1-13, 11:34З.Баянсэлэнгэ, Ц.Сандуй, А.Ганбаатар нарт яллах дүгнэлт үйлджээ1-13, 11:29Хөвсгөл аймгийн Ханх суманд 07:47 цагт дахин газар хөдөлжээ1-13, 11:26Дэлхийн хамгийн сонирхолтой хоббитой хүмүүс1-13, 11:17ХӨСҮТ: "Ачтан" эмнэлгийн нэг эмч, БГД-ийн 4 дүгээр хорооноос 8, БЗД-ийн 17 хорооноос 4 хүнээс халдвар илэрлээ1-13, 11:09Авто тээврийн товчоодоор 24 цагийн хугацаанд 6088 хүн нэвтэрчээ1-13, 10:45Хөвсгөлд нэг өдөрт 300 удаа газар хөдөлж, барилга цуурав1-13, 10:33С.Баярцогтоос 4 тэрбум 10 сая төгрөг болон 3 үл хөдлөх хөрөнгийг хураана1-13, 10:16С.Баяраас 5 тэрбум 580 сая төгрөг, 1 тэрбум 97 саяын ҮЛ ХӨДЛӨХ ХӨРӨНГӨ хураана1-13, 10:11Ханиад, COVID-19 хоёрыг хэрхэн ялгах вэ?1-13, 10:00Ашиг сонирхлын зөрчилд хамаарах 55 гомдлыг шалгав1-13, 9:40УИХ-ын байнгын хороо, ажлын хэсэг хуралдана1-13, 9:26Ардчилсан Үндсэн хууль баталсны 29 жилийн ой тохиож байна1-13, 9:00Чингэлтэй дүүргийн ЭМТ-д PCR шинжилгээний лаборатори байгууллаа1-12, 13:12“Korea Grand Sale 2021”: Нэгдүгээр сарын 14-нөөс 46 хоногийн турш онлайнаар зохион байгуулагдана1-12, 11:51ЭМЯ: Ажиглан тусгаарлалтад байсан 14 хүнээс халдвар илэрлээ1-12, 11:03Хөвсгөлд газар хөдөлж, Улаанбаатарт 4-6 баллаар мэдрэгджээ1-12, 10:22Т.Мөнхсайхан: Голомтуудаа хяналтандаа авсан учраас цаашид эрсдлийн үнэлгээн дээр тулгуурлан хөл хорио тогтоох эсэхээ шийднэ1-11, 11:54"Ачтан" эмнэлгийн голомтоос 47 хүн халдварт өртжээ1-11, 11:07

NEWS STORY

Popular Tags