Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2023-06-21 нд нийтлэгдсэн байна.

Түүхэн товчоон: Пэлжидийн Гэндэн

6/ 21/ 2023    6 цаг 20 минут
XX зууны Монгол төрийн нэрт зүтгэлтэн

П.Гэндэн 1922 оны 7 дугаар сараас 1924 оны 3 дугаар сар хүртэл хошууны ХЗЭ-ийн үүрийн тэргүүлэгч, 1932 оны 3 дугаар сараас 11 дүгээр сарыг дуустал Арвайхээрийн хошууны МАН-ын 98-р үүрийн тэргүүн дарга, 1924 оны 11 дүгээр сарын 27-ноос 1927 оны 9 дүгээр сар хүртэл БНМАУ-ын Бага хурлын дарга, 1927 оны 4 дүгээр сарын 10-наас 1928 оны 12 дугаар сарын 10 хүртэл Улсын Банкны ерөнхий хорооны дарга, 1928 оны 12 дугаар сарын 10-наас, 1932 оны 6 дугаар сарын 30 хүртэл МАХН-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга, 1932 оны 6 дугаар сарын 30-наас 1936 оны 3 дугаар сарын 20 хүртэл БНМАУ-ын Ардын Сайд нарын Зөвлөлийн Ерөнхий сайдаар ажиллажээ. Эл хугацаанд БНМАУ-ын ГЯЯ-ны сайд, Монголын үйлдвэрчний эвлэлийн төв хорооны даргын үүргийг хавсран гүйцэтгэж байв. П.Гэндэн нам, төрийн удирдах албанд ажиллахдаа Коминтерн, БХК(б)Н-ын удирдлагаас ирүүлсэн удирдамж заавар зөвлөгөөг үйл ажиллагаандаа удирдлага болгон ажиллаж байсан  боловч шинэ эргэлтийн бодлогын удирдамжийг Монголын нийгмийн амьдралд хэрэгжүүлж, зүүний нугалаа завхралын хор уршгийг арилгах ажлыг удирдан зохион байгуулахдаа өөрийн гэсэн бодлого, байр суурийг баримтлах болсон юм. Үүний улмаас умард хөршийн удирдлагаас өгсөн заавар зөвлөгөөнийг хэрэгжүүлэхдээ Монголд ашигтай байдлаар хувиргах, сөрөх хандлагыг буй болгосон нь түүнийг албан тушаалаас нь холдуулах, улс төрийн хувьд буруутган хэлмэгдүүлэхийн гол үндсэн шалтгаан болжээ. П.Гэндэнгийн гүйцэтгэсэн үйл ажиллагаа нь улс орондоо учирсан эдийн засгийн хямралыг даван туулахад чиглэгдсэн бөгөөд зах зээлийн өрсөлдөөний зарчмыг дэмжин ард олны аж амьдралыг дээшлүүлэх замаар улс орноо хөгжүүлж, улмаар тус улс  дахь ЗХУ-ын хөрөнгийн оролцоотойгоор худалдаа, аж үйлдвэрийн байгууллагуудыг Монголын мэдэлд шилжүүлэн, ЗХУ-д төлөх өрийг хүчингүй болгуулж, хоёр орны эдийн засгийн харилцаанд эрх тэгш, харилцан ашигтай байх зарчмыг баримтлан монголын эдийн засгийг бэхжүүлж, үндэсний аюулгүй байдлыг хангуулахад оршиж байв. (Д.Эрдэнэбат)

Үндсэн мэдээлэл:

Адил утгатай үг Гэндэн
Хамаа бүхий үг Зүүнтэн, баруунтан, шинэ эргэлтийн бодлого
Төрөл Түүхэн зүтгэлтэн
Цаг үе XX зууны 20-30-аад он
Өөр нэр (цол, сүмийн цол, хоч нэр гэх мэт) Гэндэн төвдөөр “хувраг” гэсэн үг
Хүйс Эр
Төрсөн он, сар, өдөр 1895 оны 7 дугаар сар.
Нас барсан он, сар, өдөр 1937 оны 11 дүгээр сарын 26-нд Москвад цаазлагдсан
Овог, аймаг Сайн ноён хан аймгийн Агь үйзэн вангийн хошуу буюу одоогийн Өвөрхангай аймаг
Төрсөн газар Одоогийн Өвөрхангай аймгийн Тарагт сумын нутаг “Алтан тал” гэдэг газар
Албан тушаал БНМАУ-ын Бага хурлын анхны дарга, Ардын СнЗ-ийн Ерөнхий сайд
Гэр бүл (Эцэг, өвөг эцэг, эх, нагац өвөг, хадам эцэг, хүргэн, эхнэр, нөхөр, хүү охин гэх мэт) Пэлжид төрүүлсэн эхийн нь нэр. Эхийнх нь төрсөн ах цорж Намгилжав Гэндэн гэсэн алдарыг хайрлажээ. Түүний эхнэр нь Дэнзэнгийн Донжид, охин нь Г.Цэрэндулам. Гэндэнгийн төрсөн дүү нь Жамбаапүлжин

Ашигласан ном зохиол

  • Ичинноров С. Пэлжидийн Гэндэн, үзэл баримтлал, үйл ажиллагаа. Улсын стандартын хэвлэх үйлдвэр. УБ., 1994.
  • Цэрэндулам Г. П.Гэндэн. “Адмон ХХК. ”УБ., 2000.
  • Дашдаваа Ч. Улаан түүх. “Соёмбо принтинг” ХХК. УБ., 2003.
  • Дашдаваа Ч. П.Гэндэн ЗХУ-д зорчсон нь. АЕГ-ын хэвлэх хэсэг. УБ., 2014.
  • Дашдаваа Ч. П.Гэндэн Коминтернд. “Бемби сан” ХХК. УБ., 2015.
0


Сэтгэгдэл (0)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.





