Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2023-04-21 нд нийтлэгдсэн байна.

Э.Түвшинтөгс: Циркийн урлагийнхныг Монгол Улс тоохоо больсон. Хэдэн жүжигчид нь гадны хүмүүс шиг л байдаг

4/ 21/ 2023    6 цаг 40 минут

Мэргэжлийн морин циркийн жүжигчин, морьт циркийн сургагч багш Э.Түвшинтөгстэй ярилцлаа.

-Сайн байна уу, Та манай уншигчдад өөрийгөө танилцуулааач. Циркийн урлагтай хэрхэн холбогдсон юм бэ?

-Сайн байна уу, Намайг Энхжаргалын Түвшинтөгс гэдэг. Би морин циркийн мэргэжлийн жүжигчин бэлтгэдэг багш. 20 жил циркийн урлагт зүтгэж байна. Цирктэй холбогдсон түүх гэвэл би багадаа хурдан морь унадаг байсан юм. Нэг өдөр циркийн группийнхэн хурдан морь унадаг айлд маань ирээд бэлтгэл хийсэн юм. Тэгсэн би өөрийн мэдэлгүй дунд нь орчихсон гүйж явсан. 9 настай байсан юм. Дараа нь хотод ирж циркэд шалгуулаад тэнцсэн. Морин циркт татагдсан гол шалтгаан нь миний хувьд Солонгос руу явах байсан юм. Циркийн жүжигчин гэдэг чинь хүүхдийн хувьд маш гоё зүйл шүү дээ. Манайх жаахан ядруу амьдралтай байсан учраас би Солонгос яваад их мөнгө олох юм бол манай гэрийнхэн гоё амьдарна гэж бодсон. Ер нь, Солонгост очоод бөөн мөнгө олно гэсэн бодолтой жаахан хүүхэд анх орж циркт орсон юм.

-Хэдэн настайдаа Солонгос  руу явсан юм бэ?

- Солонгос руу 10 настайдаа явсан. Анх очоод морин дээр нуруугаараа хэвтээд хөлөө өргөдөг ганцхан үзүүлбэр хийдэг байлаа. Анхны мэдрэмж их сонин. Нүүр хагараагүй, ичимхий хүүхдийг циркийг хөшгийг онгойлгоод л “За, зааж өгсөн юм хий” гээд гаргасан даа. Үзэгчдийн өмнө гараад би огт өөр хүн болдог гэдгээ тэр үед л мэдэрсэн. Тоглолтоо дуусгаад гарч ирээд үзэгчидтэй зургаа даруулдаг юм. Хамгийн жижиг жүжигчинтэй зураг авхуулахаар эмээ өвөө нар ирнэ шүү дээ. Нууцаар гарт мөнгө атгуулна. Их мөнгө өгдөг байсан /инээв/.

-Морин циркийн жүжигчдийн гол хамтрагч нь мэдээж морь. Морио яаж сонгож, ямар хугацаанд сургадаг юм бэ?

-Морио сонгоно гэдэг янз бүр л дээ.  Нядалгааны газраас ч адуу авч ирнэ. Зарим газруудад хэдэн 100 саяын үнэтэй адуу ч байна. Үнэтэй адууны хөлийг бэртээж болохгүй, нурууг нь авч болохгүй гэдэг. Морио амьтан яаж сургадаг билээ яг тэрүүгээр л сургадаг. Морь хүн хоёр нэгдэж, нэгнээ мэдэрнэ гэсэн үг. Морь хүртэл намайг мэдрэх ёстой. Морь давхиж байхад жүжигчин унах гэж байвал морь доороос ивдэг. Трюк хийх гэж байгааг морь мэдрээд чигээрээ давхих жишээтэй. Морь хүнийг бүрэн мэдэрдэг .

-20 жилийн хугацаанд цөөнгүй морь сургаж, үзүүлбэр үзүүлсэн байх. Санаанаас гардаггүй сэтгэлд тод үлдсэн мориныхоо тухай дурсвал?

-Чэжүгийн “The Ma Park” 60 морьт гэдэг газар байдаг. Тэнд нядалгааны газраас хэдэн адуу ирээд надад нэг морь өгсөн юм. Нядалгааны газрын бөөн шавар болчихсон морь ирсэн. Нөгөө морио гурван удаа угаатал цагаан өнгийн зүс гарч ирдэг юм. Тэгсэн хээр алаг адуу. Даага байсан юм, хөөрхий нялх амьтан. Хамаагүй ачаалал өгч болохгүй. Мориноос буудаг трюк хийгээд татахаар уначих гээд /инээв/. Болжмор гэж нэрлэсэн. Сайндах үедээ сайндаад, муудах үедээ муудаад яг л найзууд шиг байлаа. Тэр морь маань сэтгэлд хамгийн тод үлдсэн.

-Циркийнхэн маань өнөөдөр хаана бэлтгэлээ хийж байна. Циркийн урлаг,  циркийн байрны талаар та ямар байр суурьтай байна вэ?

