Өнөөдөр Ротума өдөр

5/ 13/ 2022    14 цаг 00 минут
 
Жил бүрийн 5-р сарын 13-нд Өмнөд Номхон далайд орших Ротума /Rotuma/ гэх жижиг арлынхан 1881 онд арлаа Их Британид шилжүүлснийхээ ойг тэмдэглэн баярладаг байна. Өнөөдөр тэд тус түүхэн үйл явдлын 141 жилийн ойг тэмдэглэн баярлаж байна.
 
Ердөө 47 км2 газар нутагтай энэхүү арлын хүн ам 2017 онд хийсэн сүүлийн тооллогоор 1,594 байсан боловч Фижи /Fiji/ улсын бусад арлуудад олон Ротума нар амьдардгыг тооцвол бараг 10,000 орчим энэ үндэсний цөөнх байдаг ажээ. Хамгийн том Ротума арал болон ойролцоох жижиг арлуудаа оруулаад Фижи улсын харьяанд оршдог бөгөөд улсын доторхи олон үндэсний цөөнхүүд дотроо бас ч гэж хүлээн зөвшөөрөгдсөн, томоохон бүлэгтээ багтдаг байна. Өвөрмөц соёл бүхий энэ арлын уугуулуудыг “Ротуманс” гэж нэрлэнэ.
 
Ротумагийн өдрийг арлаараа тэмдэглэхээс гадна Фижи улсын нийслэл Сува /Suva/ болон хоёр дахь том хот болох Лаутокад /Lautoka/ суурьшсан нутаг нэгтнүүд нь ч өргөн тэмдэглэдэг байна.
2005 онд Сувад болсон баярын ажиллагааны үеэр Австрали дахь Фижи улсыг хамаарах дээд комиссар, хошууч Жиоже Конроте /Jioje Konrote/ үг хэлэхдээ өөрийгөө Ротума хүн гэдгээр бахархаж явдагаа хэлээд арлаас гадна Фижи улсд амьдарч байгаа ротумачуудыг төрсөн аралтайгаа байнгын холбоотой байдгийг сайшаажээ. Харин Фижи улсын Ерөнхий сайдын тамгын газрын гүйцэтгэх захирал Жожи Котобалаву /Joji Kotobalavu/ тус арал нь манай улсын онцгой хэсэг бөгөөд бусад 14 мужтай ижил түвшинд хүлээн зөвшөөрөгддөгийг онцолжээ. Тэрээр Ротаманчуудын Фижи улсын хөгжилд оруулсан хувь нэмрийг үнэлж, боловсрол, анагаах ухаан, бизнес, нийгмийн салбарт нэр хүнд бүхий аралын уугуул гаралтай иргэдэд хүндэтгэл үзүүлжээ.
 
Тэд баярынхаа үеэр “мамаса” /mamasa/ гэх өвөрмөц угтах ёслол хийж, өргөн дэлгэр найрладаг байна. Мэдээж баяр болохоор элбэг дэлбэг идээ ундаа, үндэсний цөөнхийн өвөрмөц бүжиг, дуу хуур нэг хэсэг нь болно.
 
Ротумагийн бүлэг арал нь Фижигээс хойд зүгт 646 км зайд оршино. Хамгийн том арал болох Ротума нь 13 км урт, 4 км өргөн. Энэ нь Фижид харьяалагддаг арлууд дотроо томоороо 12-т орох хэмжээ юм.
Арал нь Мотуса /Motusa/ тосгон орших хүзүүвчээр хойд урд гэж хуваагдана. Хойд хэсгийг Мака булан /Maka Bay/ гэх болон өмнөд том хэсгийг Хапмафау булан /Hapmafau Bay/ гэж нэрлэдэг. Том арлын эргэн тойронд олон том жижиг шүрэн хаднууд далайгаас дээш гарч ирсэн байдаг.
Ротума нь галт уулын гаралтай арал бөгөөд түүнийг тойрсон олон жижиг арлууд ч мөн энэ л галт уултай холбоотой. Арлын хамгийн өндөр цэг нь Суэлхоф уул /Suelhof/ бөгөөд д.т.д 256 метр.
Фижигийн төв арлуудаас нилээдгүй алслагдсан боловч энэ арлын том хадан уулнууд, хүний гар хүрч эвдрээгүй гайхалтай наранд шарлагын газрууд нь Фижигийн хамгийн үзэсгэлэнтэй газрууд гэдгээрээ алдартай.
 
