Атганд орж ирсэн боломж нь алслагдсаар, алдагдсаар…

6/ 24/ 2022    6 цаг 30 минут

ОУВС-гийн судлаачид “гүүгл” ашиглан 162 орны замын чанарын шинэ хэмжүүрийг боловсруулж, томоохон хотуудын зорчих дундаж хурдыг тодорхойлсон байна. Дэд бүтцийн хөгжил сайтай АНУ, Франц, Саудын Араб, Канад зэрэг орны автозамын зорчих хурд 91-110 км/цаг байгаа бол чанар тааруу орнуудын зорчих хурд 30-60 км/цаг байна гэж гарчээ. Гол нь зорчих хурдаар нь тухайн улс орны эдийн засгийг тодорхойлж байгаа юм.  Зорчих хурд нь 30-60 км/цаг улс орнууд буюу хөгжил тааруугийн жагсаалтад багтсан 30 орны нэг нь Монгол.

Зам дагаж хөгжил…

ОУВС-гаас энэхүү энгийн хэмжигдэхүүний ачаар тухайн улс орны бодлого боловсруулагчид болон төлөвлөгчид өөрийн орны дэд бүтцийг бусадтай харьцуулан үзэж цаашид замын хөрөнгө оруулалтаа тооцож, өрсөлдөх чадвараа нэмэгдүүлэхэд тусална гэж үзжээ.

Монгол Улсын  автозамын сүлжээний нийт урт 112 мянган км. Хатуу хучилттай нь 9781 км, хучлагагүй, ердийн хөрсөн зам нь 101323 км. Тооцоод үзвэл 90 хувь нь ердийн хөрсөн зам.

Ардчилсан нийгэмд шилжсэн 30 жилийн хугацаанд бид 5400 км зам барьжээ. Сонирхолтой нь, 1992-2012 хүртэлх 20 жилийн хугацаанд 2100 км автозам барьсан бол 2012-2016 онд 3300 км зам барьсан байдаг. Чингис бондын хөрөнгөөр хүний нүдэнд харагдаж гарт баригдахаар хийсэн ажил нь магадгүй энэ зам байх. Мэдээж, зээлийн мөнгийг үл хөдлөх хөрөнгөд оруулсан гэж тухайн үед багагүй шүүмжилж байсан ч замтай болсны ачаар Ховд, Увс, Баян-Өлгий дотоодын аялал жуулчлалаас эхлээд жижиг дунд үйлдвэрлэл ч орон нутагт хөгжиж эхэлсэн.

Тэгвэл сүүлийн жилүүдэд хатуу хучилттай автозамын бүтээн байгуулалтын ажил эргээд буурчээ. 2021 онд 326 км хатуу хучилттай автозам барьж ашиглалтад оруулсан. Гэхдээ л Дарханы 200 км автозамаа таван жил барьж байгаа улс гэдгээ хаа хаанаа санахад илүүдэхгүй биз. Урд хөрш маань харин цагт 800 метр зам тавьдаг гэсэн статистик тоо байна. Хятад хувьд зам тээврийн салбар хөгжлийн хурдыг тодорхойлно гэж үздэг. Тиймээс баяжихыг хүсвэл зам барь” гэх үг ч гарч. Хурдны замын хураамж, автомашины татвар,  замын татвар, төрийн дэмжлэг, гадаадын хөрөнгө оруулалт гээд замын бүтээн байгуулалтын санхүүжилтээ бүрдүүлдэг.  Өнөөдөр тус улс дэлхийн хамгийн урт хурдны замын сүлжээтэй. 200 мянгаас дээш хүн амтай бүх суурингаа хурдны замтай холбож, жил бүр 10 гаруй тэрбум ам.долларыг зарцуулдаг.

Нам дагаж зам гацна…

Манай улсын  хувьд сүүлийн 8 жилийн хугацаанд 21 аймгийнхаа 12 аймгийг хатуу хучилттай автозамаар нийслэлтэй холбосон бол 330 сумын 106 нь, хилийн 33 боомтын 5 нь хатуу хучилттай замаар холбогдсон байдаг.