-Би гэлтгүй манай циркийн урлагийн бүх залуучуудын чин хүсэл Монголдоо цирктэй болох юм. Циркийн байрыг буцааж авах гэж их үзсэн. Ерөөсөө болохгүй, дийлэхгүй байгаа. Өнөөдөр манай циркчид бэлтгэл хийх заалгүй учраас түрээсэлж бэлтгэлээ хийж байна. Циркийн урлагийнхныг Монгол Улс тоохоо больсон. Бид гадны хүмүүс шиг л байдаг.

- Монголын морин циркчид олон улсад хэр зэрэг нэр хүндтэй вэ?

- Монголын морин циркчдийг гаднынхан Чингис хаан гэдэг нэрээр хүлээж авдаг. Чингисийн баатрууд санаанд нь буудаг юм болов уу. Морин циркийнхэн гадаадад нэр хүнд сайтай. Манай дээд үеийн ах нар мундаг байсны ач гавьяанд бид ажилтай, нэр хүндтэй яваа. Гадаадын морин циркчидтэй энэ тэнцүү үзүүлбэр үзүүлж байна. Хамгийн их алга ташилт хүлээж авдаг номер бол морин циркийнхэн. Унтаж байгаа хүмүүсийг сэртэл нь гарч ирнэ шүү дээ.

-Гэмтэл бэртэл их авч байв уу?

-Морь маань давхиж байснаа гэнэт зог тусаад урагшаа шидүүлж байсан. Хоёр давхар байшин шиг өндрөөс унасан гэсэн үг. Манай циркийн урлагийнхан чинь хөл, гараа хугалж, бэртэл гэмтэл авсан ч хугархай гараа өргөөд ёсолдог. Хэчнээн өвдсөн ч тоглолтоо аварч үлддэг гэсэн үг.

-Та  залуучуудыг морин циркийн мэргэжлийн жүжигчнээр бэлтгэдэг гэсэн?

-Би 17 настайгаасаа  морин циркийн мэргэжлийн жүжигчдийг сургаж байна. Одоогийн байдлаар 500 хүүхэд сургажээ. Манай “ZHZ” компани морин циркийн мэргэжлийн жүжигчдийг бэлтгэж, циркийн манеж дээр гаргадаг. Миний хувьд өөрийнхөө мөрөөдлийн хамт олныг бүрдүүлэх зорилго тавьсан. Удахгүй Хөлөнбуйр руу 45 хүний бүрэлдэхүүнтэй явах гэж байна.

-Хөдөлмөрийн үнэлгээ нь ямар байдаг вэ?

-Дөнгөж эхэлж буй хүүхдүүд цалингийн хамгийн доод хэмжээ буюу 1.5 сая төгрөг авдаг. Чадвараа дээшлүүлээд 5-7 сая төгрөгийн цалин авдаг хүмүүс ч байна.

-Циркчид маань Монгол Улсаа олон улсад сурталчлан таниулахад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг гэж ойлгодог?

-Тиймээ, жишээ нь Солонгост байлаа гэж бодъё. Өдөрт 3 тоглолтод орно. Гурван тоглолтыг 365 хоногт үржүүлэхэд жилд хэдэн тоглолтод оролцдог нь гарч ирнэ. Нэг тоглолтыг 1000-2000 хүн үзнэ. Би гэхэд 20 жил тоглосон байна. Манай циркийн урлагийнхан бүгдээрээ Монгол орноо ингэж сурталчилдаг. Намайг хараад энэ Э.Түвшинтөгс байна гэхгүй. Гаднын хүмүүс хараад Монгол гэж ярина. Тэгэхээр нэрээ сайн бодохгүй бол болохгүй.

-Гадаадын хүмүүст морин циркийн үзүүлбэр зааж байв уу?

-Бид гадаад хүнд морин циркийн үзүүлбэр зааж өгдөггүй. Хятад хүнд морь унахыг, морин циркийн үзүүлбэр хийхийг зааж өгвөл хүмүүс намайг үзэн ядна шүү дээ. Би бол жаахан үндсэрхэг хүн бололтой. Хэчнээн гадаад руу явдаг ч гэсэн Монгол орондоо хайртай.

-Ярилцсанд баярлалаа.

 

0


Сэтгэгдэл (0)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.





