Танихгүйгээ дугуйлаарай, тэр “бурхан” байж мэднэ

1/ 24/ 2024    9 цаг 59 минут

Та бид таван сарын дараа шинэ УИХ-ыг сонгоно. Том яривал, бид хувь заяагаа, лидерээ сонгох дэлхийн 60-аад орны нэг болоод байгаа юм. Геополитик хаашаа гулсахыг зарим улс гүрний сонгууль шийднэ. Гэхдээ дэлхий биднийг онцлохгүй ч өөрсдийнхөө хувьд маш том сонголтыг хийнэ. Яагаад гэхээр, бүсчилсэн том тойрог, намуудын жагсаалтаас 126 гишүүнийг тодруулна. Тэр шинэ гишүүд ихээхэн үүрэгтэй. Маш товч хэлэхэд, тэд маань “...Авлигыг нам дарах уу”, аль эсвэл “...Авлигатайгаа нийлээд цаашаа явах уу” гэдгийг шийдэх хүмүүс болно. Энгийнээр, иймэрхүү чухал агуулгатай сонгууль болох юм.

Горилогчид хэдийнэ хөдлөөд эхэлжээ. Тар нь уу, сунгаа нь уу бүү мэд. Хаа сайгүй л УИХ-д санаатай хүмүүс хөлхөлдөж байна. Аймаг дамжиж хэсээд л, сүйд. Удам судар нь ийшээ ч нэг, тийшээ ч нэг салаалаад, нэг л биш. Бас өөрийгөө өндийлгөж, өрсөлдөгчөө бөхийлгөх аян ч идэвхжижээ.

Дээрээс нь, том намууд дотроо түлхэлцэж байна. Фракцгүй нам гэж үгүй. Угаасаа байдаг үзэгдэл л дээ. Дэлхийн жишиг бол голдуу үзэл бодлын нэгдлээр фракцалдаг. Харин манайд ашиг сонирхлоороо нэгддэг. Фракц гэдэг нь мафийн шинжтэй үйл ажиллагаа эрхэлдэг. Ийм байдлаар 30 жил явж ирсэн. Тэр хэрээр, тухайн намд хэний фракц хүчтэй байна, тэднийхэн хүндтэй суудалд очдог. Суудал гэдэг мөнгөний уурхай. Одоо ч дийлэнх нь ийм бодлоор ирэх сонгуульд санаатай гүйж яваа дуулдана. Гэтэл өнгөрсөн гурван жилд өчнөөн хууль өөрчлөгдөөд УИХ-ын гишүүн болох бараг ашиггүй болчихсон байдаг. Тэгэхээр, нэр дэвших мөрөөдөл тээж яваа нөхдүүд хуулиудаа нэг харчихад гэмгүй л байгаа юм.

Жижиг намууд том намуудын улстөрчдөөр дүүргэлт хийж байна. Нөгөөдүүл нь нам дотроо хүч алдсан фракцынхан л даа. Тийм нөхдүүд өнгөрсөн жилээс хойш жагсаалтад дээгүүрт бичигддэг жижиг намуудыг эргүүлдэж тойруулдаж гүйж байгаад өдгөө толгойд нь гараад суучихаж байна. Наана нь намын дарга нэртэй хүүхэлдэй шиг этгээд байдаг. Нөгөөдүүл  араас нь удирддаг. Нэг биш, нэлээд нам ийм зохион байгуулалтай болоод байна.

Ер нь манай улс төрийн намуудад нэг онцлог байдаг юм. Үзэл баримтлал гэдэг зүйлийг бараг тоодоггүй. Анх гарч ирэхдээ “...Баруунтан, эсвэл зүүнтэн” гэж өөрсдийгөө цоллодог. Гэвч үйл ажиллагаанаас нь үзэл баримтлал нь огт ханхлахгүй. Бүр эсрэгээр нь ярьдаг, хийдэг. Тэдгээрт нэгдэж байгаа улстөрчид ч гоё. Зүүнтэн байснаа баруунтан болно. Ийм үйлдлүүд том, жижиг намууд дээр авах юмгүй тарчихсан. Өнөөдөр нам ч үгүй, үзэл баримтлал ч үгүй явж байсан хэн нэгэн мөнгөтэй хүн өглөө сэрээд альд нь ч хамаагүй элсэнэ. “...Нааш ир, боломж өгье” гэдэг рүү нь л явдаг шиг байгаа юм. Тэгээд тэндээсээ нэр дэвшинэ. Тэгж УИХ-д орсон хүн олон доо.