Ингээд харвал бидэнд автозам хэрэгтэй юу гэж асуух ч шаардлага байхгүй. Боломж л олдвол автозамын сүлжээгээ тэлж байх ёстой. Ялангуяа байнгын ажиллагаатай боомт, сум суурин газраа хүн амын төвлөрлөөс нь шалтгаалж шат дараатайгаар автозамаар холбох шаардлага бий. Харамсалтай нь, экспортын орлого 60 хувиар тасалдсан, улсын өр 33 тэрбум ам.долларт хүрсэн энэ цагт бид төсвийн хөрөнгөөр зам барих байтугай тусламж, зээлээр ч зам барьж чадахгүй л болов уу.

Тиймээс УИХ-аар баталсан Шинэ сэргэлтийн бодлогын суурь нь хувийн хэвшлийнхэн байхаас өөр арга, гарц гаргалгаа алга.

МАН-ын хоёр удаагийн үнэмлэхүй ялалтын амлалт ч хувийн хэвшлээ дэмжихэд уг нь чиглэсэн байдаг. Гэвч МАН-ын эрх барьсан Засгийн газрын үед хувийн хэвшлийнхэн хамгийн ихээр хохирол амсч байна гэхэд хилсдэхгүй. Өнөөдөр ч барилгын салбарынхан ордны гадаа цуглаж, дампуурлын тухай ярьж байна. Учир нь, төрийн амласан, төрийн оролцсон, төрийн боловсруулсан бүхэн цааснаас хэтрэхгүй болчихсон нь үнэн. Өмнө нь МАН, АН ээлжилж, бие биенийхээ боловсруулсан бодлого, хийсэн ажлыг үгүйсгэдэг байсан бол өнөөдөр МАН-ын Засгийн газруудад ч төрийн бодлогын залгамж халаа хадгалагдаж чадахгүй байна.  Хамгийн наад захын жишээ нь, Монгол Хятадын хилийн боомт, тэдгээрийн дэглэмийн тухай Монгол Улсын Засгийн газар, БНХАУ-ын Засгийн газар хоорондын 2004 оны хэлэлцээрт 2020 онд нэмэлт оруулж хоёр талын байнгын ажиллагаатай Цагаандэл Уул-Өлзий боомтын бүтээн байгуулалтын ажил юм.

Хоёр улсын Засгийн газрын шийдвэрээр боомт байгуулах тухай шийдвэрүүд гарч, боомт хүртэлх автозамын бүтээн байгуулалтын ажлыг гүйцэтгэх хувийн хэвшил нь ч тодорч. Харамсалтай нь, орон нутгийн иргэд, орон нутгийн захиргаатай зөвшилцөж, бүх ажил албажаагүй байхад хувийн хэвшилтэй гэрээ байгуулж, ажлыг эхлүүлэхээр тохирсон байдаг. Ингээд л орон нутгийн эсэргүүцэлтэй тулж, Засгийн газар шийдвэртээ эзэн болж чадаагүйгээр барахгүй, бүтээн байгуулалтын ажилд хөрөнгө босгосон хувийн хэвшил, гүйцэтгэгч байгууллагуудын ажлыг тодорхойгүй байдалд оруулж орхисон байдаг.

Үндсэндээ сүүлийн жилүүдэд манай зам барилгын ажил нэг иймэрхүү замхарсан байдлаар явж байгаагийн тод жишээ нь гайхал Дарханы зам.

Гэхдээ хамгийн сонгодог жишээ бол бидний 14 жилийн настай төмөр замын их бүтээн байгуулалт. Үүнийг манайхан өнөөдөр алдагдсан боломж гэж тодорхойлдог болсон. Гэвч бид ахиад л атганд орж ирсэн боломжоо алдчих гээд харж сууна…

 

8


Сэтгэгдэл (8)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.