ШИНЭ МЭДЭЭ

АЖНАЙГ АЖИХАД: Амны цавчаачдын толгойлгогч "АЖНАЙ"27 минут 36 секундын өмнөМонголын баячууд улстөрчдөд дарлуулж байхдаа таарсан увайгүй л дээ29 минут 45 секундын өмнө“Миний дайсны дайсан бол миний найз”2 цаг 22 минутын өмнөТүүхэн товчоон: Улаанбутангийн тулалдаан2 цаг 47 минутын өмнөХуулийн сайд асны “шүгэл үлээсэн” дээрэмчин нь “Цагаан Шонхор”-ын Ч.Энхтайван байв2 цаг 53 минутын өмнөД.СОСОРБАРАМ: С.Зориг амиа алдсан хэрэг хамт зүтгэж байсан нөхдийг нь насан туршид нь хардуулж, нулимуулж явдаг тогтолцооны цөм болчихлоо2 цаг 54 минутын өмнөУлаанбаатар ба Токио хотын цэвэрлэх байгууламж хэрхэн ажилладаг вэ?2 цаг 57 минутын өмнөЦаг агаарын мэдээ3 цаг 3 минутын өмнөЖ.Соронзонгийн хэргийг давж заалдах шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцааж, шийдвэрлэв3 цаг 5 минутын өмнөС.Зоригийн хэргийн материалыг нууцаас бүрэн гаргахыг шаардав3 цаг 15 минутын өмнөНЭРИЙГ НЬ АШИГЛАГЧ “ЭРЭЭ ЦЭЭРГҮЙЧҮҮД” ЦӨМ С.ЗОРИГИЙГ ТАЙВАН НОЙРСУУЛ…4 сар 22. 10:30Иргэний шилжилт хөдөлгөөний бүртгэлийг энэ сарын 29-нөөс зогсооно4 сар 22. 10:27Р.Базарын баривчилгаанаас улс төрийн “үнэр” л ханхийгээд байна даа4 сар 22. 9:10Нэрд гарсан юмнуудад нэг ч өөдтэй “амьтан” байхгүй4 сар 22. 9:09АЖНАЙГ АЖИХАД: Монголын төр нүдгүй чихгүй мэт аашилсан Ажнайгийн ноёрхол бол хуулиар халхавчилсан хулгай мөнөөсөө мөн4 сар 22. 8:58Баабар: Сарлаг нядлах аргачлал4 сар 22. 8:09Өнөөдөр могой өдөр4 сар 22. 8:07Долоо хоногийн өрнийн зурхай4 сар 22. 8:04Улаанбаатарт өдөртөө 6 хэм дулаан байна4 сар 22. 8:00“…Улс төрийн санхүүжилт” гэвэл Р.Базар ч, банк ч биш, Монголбанкны дэргэдэх СМА буруудна4 сар 22. 7:56Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Тайландын Хаант Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ4 сар 22. 1:00Улсын начин Б.Түвшинтөгс түрүүллээ4 сар 21. 18:12Б.Ням-Эрдэнэ хүрэл медалийн болзол хангалаа4 сар 21. 18:02Б.Ганхайч Азийн дэд аварга боллоо4 сар 21. 17:56Тодорхой тоймлоно-Долоо хоногийн тойм4 сар 21. 15:33Азийн аваргын тэмцээнийг Монголын жүдочид амжилттай эхлүүллээ4 сар 21. 11:09С.Зоригийн амь насыг бүрэлгэсэн хэргийн талаар хэн юу ярьж байсан бэ4 сар 20. 14:23"Амгалан" Дулааны станцын эрчим хүчний үйлдвэрлэл 1.3 сая Гкал дулаанаар нэмэгдэж байна.4 сар 19. 15:58Л.Оюун-Эрдэнэ: Эрчим хүчний салбартаа бизнесийн өрсөлдөөнийг дэмжиж, реформ хийх цаг нь болсон.4 сар 19. 15:48Говьсүмбэр аймгийн баг шөвгийн дөрөвт шалгарлаа4 сар 19. 0:50“Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар Ж.Энхжаргаланг томиллоо4 сар 18. 22:15Дээд боловсролын байгууллагад оюутан элсүүлэх босго оноог 420 болгов4 сар 18. 21:25Төв цэнгэлдэх хүрээлэнг 100 хувь нийслэлийн эзэмшилд авлаа4 сар 18. 21:02Дээд шүүх Т.Бадамжунайн хэргийг тусгаарлах шаардлагагүй гэж үзжээ4 сар 18. 10:55“Хөгшин” улс төрчдийн "сав" хальсан толхилцоон4 сар 18. 10:29Цасан болон шороон шуурга шуурна4 сар 18. 10:01Ц.Туваан: Эмийн салбарт ашиг сонирхлын хамаарал, “цус ойртолт” хэрээс хэтэрч, бүртгэл, хяналт нь бүр дампуурсан байна4 сар 18. 9:33ЦАГ АГААР: Бусад нутгаар хур тунадас орохгүй4 сар 18. 9:07Д.Ганбаяр: Иргэний болон улс төрийн эрхийг эдлүүлж чадахгүй бол гадагшаа дүрвэх иргэд их байна4 сар 18. 9:02Арабын Нэгдсэн Эмиратад сүүлийн 75 жилд үзэгдээгүй их хур тунадас унаснаас Дубай хот үерт автав4 сар 18. 9:00
 Facebook Twitter Youtube