Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2023-07-27 нд нийтлэгдсэн байна.

Түүхэн товчоон: Монгол Улсад мал эмнэлэг байгуулах тухай түүхэн баримт

7/ 27/ 2023    6 цаг 41 минут
Төв Азийн тал нутагт мал аж ахуй 40000 шахам жилийн тэртээ үүссэн хэмээн эрдэмтэд үздэг бөгөөд үүнийг дагаж малыг эмчлэн эдгээх мэргэжилтнүүд буй болсон нь дамжиггүй. Хожим Хүннү гүрний үеийн эртний нанхиадын сударт Монголчууд малын хүйтэн өвчнийг төөнөх, халууныг ханаж хатгадаг тухай, Сяньбийн үед өвдөж зовсонд агь шатааж утах, чулуу халааж төөнөх, өвчилсөн эрхтэнийг ханаж цус гаргах, домнох зэрэг олон аргаар эмчилдэг байсан нь XVII зууны үед Хятадад нэвтэрч байжээ.
Нүүдэлчин монголчууд XIX зууны сүүлч хүртэл мал арчлах, өсгөж үржүүлэх, тарга хүч авахуулах, өвчилж гэмтэхээс хамгаалж сэргийлэх зэрэг эмчлэх олон хууль, дүрэм, журам гарч байсан байна. Харин шинжлэх ухааны үндэслэлтэй мал эмнэлэг байгаагүй бөгөөд ХХ зууны эхэн үеэс Хаант Орос улсын малын эмч нарын туслалцаатайгаар мал эмнэлгийн анхан шатны ойлголттой болж эхэлсэн.
Үндэсний төв архивын сан хөмрөгт Төв Азийн нүүдэлчдийн мал аж ахуйн уламжлал, Манж Дайчин улсын үеийн мал аж ахуйн байдал, Ардын Засгийн эхэн үед явалдсан хүн ам, мал, хөрөнгийн тооллогын зарим материал зэрэг үлэмж хэмжээний баримтууд хадгалагдан буй. Энэ удаа бид тэдгээр архивын баримтууд дотроос Зөвлөлт Орос Улстай хамтран мал, элдэв гамшигт өвчнийг сэргийлэн хамгаалах эмнэлэг байгуулахаар тогтсон тухай нэгэн түүхэн баримтыг танилцуулж байна.
Зурагт буй баримтыг хөрвүүлсэн нь:
“Олноо өргөгдсөний арван гуравдугаар он арван хоёр сарын шинийн арван бөгөөд европын нэг сарын арван нэгний өдөр . Ардын Засгийн газраа хурлын олон гишүүд хуралдаж зөвлөлдөн тогтоосон тавин хоёр /52/ дугаар хурлын бичиг.