Хамгийн гол зүйл рүүгээ оръё. Монголчууд өнгөрсөн гурван жилийн туршид өмнөх 30 жилийн булхай луйвартай танилцсан. Цаддаг бол цадахаар л олон хулгайг мэддэг болсон доо. Харамсалтай нь, тэр бүхэнд оролцож ирсэн хуучин танилууд маань 126-гийн нэг болохоор идэвхийлэн гүйлдээд эхэлжээ. Бүсчилсэн том тойрогтой болсон нь тэдэнд итгэл өгчээ. Тэд “...Бид танил учраас шууд сонгогдоно” гэж үзэж байна. Тэгчихсэн, 126-г бүрдүүлээд, тэгээд илүү гарахаар олуулаа явж байна. Том намууд тэднийг нэр дэвшүүлэхгүй байж чадахгүй л бололтой. Нэг нь тойрог руугаа, нөгөө нь жагсаалт руугаа чихэх бодлоготой байгаа дуулдаж байна. Угтаа энэ бол аюул шүү дээ. Ядаж өнгөрсөн 30 жилд Монголын хөгжлийн төслүүдийг гацааж, ЖДҮ хусаад, Хөгжлийн банкийг тоноод, нүүрс хулгайлсан этгээдүүдэд хориг тавьж барахгүй л болоод явчихлаа. Тэгэхээр ирэх сонгуульд намуудын жагсаалт, тойргийн нэр дэвшилт шинэ, цэвэрхэн хүмүүсээс бүрдэхгүй нь бараг тодорхой боллоо. Тэр нь, ирэх сонгуулиар гарч ирэх 126 гишүүндээ намууд анхаарахгүй нь гэсэн үг. Тиймээс бид хатуу байр суурь барих хэрэгтэй болж байна. “...Яаж” гэхээр сонголтоо л сайн бөгөөд зөв хийх ёстой болов. Монголыг ийм болгосон хуучны хэд маань жагсаалтаад бичигдээд, аль эсвэл “...Сайн байна уу, та нар минь” гээд сум, аймагт маань хүрээд очно. Тэгэхэд нь сонголтоороо л “...Духаа нааш нь, дураа цааш нь” болгох хэрэгтэй юм. “...Гэхдээ яаж” гээд сонголт хийх олон хүн хоорондоо ярьж байна. Нэг сайн санаа ярьсан нь чих дэлсэв. Манайханд нэг үг олон жил, ялангуяа сонгууль дөхөхөөр трэнд болдог доо, “...Таньдаггүй бурханаас таньдаг чөтгөр дээр” гэж... Энэ удаад үүнд “...Үгүй” гэж хэлбэл зохих юм байна. Тойрог бүрт очсон 7-10 нэр дэвшигчээс аль таньдаггүйгээ л дугуйлах хэрэгтэй. Хэрвээ та тухайн нэр дэвшигчийг танихгүй бол тэр хүн ядаж ЖДҮ, Хөгжлийн банк, нийслэлийн газар, нүүрсний хулгайд оролцоогүй гэсэн үг шүү дээ. Тэгвэл маньдаа л бурхан болно. Ер нь та бид арваад удаа сонголт хийлээ. Дан­даа л алдсан, харамссан байдаг. Энэ удаад хэрсүү байя. Тэгээд ганц л зүй­лийг тохирцгооё. Та танихгүйгээ дугуй­лаа­рай, тэр хүн  “бурхан” байж мэднэ шүү.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ НЭГДҮГЭЭР САРЫН 24. ЛХАГВА ГАРАГ. № 16 (7260)

1


Сэтгэгдэл (1)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.



66.181.179.88зочин   • 2 сарын 3. 16 цаг 45 минут

Танихгүй бурханаас таньдаг чөтгөр дээр гэдэг. Өнгөрсөн жилүүдийн жижиг дунд үйлдвэрийн, хөгжлийн банкны, нүүрсний, автобусны хэргүүдээс хэнийг сонгож болохгүй вэ гэдгээ хүмүүс мэддэг болсон. Далд байсан ард түмэн мэддэггүй байсан хэргүүдийг нийтэд ил болгож өгсөн оюунэрдэнэ, нямбаатар, энхбаяр гэх мэтийн шударга үйлсийн төлөө явж байгаа хүмүүсийг дэмжих л хэрэгтэй дээ