Энэ арал болоод түүний орчмын олон жижиг арлын ой, ширэнгэ нь энэ бүсээс өөр хаана ч таарах боломжгүй олон шувуудын амьдралын гол түшиц газар болдог.
Энэ арлын уугуулуудын хэлийг шинжилсэн эрдэмтэд тэднийг Фижи арлын уугуулууд бөгөөд баруун Фижигийн хэлний дэд бүлгэ болохыг тогтоосон мөн энэ арлынхны ярианд Тонга болон Самоа арлынхны үгс ч олон байгаа нь тэдний гарал нь бүтэн Плонезийн хэмжээнд яригдах боломжтой гэж үзжээ.
 
Хэдийгээр жижигхэн арал дээр оршдог ч Ротума нь долоон тосгоныг түшиглэсэн дүүргүүдэд хуваагдах бөгөөд тосгон бүр нь Гагаж Эс Итуу /Gagaj ʻes Ituʻu/ гэж нэрлэгдэх даргатай байдаг.
Тэд Фижи улсын долларыг мөнгөн тэмдэгтээ болгон ашигладаг бол Ротума, Англи, Фижи, Фижи Хинди хэлийг үндсэн хэл хэмээн хүлээн зөвшөөрдөг ажээ. 
Фижигийн “диваажин” гэж нэрлэгддэг Ротумачууд өнөөдөр баяраа тэмдэглэж байна.
 
                                                
                                                                                     Эх сурвалж: Хашир Анжигай ингэж хэлэв блог
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
0


Сэтгэгдэл (0)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.





