Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2023-05-22 нд нийтлэгдсэн байна.

Хөшөөд байсан шүүх хөдөлж эхлэх үү?!

5/ 22/ 2023    8 цаг 44 минут

“...Нүүрсний хэргийн №1” гэгдэж буй УБТЗ-д удирдах алба хашиж байсан С.Батдөлийн хэрэг шүүхийн “үүд”-нд очжээ. Тодруулбал, НПГ-ын хяналтын прокурорууд уг хэрэгт яллах дүгнэлтийг үйлдэж дууссан байна. Энэ нь шүүхэд шилжүүлэхэд бэлэн болжээ гэсэн үг. Энэ үйл явц өнөөдөр, эсвэл маргааш явагдах бололтой.

С.Батдөлийн хэргийн талаарх мэдээллүүдээс харахад 10-аад компанид давуу байдал олгож, шанд нь их хэмжээний авлига авсан. Гэрээс нь 7.3 тэрбум төгрөг бэлнээр нь “олдсон” гэдэг. Тиймээс уг хэрэгт 10 гаруй хүнийг яллагдагчаар татжээ. Өөрөөр хэлбэл, С.Батдөлтэй хамт шалгагдаж буй хүмүүс нь голдуу “...Авлига өгсөн” гэх компанийн хүмүүс байгаа юм байна.

Гэхдээ авлига авсан тал буюу С.Батдөлийг энэ хэргийг ганцаараа үйлдээгүй, тийм боломжгүй. Яллагдагчаар татагдсан хүмүүсийн дунд хамтран үйлдсэн байж болзошгүй албан тушаалтнууд  “багтаагүй” гэх мэдээлэл байгаа. Тиймээс шүүх дээр С.Батдөл “дээд хүмүүс”-ээ нэрлэх магадлал өндөр байгаа бололтой. Тэгэхээр удахгүй УБТЗ-ын зарим албан тушаалтан хийгээд улстөрчдийн нэрс ил болж магадгүй юм.

 Нөгөөтэйгүүр С.Батдөлийн хэргийг шүүх яаж хүлээж авч, хэргийн шийдвэрлэлтэд ямар байдалтай хандахаас олон зүйл шалтгаална. Бас яригдаад байгаа улстөржсөн олон асуултад хариу болно.

Тэр нь юу гэхээр сүүлийн үед шүүх болон гүйцэтгэх засаглалын хооронд нэлээд хурц зөрчил үүссэн. Засаг талаас болохоор “...Шүүх хэрэг дардаг. Ашиг сонирхолд үйлчилдэг. Нүд цавчилгүй харцгаая” гэдэг. Ерөнхий сайд нь “...Шүүх засаглал энэ хэргүүдийг хэрхэн шийдэхийг хамтдаа нүд цавчилгүй харцгаая. Засгийн газар шахаж ажиллая. Та бүхэн маань ч шахаарай. Энэ жагсаалыг харж байгаа шүүхийн удирдлагууд өнөөдрийг хүртэл гацсан хэргүүдээ шийд. Хэрэв шийдэхгүй бол ард түмэн бухимдаж байна”, “...Энэ асуудлууд шүүх дээр байгаа. Яаж шийдэхийг нь нүд цавчилгүй харах хэрэгтэй. Мөрдөх байгууллагууд ажлаа хийдэг. Харин шүүх дээр гацдаг. Шүүхийн томилгоо шударга байсан уу. Шүүх томилсон хүмүүсийнхээ эсрэг шийдвэр гаргаж чадах уу. Нэг сонгуулийн дараа банкны захирлууд сууж байгаад шүүгч нарыг хувааж авч болохгүй”, "...Шүүх дээр байгаа бүх хэргийн он,сар, өдрийг сурвалжлаач та нар. Шилэн болгох хэрэгтэй. Тэгэхээр шүүх Д.Мөнх-Эрдэнэ, Д.Монголхүү нарт гаргасан бяраа жинхэнэ авлигачдад яаж гаргахыг нь харцгаахгүй юу” гэсэн. Хууль зүйн сайд нь "...Кёкүшюзан Д.Батбаяртай холбоотой хэргийг шүүх дээр жил гаруйн хугацаанд байлгаж байгаад хэрэгсэхгүй болголоо. Т.Бадамжунайг ирдэг өдөр ингээд хаачихаж байгаа юм. Тэгсэн атлаа Д.Мөнх-Эрдэнийн хэрэгт алх цохидог. Шүүх засаглал цэвэр тунгалаг байхгүйгээр шударга ёс тогтохгүй. Энэ талаар зургаа, долоон жил ярьж байна. Цаашдаа ч ярихгүй бол эздэдээ үйлчилдэг шүүх байсаар байна. Тод жишээ нь Хан-Уул дүүргийн шүүхийн шүүгчид боллоо. Хэргүүдийг Кёкүшюзан Д.Батбаярынх шиг шийдээд байвал бүх зүйл хэцүү болно" гэж хэлсэн. Ер нь ингээд шууд л хэлдэг. Харин шүүх талаас “...Ерөнхий сайд шүүхийн хараат бус байдалд нөлөөллөө” гэдэг. Одоогоос сар гаруйн өмнө ШЕЗ-ийн гишүүд Ерөнхий сайдад “алганы амт” үзүүлэхээр хуралдсан. "...Энэ нь шүүхийн бие даасан, шүүгчийн хараат бус байдалд халдсан тул Үндсэн хуулийн Цэцэд хүсэлт гаргуулахаар Улсын дээд шүүхэд хүргүүлэх хэрэгтэй” хэмээн хуралдсан. Гэвч эцсийн шийдвэр гаргаагүй байдаг. Харин үүнийг нь “...Авлигатай тэмцэх гэсэн Ерөнхий сайдын амыг үдэж, гарыг барих гэсэн үйлдэл боллоо” гэдэг шүүмжид өртөөд зогссон. Сүүлд дахиад “...Шүүх Олон улсын байгууллагатай хамтарч Ерөнхий сайдыг дарж авах нь” гэсэн мэдээлэл хэвлэлүүдээр гарсан байна. Энэ мэтчилэн засаг, шүүх хоёрын дунд хэл ам, хэрүүл тэмцэл ч гэсэн болохоор үйл явдлууд өрнөж байгаа юм. Бид хэдэн сарын өмнө “...Засаг шүүх хоёр заамдалцав уу” гэж бичиж байв. Тал талаасаа энэ үгэнд сүрхий эмзэглэж байсан. Харамсалтай нь энэ үнэн байсан гэдгийг өөрсдийнхөө үг, үйлдлүүдээр нотолсон. Одоо олон нийт мэддэг болсон.