202.55.188.126Зочин   • 6 сарын 24. 13 цаг 21 минут

Ёстой арчаагүй

66.181.161.20Зочин   • 6 сарын 24. 9 цаг 47 минут

Замаа хурдан тавиад боомтоо хурдан нээгээчээ монголчууд турж үхлээ газар нутгаа алдлаа

103.57.93.254Зочин   • 6 сарын 24. 8 цаг 11 минут

Ямарч ажлыг хэнээс ч айхгүй хийж чаддаг хүмүүс л сайд хийх ёстой. Тэрнээс Халтар шиг Тавинбэх шиг дэд бүтцийн сайдуудыг зайлуулах хэрэгтэй. Ажил ердөө явахгүй байна. Дарханы зам 5 дахь жилийнхээ нүүрийг үзээд л бараагүй байж байна. Тавантолгойн цахилгаан станц, 5-р цахилгаан станц, ТЭЦ-3 ын өргөтгөл, Эгийн голын усан цахилгаан станц гээд олон том эрчим хүчний ажлууд сураг чимээ тасарлаа.

202.21.124.131Зочин   • 6 сарын 24. 9 цаг 46 минут

Тиймээ санал нэг бн

98.36.275.165Зочин   • 6 сарын 24. 7 цаг 43 минут

Uher mongolchuud

45.93.106.221Зочин   • 6 сарын 24. 6 цаг 51 минут

Нам дагаж зам гацна гэж яасан сайхан үнэн бичвээ

201.291.137.52Зочин   • 6 сарын 24. 6 цаг 44 минут

ЁСТОЙ Л МУУ НЭРТЭЙ АРДЧИЛСАН НАМ ЧИНЬ ОЛОН МЯНГАН КМ ЗАМ ТАВЬЖ ТЭР НЬ ДОТООДЫН АЯЛАЛ ЖУУЛЧЛАА САЙХАН ХӨГЖҮҮЛЛЭЭЭДЭЭ. ӨМХИЙ МАН БҮТЭХГҮЙ ӨӨРСДӨӨ Л БИРД БОЛЦГООЛООДОО.