ШИНЭ МЭДЭЭ

БНСУ-д ажиллах 4500 иргэнийг бүртгэнэ7 минут 50 секундын өмнөАварга цолны хүндэтгэлийн барилдаан бямба гарагт болно9 минут 25 секундын өмнөЯпон дэлхийн аялал жуулчлалын рейтингийг тэргүүлжээ11 минут 16 секундын өмнөАжлын хэсгийн гишүүд Хүүхдийн тусламжийн 108 утасны үйлчилгээний төвд ажиллалаа14 минут 48 секундын өмнөН.Чимэдлхам нарт холбогдох хэргийг хэлэлцэхийг хойшлууллаа17 минут 25 секундын өмнөЭ.Бат-Үүл нарт холбогдох хэргийг хяналтын шатны шүүх хуралдаанаар хэлэлцүүлэхээс татгалзав19 минут 3 секундын өмнөНүүрсний экспорт зургаа дахин буурчээ2 цаг 13 минутын өмнө“Улаанбаатар марафон-2022” гүйлтийн маршрут2 цаг 15 минутын өмнөАН-аас хүний эрхийн мэдрэмжгүй ЦЕГ-ын удирдлагуудыг чөлөөлөхийг шаардлаа2 цаг 40 минутын өмнөН.Тавинбэх: Цахилгааны үнэ нэмэх асуудлыг хойшлуулсан2 цаг 43 минутын өмнөЦЕГ: "Бэлтэс мөрөн” компанид мөнгөө өгөөд буцааж аваагүй 3000 орчим хохирогч байна3 цаг 21 минутын өмнөМҮОНРТ-ийн санхүүжилтийн ил тод байдал хангалтгүй байна гэж Аудит дүгнэв3 цаг 28 минутын өмнөАвтомашингүй өдрөөр нийтийн тээврийн 39 чиглэлд өөрчлөлт орно3 цаг 30 минутын өмнөКени, Казакстан улсын мэргэжлийн тамирчид марафонд оролцоно3 цаг 32 минутын өмнөӨнөөдөр дарс /wine/-ны өдөр3 цаг 41 минутын өмнөМандалговь-Даланзадгад чиглэлийн 305,1 км автозамд засвар хийнэ3 цаг 43 минутын өмнөЗГ: Иргэний хурууны хээгээ өгсөн супермаркет, гоо сайхны салонуудын датаг устгана4 цаг 5 минутын өмнө100 гаруй цаа цасны нурангид дарагдаж хорогджээ4 цаг 12 минутын өмнөЛ.Халтар: Шалгадаг хүн нь би биш, миний мөр цагаан4 цаг 14 минутын өмнөСармагчны цэцэг өвчин Ази тивд бүртгэгдлээ4 цаг 49 минутын өмнөБНХАУ-ын хоёр хот руу нислэг үйлддэг болно5 цаг 11 минутын өмнөБ.Болор-Эрдэнэ: Иргэд нэг паспортаа бүх платформд ашиглаж байна гэдэг нь мэдээллийн аюулгүй байдлын суурь боловсролгүйн шинж5 цаг 27 минутын өмнөЗэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагчийн нэрэмжит марш-тусгай бэлтгэлийн цогцолбор тэмцээний аваргууд тодорлоо5 цаг 53 минутын өмнөДэлхийн эдийн засгийн чуулга уулзалт үргэлжилж байна5 цаг 54 минутын өмнөШивээхүрэн-Сэхээ авто замын боомтын ачаа тээврийн хөдөлгөөнийг эхлүүлэв5 цаг 56 минутын өмнөЖолооч нараас сүүлийн 2 долоо хоног ковидын халдвар илрээгүй тул уртын тээврийг эхлүүллээ6 цаг 11 минутын өмнө"Орос-Монгол, Шинэ бодит байдлын түншлэл" чуулга уулзалт Улаан-Үд хотод болно6 цаг 37 минутын өмнөКоронавируст халдварын 89 шинэ тохиолдол бүртгэгджээ.6 цаг 49 минутын өмнө“МОНГОЛ УЛСЫН БҮСЧИЛСЭН ХӨГЖЛИЙН ҮЗЭЛ БАРИМТЛАЛ”-ыг шинэчлэн боловсруулах ажлын хүрээнд засгийн газраас томилсон ажлын хэсэг цахимаар хуралдлаа6 цаг 59 минутын өмнөӨнөөдөр Монгол Улсад нисэх хүчин үүсч хөгжсөний 97 жилийн ой тохиож байна7 цаг 6 минутын өмнөАзийн наадмын сагсан бөмбөгийн урьдчилсан шатны тэмцээн хойшлогдлоо7 цаг 14 минутын өмнөТехаст бага сургуульд халдсаны улмаас 18 сурагч амиа алджээ7 цаг 29 минутын өмнөЭЕШ-ын суудлын хуваарийг өнөөдрөөс хэвлэж авах боломжтой7 цаг 34 минутын өмнөЕрөнхийлөгч У.Хүрэлсүх "Эхийн алдар" одон гардууллаа7 цаг 36 минутын өмнөГэр бүлийн хүчирхийллийн 99 дуудлага мэдээлэл бүртгэгджээ7 цаг 38 минутын өмнөБНХАУ-аас бараа захиалахад цахим залиланд өртөх эрсдэлтэйг анхааруулав7 цаг 41 минутын өмнөБНАСАУ Япон тэнгис рүү гурван пуужин харважээ7 цаг 44 минутын өмнөУИХ: Ажлын хэсгүүдийн хуралдаан болно7 цаг 49 минутын өмнөАлбан тушаалтнуудын хүнд суртал, ёс зүйтэй холбоотой 9 гомдлыг хянаж шийдвэрлэв7 цаг 51 минутын өмнөХотын дарга орлогч нараа ажлаас нь чөлөөлжээ7 цаг 53 минутын өмнө
 Facebook Twitter Youtube