Долоодугаар зүйл. Мөнхөөхэн Ардын Засгийн Гадаад явдлын яамнаас Оросын Элчин сайдын газраас хоёр улсын нутагт харилцан нэвтрэлцэх мал, элдэв гамшиг өвчнийг сэргийлэн хамгаалах явдлыг түргэлэн бүтээхүйд харилцан зөвлөлдөж, найртай сайнаар хавсран оролдвоос тустай болох зэрэг учрыг тайлбарлан дурдаж, Малын эмнэлэгийн тухай төлөвлөсөн гэрээ зүйлийг хүргүүлэн хянан үзэж, хэрхэн учрыг хариу ирүүлмү хэмээсэн нэгэн хэргийг харьяат яамнаас уг хэргийг түүгээр лавлан тогтоолгох зэргээр гүйцэтгэн шийтгүүлэхээр эрхлэх газраа шилжүүлэн явуулсанд, эдүгээ Дотоод явдлын яамнаас эл төлөвлөсөн гэрээний доторх зарим зүйл ангийг бага сага залруулан засамжилж зөвшөөрөв хэмээн уг гэрээ зүйл хүргүүлэн ирсэн үүнд, харьяат хоёр улсын хязгаарт энэхүү эмнэлэгийн тухай гэрээ тогтоох нь зүйтэй мэт боловч аливаа хязгаарын дотор маймаалах монголчуудад хохиролтой, боогдолтой зүйл буй мэт бөгөөд татгалзлалтай тул хэрхвээс зохихыг тогтоому хэмээн уг гэрээ зүйлийг дагуулан лавлан ирсэн тухайд манай Засгийн газраас төлөвлөсөн гэрээ дотор залруулан засах зэрэг зүйл буй, үгүйг сайтар хянан шүүмжлэн хэлэлцэж, ирүүлэхээр зохих газар явуулсанд, эдүгээ Ардын Намын Төв Хорооноос уг хэргийг харьяат хорооны тэргүүлэгчид хуралдсан дөчин тав /45/ дугаар хурлын дөрөвдүгээр зүйлд хэлэлцээд уг гэрээг нэмэх, хасах зэргээр бага сага залруулан засамжилсныг тусгай сийрүүлэн бичиж тогтоон шийтгэмү хэмээн ирснийг хэлэлцээд, эл гэрээг одоогийн засамжилсан ёсоор зохих газар лугаа хэлэлцэж, хэрхэн тогтоохоор хэлэлцсэнийг тухайд батлуулан гүйцэтгэх зэрэг явдлыг Гадаад яамнаас эрхлэн гүйцэтгэхээр тогтов.
Ерөнхий сайд Цэрэндорж
Зөвлөх түшмэл Элбэгдорж
Нарийн бичгийн дарга Баваасан
Цааз хууль эмхлэх хэлтсийн эрхэлсэн түшмэл Найдансүрэн
Хянан байцаах хэлтсийн эрхэлсэн түшмэд Цэдэн-Иш
Дотоод яамны эрхэлсэн түшмэл Жамьян-Очир
Дотоод ба Шүүх яамны зөвлөх түшмэл Цогтбадамжав
Гадаад яамны сайд Амар
Цэргийн яамны сайд Магсаржав
Эрхэлсэн түшмэл Госич /Гочинский/
Сангийн яамны сайд Дорж
Эрхэлсэн түшмэл Сүндэвдорж
Шүүх яамны сайд Сономдорж
Эрхэлсэн түшмэл Төртогтох
Намын төлөөлөгч Санжмятав
Эвлэлийн төлөөлөгч ... ” 2 хэмээжээ.
 Эх сурвалж: Архивын Ерөнхий газар
0