64.119.27.173Зочин   • 6 сарын 24. 6 цаг 43 минут

Мангарууд зам тавьж чадахгүй юм билээ



ШИНЭ МЭДЭЭ

Үндэслэлгүйгээр үнэ нэмж ашиг олсон бол буцаагаад хураалгана54 минут 10 секундын өмнөНаадамчдад зориулж зургаан чиглэлд 56 автобус нэмж явуулна1 цаг 25 минутын өмнөГ.Өсөхбаяр аварга А.Сүхбат аваргын өмнө эрэмбэлэгдэнэ1 цаг 28 минутын өмнөӨнгөрсөн жилийн Хүй долоон худагт болсон барилдаанд шөвгөрсөн бөхчүүдэд цол олгох эсэхийг Ерөнхийлөгч шийднэ2 цаг 5 минутын өмнөСингапурын Хуримтлалын төв санг тэтгэврийн үйлчилгээтэй уялдуулсан туршлагыг нэвтрүүлнэ2 цаг 10 минутын өмнөНХОГ-аас Монгол Улсын гавьяат барилгачин төрлөө2 цаг 16 минутын өмнөАрдын жүжигчин Данзанваанчигийн Ухнаа нарт Хөдөлмөрийн баатар цол хүртээлээ3 цаг 16 минутын өмнөТаван удаагийн халдварт өвчний голомтыг удирдан ажилласан ХӨСҮТ-ийн М.Тунсагт ГАВЬЯАТ ЭМЧ цол хүртээлээ3 цаг 17 минутын өмнөУс хальсан байршилд шуурхай албаныхан ажиллаж байна3 цаг 18 минутын өмнөШатахуун импортын дундаж үнэ 830 долларт хүрч өсчээ3 цаг 46 минутын өмнөӨчигдөр 16 настай хүү туул голд живж амиа алджээ3 цаг 53 минутын өмнөУлсын баяр наадамд Баян-Өлгий аймгаас хамгийн олон харваач иржээ4 цагийн өмнөЕрөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Төрийн үйлчилгээг цахимжуулж эрчимтэй шинэчлэл хийж буйгаа танилцуулав4 цаг 2 минутын өмнөЗээлийн гэрээнд гарын үсэг зурсан бол үүрэг хүлээнэ4 цаг 9 минутын өмнөЛ.Оюун-Эрдэнэ: Сингапурын мэдлэгт суурилсан хөгжлийн туршлагыг Монголд нутагшуулах сонирхолтой байна4 цаг 15 минутын өмнөХүнсний хангамж, чанарын асуудлаар түр хороо байгууллаа5 цаг 31 минутын өмнөЛ.Наранбаяр: Орос, Монгол хоёр хэвлэлийн мэдэгдэл гаргаснаас өөр С.В.Лавровын айлчлалаар юу ч шийдсэнгүй5 цаг 37 минутын өмнөМанай улсад онгоцны түлш бусад улс орноос 28.8 хувиар илүү үнэтэй байна7 цаг 10 минутын өмнө"Архины татварыг нэмснээр чанар муутай архи ихээр үйлдвэрлэгдэж иргэдийн эрүүл мэндийг хохирооно"7 цаг 12 минутын өмнөГавьяаг нь Х.Бадамсүрэн хүртэж, гавыг нь Д.Эрдэнэбилэг зүүлээ7 цаг 16 минутын өмнөМонголын рагбичид Киргиз шигшээ багийг 69:7-гоор хожлоо7 цаг 22 минутын өмнөСудалгаа: Д.Өнөрболор, Ч.Ундрам, Г.Мөнхцэцэг нар сонгогчдоос хамгийн тааруу үнэлгээг авчээ7 цаг 30 минутын өмнөАнгараг, Саран дээр хүн амьдрахад тохиромжтой байгууламж барихаар төлөвлөж байна8 цаг 5 минутын өмнөЧикаго хотын төв талбайд Монголын соёлыг сурталчлах үйл ажиллагааг зохион байгуулжээ8 цаг 8 минутын өмнөЕБС-д ажиллах мэргэжлийн сэтгэл зүйчдийн сонгон шалгаруулалт эхэллээ8 цаг 36 минутын өмнөГазрын тосны бүтээгдэхүүний тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэхийг дэмжлээ8 цаг 45 минутын өмнөГ.Занданшатар: Эдийн засгийн голлох үзүүлэлтүүд сайжирна гэдэгт итгэж байна8 цаг 49 минутын өмнөХөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын ажлын гүйцэтгэгч компаниудын төлөөлөлтэй уулзалт зохион байгууллаа7 сар 7. 8:43Шри-Ланкийн Ерөнхийлөгч Путинаас тусламж хүсэв7 сар 7. 8:21ӨНӨӨДӨР: Үндэсний их баяр наадмын Урианхай сурын харваа эхэлнэ7 сар 7. 8:09Монгол Улсын Их Хурлын 2022 оны хаврын ээлжит чуулган өндөрлөлөө7 сар 7. 8:07Х.Энхтуяа: Олимпийн аварга болно гэж хүүдээ амласан7 сар 7. 8:05Хэвлэл мэдээллийн зөвлөлд ирсэн гомдлын агуулга, шийдвэрлэсэн байдалд дүн шинжилгээ хийлээ7 сар 7. 8:03Барилгын материалын үнийн өсөлтийг тооцож Сангийн яаманд хүргүүлнэ7 сар 7. 8:02Каракалпакстан дахь эсэргүүцлийн хөдөлгөөн: Төв Ази өөрчлөлтийн ирмэг дээр байна уу?7 сар 7. 8:00Б.Жигжид: Монгол Улсын шинэ мянганы хөгжил “Мянганы зам”-аас эхэлсэн7 сар 7. 8:00Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ7 сар 7. 7:30В.Путин "Их 20"-ийн уулзалтад оролцохоор төлөвлөж байгааг ОХУ-ын ГХЯ мэдэгдлээ7 сар 7. 7:20Түүхэн товчоон: Орос-Дундад Иргэн улсын 1913 оны тунхаг7 сар 7. 6:40Энэ өдрийн зурхай7 сар 7. 6:35
 Facebook Twitter Youtube