ШИНЭ МЭДЭЭ

Б.Заяабал: "Шинэ хоршоо" хөтөлбөр амжилттай хэрэгжиж байна8 цаг 54 минутын өмнөШинэ хоршоологчдод алдаа оноогоо дэнслэх судалгаа, туршлага хэрэгтэй9 цаг 12 минутын өмнөРичард Бреслин: Улаанбаатар хотын төв цэнгэлдэх хүрээлэнг бүрэн шинэчлэх шаардлагатай6 сар 14. 17:00“ASIAN FOLK” АЗИЙН ХОТУУДЫН АРДЫН УРЛАГ, ГАР УРЛАЛЫН НААДАМ ЭХЭЛЛЭЭ6 сар 14. 14:25Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 30 саяын машин, 364 саяын орон сууцтай6 сар 14. 9:11АН-ын дарга Л.Гантөмөр 31 саяын орлоготой, 176 саяын зээлтэй6 сар 14. 8:58МАН-ын жагсаалтыг тэргүүлэгч Г.Лувсанжамц 204 сая төгрөгийн орлоготой6 сар 14. 8:41Зурхай: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал нас уртадна6 сар 14. 8:25Иргэд, парламент хоёрын “гүүр” ба Л.Нинжжамц6 сар 14. 8:22Шинэ төв цэнгэлдэх хүрээлэн байгуулах урьдчилсан судалгааг хийнэ6 сар 13. 20:27Сонгогч танаа гарын авлагыг дижитал контент хэлбэрээр үзэх боломжтой6 сар 13. 16:37Азийн хотуудын ардын урлаг, гар урлалын наадам маргааш эхэлнэ6 сар 13. 14:28Болзошгүй аянга цахилгааны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна6 сар 13. 9:26Зурхай: Шинэ гэр ба байр авахад сайн өдөр6 сар 13. 9:11Хөдөлмөр эрхэлж буй 138 мянган хүүхдийн 42 хувь нь аюултай нөхцөлд байна6 сар 13. 7:35II, IV хорооллын авто замыг хааж, шинэчилнэ6 сар 13. 7:33БНАЛАУ-ын Ерөнхийлөгч Тонглун Сисүлит-ийн төрийн айлчлал өндөрлөлөө6 сар 12. 18:48Сэлбэ голын голдирол дагуух лаг, шавар, мод бутыг зөөвөрлөнө6 сар 12. 10:32Метро барих зөвлөх үйлчилгээг БНСУ-ын "Dohwa Engineering" компани үзүүлнэ6 сар 11. 15:09Азийн хотуудын ардын урлаг, гар урлалын наадам болно6 сар 11. 10:30Халуун ус хязгаарлах байршлууд6 сар 11. 10:28Улаанбаатарт дуу цахилгаантай аадар бороо орно6 сар 11. 7:32Зурхай: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, мал арвидна6 сар 11. 7:29Нэгдүгээр тойрог: Танил нэр дэвшигчидтэй Хангайн бүс6 сар 11. 7:27Европын холбооны сонгуульд барууны үзэлтнүүд ялалт байгууллаа6 сар 11. 7:25Анужинтай, анимэйшнтэй, ардчилсан нээлт6 сар 11. 7:24ХАРААНЫ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ИРГЭДЭД ЗОРИУЛСАН “МОНГОЛЫН НУУЦ ТОВЧОО” НОМЫН НЭЭЛТ БОЛЛОО6 сар 10. 15:45Болзошгүй нөөлөг салхи, мөндөр, аянга цахилгааны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна6 сар 10. 11:599 дүүргийн 99 байршилд 1.5 сая цэцэг суулгана6 сар 10. 11:57Авлига албан тушаалын 8 хэргийг шүүхэд шилжүүллээ6 сар 10. 11:55Хүүхдийн зуслан ямар үнэтэй байгаа вэ6 сар 10. 8:51Улаанбаатар дуу цахилгаантай түр зуурын аадар бороо орно6 сар 10. 6:40Зурхай: Дашнямтай өдөр6 сар 10. 6:37УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуульд 1336 нэр дэвшигчийг бүртгэв6 сар 9. 12:25Нийслэлийн хэмжээнд гамшгийн шар түвшин тогтоолоо6 сар 8. 14:52Зайсан тойруугийн замын хөдөлгөөнийг маргаашаас хуучин зохицуулалтаар явуулна6 сар 7. 10:37Нэр дэвшигч Н.Батсүмбэрэл ба Чингэлтэй дүүргийн хуудуутай тендерүүд6 сар 7. 9:11Улаанбаатарт бага зэргийг аадар бороотой6 сар 7. 7:44Зурхай: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал нас ахар болно6 сар 7. 7:42“Цагаан суваргын ордын төрийн эзэмшлийн хувь тогтоох тухай” УИХ-ын 2014 оны тогтоолыг олон нийтэд нээлттэй мэдээлж байна6 сар 6. 17:13
 Facebook Twitter Youtube