Сэтгэгдэл (0)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.





ШИНЭ МЭДЭЭ

“Миний дайсны дайсан бол миний найз”34 минут 45 секундын өмнөТүүхэн товчоон: Улаанбутангийн тулалдаан1 цаг 1 минутын өмнөХуулийн сайд асны “шүгэл үлээсэн” дээрэмчин нь “Цагаан Шонхор”-ын Ч.Энхтайван байв1 цаг 7 минутын өмнөД.СОСОРБАРАМ: С.Зориг амиа алдсан хэрэг хамт зүтгэж байсан нөхдийг нь насан туршид нь хардуулж, нулимуулж явдаг тогтолцооны цөм болчихлоо1 цаг 8 минутын өмнөУлаанбаатар ба Токио хотын цэвэрлэх байгууламж хэрхэн ажилладаг вэ?1 цаг 11 минутын өмнөЦаг агаарын мэдээ1 цаг 16 минутын өмнөЖ.Соронзонгийн хэргийг давж заалдах шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцааж, шийдвэрлэв1 цаг 19 минутын өмнөС.Зоригийн хэргийн материалыг нууцаас бүрэн гаргахыг шаардав1 цаг 28 минутын өмнөНЭРИЙГ НЬ АШИГЛАГЧ “ЭРЭЭ ЦЭЭРГҮЙЧҮҮД” ЦӨМ С.ЗОРИГИЙГ ТАЙВАН НОЙРСУУЛ…4 сар 22. 10:30Иргэний шилжилт хөдөлгөөний бүртгэлийг энэ сарын 29-нөөс зогсооно4 сар 22. 10:27Р.Базарын баривчилгаанаас улс төрийн “үнэр” л ханхийгээд байна даа4 сар 22. 9:10Нэрд гарсан юмнуудад нэг ч өөдтэй “амьтан” байхгүй4 сар 22. 9:09АЖНАЙГ АЖИХАД: Монголын төр нүдгүй чихгүй мэт аашилсан Ажнайгийн ноёрхол бол хуулиар халхавчилсан хулгай мөнөөсөө мөн4 сар 22. 8:58Баабар: Сарлаг нядлах аргачлал4 сар 22. 8:09Өнөөдөр могой өдөр4 сар 22. 8:07Долоо хоногийн өрнийн зурхай4 сар 22. 8:04Улаанбаатарт өдөртөө 6 хэм дулаан байна4 сар 22. 8:00“…Улс төрийн санхүүжилт” гэвэл Р.Базар ч, банк ч биш, Монголбанкны дэргэдэх СМА буруудна4 сар 22. 7:56Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Тайландын Хаант Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ4 сар 22. 1:00Улсын начин Б.Түвшинтөгс түрүүллээ4 сар 21. 18:12Б.Ням-Эрдэнэ хүрэл медалийн болзол хангалаа4 сар 21. 18:02Б.Ганхайч Азийн дэд аварга боллоо4 сар 21. 17:56Тодорхой тоймлоно-Долоо хоногийн тойм4 сар 21. 15:33Азийн аваргын тэмцээнийг Монголын жүдочид амжилттай эхлүүллээ4 сар 21. 11:09С.Зоригийн амь насыг бүрэлгэсэн хэргийн талаар хэн юу ярьж байсан бэ4 сар 20. 14:23"Амгалан" Дулааны станцын эрчим хүчний үйлдвэрлэл 1.3 сая Гкал дулаанаар нэмэгдэж байна.4 сар 19. 15:58Л.Оюун-Эрдэнэ: Эрчим хүчний салбартаа бизнесийн өрсөлдөөнийг дэмжиж, реформ хийх цаг нь болсон.4 сар 19. 15:48Говьсүмбэр аймгийн баг шөвгийн дөрөвт шалгарлаа4 сар 19. 0:50“Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар Ж.Энхжаргаланг томиллоо4 сар 18. 22:15Дээд боловсролын байгууллагад оюутан элсүүлэх босго оноог 420 болгов4 сар 18. 21:25Төв цэнгэлдэх хүрээлэнг 100 хувь нийслэлийн эзэмшилд авлаа4 сар 18. 21:02Дээд шүүх Т.Бадамжунайн хэргийг тусгаарлах шаардлагагүй гэж үзжээ4 сар 18. 10:55“Хөгшин” улс төрчдийн "сав" хальсан толхилцоон4 сар 18. 10:29Цасан болон шороон шуурга шуурна4 сар 18. 10:01Ц.Туваан: Эмийн салбарт ашиг сонирхлын хамаарал, “цус ойртолт” хэрээс хэтэрч, бүртгэл, хяналт нь бүр дампуурсан байна4 сар 18. 9:33ЦАГ АГААР: Бусад нутгаар хур тунадас орохгүй4 сар 18. 9:07Д.Ганбаяр: Иргэний болон улс төрийн эрхийг эдлүүлж чадахгүй бол гадагшаа дүрвэх иргэд их байна4 сар 18. 9:02Арабын Нэгдсэн Эмиратад сүүлийн 75 жилд үзэгдээгүй их хур тунадас унаснаас Дубай хот үерт автав4 сар 18. 9:00Эрдэнэтийн овоолгуудыг “…Үүсмэл орд”-ын заалт нь одоогийн эзэмшигчдэд үлдээх үү?!4 сар 18. 8:57Хуульч П.Эрхэмбаяр: Р.Базарыг сүр хүчтэй саатуулахдаа иргэний жам ёсны эрхээс эхлээд олон хууль зөрчлөө4 сар 18. 8:55
 Facebook Twitter Youtube