Ер нь шүүх дээр байгаа хэргүүд гэдэг өөрөө ийм хардлагын үндэс болчихоод байгаа юм. Прокурорын хяналтаас гадна бүх нийтийн хараан дор мөрдөн шалгуулаад шүүхэд шилждэг. Тэгээд тэнд очоод сураг алдардаг. Ийм хэрэг цөөнгүй бий шүү. Товчхондоо, засаг шүүх хоёр заамдалцаастай л харагдаад байгаа юм.

Гэхдээ одоо ингээд нүүрсний хэргийн №1 гэж болох С.Батдөлийн хэрэг шүүхэд очихоор болчихлоо. Дээр хэлсэнчлэн шүүх хэн нэгний хамааралгүй, ашиг сонирхлоос ангид, зөвхөн хуулийг барьж, шударга ёсыг хэрэгжүүлдгээ энэ хэрэгт хэрхэн хандаж буйгаараа харуулна. Хүний муу үзээд байгаа юм биш, С.Батдөлийн үйлдэл нь “...Гэмт хэрэг үү, биш үү” гэдгийг хууль шүүхийнхэн байтугай энгийн иргэд бид ч ойлгохоор тодорхой болсон. Тэгээд ч нүүрсний хэргийн цувааны түрүүч нь энэ шүү гэдгийг дахиад л хэлье. Хэрэв ийм ил асуудал хууль номын дагуу шийдэгдвэл мөрдөгч прокурорууд араас нь нүүрсчдийн армийг илгээхэд бэлэн байгаа гэх мэдээлэл бас бий. Харин С.Батдөлийн хэрэг шүүх дээр очоод гацвал тэд нүүрсний хэргийг шийдэхгүй л гэсэн үг. Ер нь мөрдөгч, прокурорууд ямар ч том хулгайг илрүүлж шүүх рүү “шидээд” нэмэргүй. Тэр утгаараа хэсэг хугацаанд хөшиж гүрийгээд байсан шүүх “хөдөлж эхлэх” эсэхээ С.Батдөлийн хэрэг дээр харуулна л гэсэн үг. Ер нь тэгээд нүүрсний хулгай гэж нийтээрээ хашгирсан. Энэ хулгайг түр зогсооход эдийн засаг өндийгөөд ирж байгааг Монголбанк дахь валютын нөөц, эдийн засгийн бусад “тоо”-ноос тодорхой харж болно. Энэ бол нүүрсний хулгай байсаар ирсний асар том нотолгоо юм. Тэгэхээр нүүрсний хэргийг шударга шийдэж, энэ хулгайг мухарлахгүй бол хулгайч нар дахиад л ажиллана. Тэгэхээр нийтийн эрх ашгийн төлөө ийм хэргийг гацаахгүй шийдэх нь шүүхийн үүрэг болно. Харин гэм буруутай эсэхийг хуулийн хүрээ, шүүгчийн хувийн итгэл үнэмшлээрээ шийдэх нь тэдний эрх юм. Хамгийн гол нь гацааж дарж, монголчуудынхаа, Монголынхоо боломжийг хулгайлсан нөхдүүд ял зэм завшуулахаас л зайлсхийх учиртай юм. Эс тэгвээс нүүрсний хулгай ойлгомжтой. Давтагдана. Араас нь гарч ирэх зэсийн хулгай явахгүй. Ар араасаа цуврах тусгай сангуудыг цөлмөсөн асуудал ч хөдлөхгүй.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2023 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 22. ДАВАА ГАРАГ. № 101 (7086)

0


Сэтгэгдэл (0)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.