ШИНЭ МЭДЭЭ

Хокүсэйхо А.Даваанинж сүмогоос зодог тайлж, түүний багш Хакүхо М.Даваажаргалыг зэрэглэл бууруулжээ2 сар 23. 12:21Нийслэлийн Засаг даргын зөвлөхөөр М.Найданхүү, Ж.Энхжаргалан нарыг томиллоо2 сар 23. 10:52“Nova-C” буугч төхөөрөмж өнөөдөр саран дээр газардах төлөвлөгөөтэй байна2 сар 23. 9:00АТГ: Төрийн албан хаагчийн ёс зүй, хүнд сурталд хамаарах 6 гомдол, мэдээллийг хянан шалгав2 сар 23. 9:00Энэ оны дөрөвдүгээр сарын 1-нээс цалин, тэтгэврийг  нэмнэ2 сар 23. 8:45МЕДВЕДЕВ:  ОХУ-ын зэвсгийн үйлдвэрлэл 1500 хувиар нэмэгдсэн2 сар 23. 8:45ЦАГ АГААР:  Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутгаар цас орж,  шуурна2 сар 23. 7:45ЗУРХАЙ: Өнөөдөр Идэрийн барилдлагатай өдөр2 сар 23. 7:30Сэлбэ голын 21,340 тонн мөсийг зөөн тээвэрлээд байна2 сар 22. 17:05УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Бүгд Найрамдах Киргиз Улсад энэ сарын 25, 26-ны өдөр айлчилна2 сар 22. 13:08С.АМАРСАЙХАН: Малчид Төрийн банкнаас 685 тэрбум, Хаан банкнаас 580 тэрбумын зээл авсан байна2 сар 22. 12:24Яармагийн гүүр орчмын шонг өвс ачсан “Норд бенз“ мөргөжээ2 сар 22. 12:09Элон Маск Цагаан ордонд нууцаар зочилжээ2 сар 22. 9:25БНСУ-д суралцах оюутнууд суралцангаа ажиллах хөтөлбөрт хамрагдана2 сар 22. 9:13Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ зудын дараах нөхөн сэргээлт, малчдын амьдралд онцгой анхаарахаа илэрхийллээ2 сар 22. 9:10" Тавантолгой төмөр зам" ХХК-д Засгийн газар, Цагдаагийн байгууллагаас шалгалт оржээ2 сар 22. 8:30ЗУРХАЙ: Улаан бар сарын гурван хөх улаан луу өдөр2 сар 22. 7:45Өнөөдөр хангайн уулархаг нутаг болон Орхон голын сав газраар цас орж  шуурна2 сар 22. 7:30Туркийн үйлдвэрлэсэн тав дахь үеийн сөнөөгч онгоц анхны нислэгээ үйлдэв2 сар 21. 19:35Орон нутгийн замд хунгарласан цасыг цэвэрлэж, үнс, давс цацаж байна2 сар 21. 19:29НИТХ-ын зөвлөл нийслэлийн төсвийн тодотголыг хэлэлцэхийг дэмжлээ2 сар 21. 19:25НӨАТ-ын урамшууллын сугалаанаас 43 261 иргэн азтан болжээ2 сар 21. 19:21МАДУРО: Венесуэл улс  удахгүй БРИКС-т элсэнэ2 сар 21. 11:00Эрдэнэбүрэнгийн УЦС-ын үндсэн барилгын ажлыг эхлэх гэрээг удахгүй үзэглэх төлөвлөгөөтэй байна2 сар 21. 10:30Папуа Шинэ Гвинейн овог аймгуудын хооронд мөргөлдөөн болж 53 хүн амь үрэгджээ2 сар 21. 10:00Өнөөдөр НӨАТ-ын урамшууллын сугалааны тохиролтой2 сар 21. 9:30Малчдын зээлийн эргэн төлөлтийг 6 дугаар сар хүртэл хойшлуулна2 сар 21. 9:10Өнөөдөр болох үйл явдал2 сар 21. 9:06ФОН ДЕР ЛЕЙЕН: ЕХ ойрын өдрүүдэд Оросын хөрөнгийн орлогыг ашиглахыг хуульчлах болно2 сар 21. 8:50Г.Занданшатар: Татварын бодлогын цогц шинэчлэл нь дотоодын үйлдвэрлэгч, ажлын байр бий болгогчдыг дэмжихэд чиглэх ёстой2 сар 21. 8:30ЗУРХАЙ: Хаврын тэргүүн улаан бар сарын дөрвөн ногоон хөхөгчин туулай өдөр2 сар 21. 7:40ЦАГ АГААР: Өнөөдөр говийн нутгийн өмнөд хэсгээр цас орж, явган шуурга шуурна2 сар 21. 7:30"Тавантолгой төмөр зам" ХХК бичлэг нь задарсан ажилтнуудаа халжээ2 сар 20. 14:50Зудын гамшигт нэрвэгдсэн малчдад УБТЗ “ХНН” 500 сая төгрөг хандивлав2 сар 20. 13:45Үндсэн хууль: Газрын хэвлий, түүний баялаг төрийн нийтийн өмч Бодит байдал: Газрын хэвлий төрийн өмч, түүний баялаг “Ажнай” Д.Бат-Эрдэнийх2 сар 20. 12:19Путин Хойд Солонгосын удирдагч Ким Жон Унд Орост үйлдвэрлэсэн машин бэлэглэжээ2 сар 20. 10:44П.Сайнзориг: Энэ онд метроны суурь судалгаануудыг хийж, барилгын ажлыг эхлүүлнэ2 сар 20. 9:59АТГ: Хэрэг бүртгэлтийн 20 хэрэг шинээр нээв2 сар 20. 9:54Сүүлийн 49 жил ажиглагдаагүй цас ихтэй жил болж байна2 сар 20. 9:45 ЮЛИЯ НАВАЛЬНАЯ: Нөхрийнхөө үйл хэргийг  үргэлжлүүлнэ2 сар 20. 8:50
 Facebook Twitter Youtube