ШИНЭ МЭДЭЭ

Б.Заяабал: "Шинэ хоршоо" хөтөлбөр амжилттай хэрэгжиж байна8 цаг 35 минутын өмнөШинэ хоршоологчдод алдаа оноогоо дэнслэх судалгаа, туршлага хэрэгтэй8 цаг 53 минутын өмнөРичард Бреслин: Улаанбаатар хотын төв цэнгэлдэх хүрээлэнг бүрэн шинэчлэх шаардлагатай6 сар 14. 17:00“ASIAN FOLK” АЗИЙН ХОТУУДЫН АРДЫН УРЛАГ, ГАР УРЛАЛЫН НААДАМ ЭХЭЛЛЭЭ6 сар 14. 14:25Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 30 саяын машин, 364 саяын орон сууцтай6 сар 14. 9:11АН-ын дарга Л.Гантөмөр 31 саяын орлоготой, 176 саяын зээлтэй6 сар 14. 8:58МАН-ын жагсаалтыг тэргүүлэгч Г.Лувсанжамц 204 сая төгрөгийн орлоготой6 сар 14. 8:41Зурхай: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал нас уртадна6 сар 14. 8:25Иргэд, парламент хоёрын “гүүр” ба Л.Нинжжамц6 сар 14. 8:22Шинэ төв цэнгэлдэх хүрээлэн байгуулах урьдчилсан судалгааг хийнэ6 сар 13. 20:27Сонгогч танаа гарын авлагыг дижитал контент хэлбэрээр үзэх боломжтой6 сар 13. 16:37Азийн хотуудын ардын урлаг, гар урлалын наадам маргааш эхэлнэ6 сар 13. 14:28Болзошгүй аянга цахилгааны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна6 сар 13. 9:26Зурхай: Шинэ гэр ба байр авахад сайн өдөр6 сар 13. 9:11Хөдөлмөр эрхэлж буй 138 мянган хүүхдийн 42 хувь нь аюултай нөхцөлд байна6 сар 13. 7:35II, IV хорооллын авто замыг хааж, шинэчилнэ6 сар 13. 7:33БНАЛАУ-ын Ерөнхийлөгч Тонглун Сисүлит-ийн төрийн айлчлал өндөрлөлөө6 сар 12. 18:48Сэлбэ голын голдирол дагуух лаг, шавар, мод бутыг зөөвөрлөнө6 сар 12. 10:32Метро барих зөвлөх үйлчилгээг БНСУ-ын "Dohwa Engineering" компани үзүүлнэ6 сар 11. 15:09Азийн хотуудын ардын урлаг, гар урлалын наадам болно6 сар 11. 10:30Халуун ус хязгаарлах байршлууд6 сар 11. 10:28Улаанбаатарт дуу цахилгаантай аадар бороо орно6 сар 11. 7:32Зурхай: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, мал арвидна6 сар 11. 7:29Нэгдүгээр тойрог: Танил нэр дэвшигчидтэй Хангайн бүс6 сар 11. 7:27Европын холбооны сонгуульд барууны үзэлтнүүд ялалт байгууллаа6 сар 11. 7:25Анужинтай, анимэйшнтэй, ардчилсан нээлт6 сар 11. 7:24ХАРААНЫ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ИРГЭДЭД ЗОРИУЛСАН “МОНГОЛЫН НУУЦ ТОВЧОО” НОМЫН НЭЭЛТ БОЛЛОО6 сар 10. 15:45Болзошгүй нөөлөг салхи, мөндөр, аянга цахилгааны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна6 сар 10. 11:599 дүүргийн 99 байршилд 1.5 сая цэцэг суулгана6 сар 10. 11:57Авлига албан тушаалын 8 хэргийг шүүхэд шилжүүллээ6 сар 10. 11:55Хүүхдийн зуслан ямар үнэтэй байгаа вэ6 сар 10. 8:51Улаанбаатар дуу цахилгаантай түр зуурын аадар бороо орно6 сар 10. 6:40Зурхай: Дашнямтай өдөр6 сар 10. 6:37УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуульд 1336 нэр дэвшигчийг бүртгэв6 сар 9. 12:25Нийслэлийн хэмжээнд гамшгийн шар түвшин тогтоолоо6 сар 8. 14:52Зайсан тойруугийн замын хөдөлгөөнийг маргаашаас хуучин зохицуулалтаар явуулна6 сар 7. 10:37Нэр дэвшигч Н.Батсүмбэрэл ба Чингэлтэй дүүргийн хуудуутай тендерүүд6 сар 7. 9:11Улаанбаатарт бага зэргийг аадар бороотой6 сар 7. 7:44Зурхай: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал нас ахар болно6 сар 7. 7:42“Цагаан суваргын ордын төрийн эзэмшлийн хувь тогтоох тухай” УИХ-ын 2014 оны тогтоолыг олон нийтэд нээлттэй мэдээлж байна6 сар 6. 17:13
 Facebook Twitter Youtube