Өөдрөг “пиар”-аар халхавчлаад валютын ханшаа нисгэж, нөөцөө шавхлаа

9/ 20/ 2022    7 цаг 00 минут

Валютын ханш оны эхнээс 16 хувиар өсч, Монголбанкны зарласан ханш 2350 болсон бол нөөц нь 38,2 хувиар буурч, 4.1 тэрбум ам.доллараас 2.69 тэрбум ам.долларт хүрчээ.

Үндсэндээ Монголбанк болоод Засгийн газрын ажлын бодит үр дүнг энэ хоёр тоо товч бөгөөд тодорхой илэрхийлж байна гэхэд хилсдэхгүй. Хуулиар Монголбанк нь гадаад валюттай харьцах төгрөгийн ханшны бодлогыг тодорхойлж, хэрэгжүүлдэг. Үндсэн зорилт нь төгрөгийн тогтвортой байдлыг хангах. Харин Засгийн газар гадаад валютын эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх төлбөрийн тэнцлийг сайжруулах арга хэмжээ авах. Өөрөөр хэлбэл, гадаад валютын нөөцийг нэмэгдүүлэх бас тогтвортой хадгалах үүрэгтэй. Гэтэл өнөөдөр бид халаасандаа мөнгөгүй, олсон хэдэн төгрөг нь цаас төдий учраас гар дээр ирлээ, маргааш үгүй боллоо гэгчээр өдөр хоногийг аргацааж байна. Инфляц өссөн, төгрөг суларсан, ам.долларын хомсдол үүссэн, эдийн засаг агшчихсан ч манай Ерөнхий сайд өөдрөг “пиар”-аар өөрийгөө өвч бүрчихээд л гадуур, дотуур гүйгээд байгаа. Харин Монголбанкны ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэнгийн хувьд бүлх залгисан мэт нүдээ бүлтэлзүүлж, үсээ сэгсрээд л яваа.

Төгрөгөө түших нь Монголбанкны үүрэг

Монголбанкны эдийн засагчдын судалгаанаас харвал сүүлийн таван жилийн дундаж үзүүлэлтээр банкны салбарын валют арилжааны нийт эргэлтийн 4 хувь нь бэлэн арилжаа буюу Найман шарга хавиар, 96 хувь нь бэлэн бус буюу банк, банк бус санхүүгийн байгууллагаар дамждаг. Нийт арилжааны 69 хувийг 3 том банк гүйцэтгэдэг аж. Харин Монголбанкны зарласан ханшаас арилжааны банкууд 100-200 төгрөгөөр өндөр ханш хэлдэг.  Гар дээрх буюу өнөөх 5 хувийг эргэлдүүлдэг ченжүүд арилжааны банкнаас бага үнээр худалдаж, арай өндөр үнээр авахыг санал болгодог.  Иргэд, аж ахуйн нэгжүүд яг үнэндээ арилжааны хэдэн банкиндаа ам.долларын ханшаар  хөөрхөн “идүүлсээр” өнөөдрийг хүрсэн.  Дээрээс нь валютын ханшийн зөрүүнээс үүдэж, өнгөрсөн жилүүдэд аж ахуйн нэгжүүдийн амссан хохирлыг олсон ашгаар нөхөх ямар ч боломжгүй гэвэл хилсдүүлсэн болохгүй. Хөгжлийн банк тойрсон чанаргүй зээлийн асуудал ч валютын ханшаас ихээхэн шалтгаалсан гэдгийг та ч мэднэ, би ч мэднэ.

Монголбанкны хувьд төгрөгийн тогтвортой байдлыг хангах хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлэхийн тулд мөнгөний бодлогын хүүг аажим аажмаар  өсгөх төдийгөөр аргалсаар байгаа. Арга ч үгүй, Монголбанкны зүгээс авч хэрэгжүүлж чадах хамгийн боломжит арга нь энэ. Өнгөрсөн оны 11 дүгээр сард инфляц 10 хувьд хүрэхэд Монголбанк бодлогын хүүг 6 хувьд барьж, нөөцийг 3 хувиар нэмэгдүүлэх шийдвэр гаргаж байсан бол өнөөдөр бодлогын хүү 10 хувьд хүрсэн. Бодлогын хүү нэмэгдэх тусам зах зээлд эргэлдэх мөнгөний хэмжээ хумигддаг. Тэр хэмжээгээр бизнес ч агшдаг. Банкууд ч зээл олголтоо хумиж эхэлдэг. Энэ жилийн хувьд "уламжлал" давтагдаж л байна. Засгийн газар валютын ханш гэхээр Монголбанк руу хуруу зангадаг.  Харин Монголбанкны зүгээс арьсаа хамгаалах гэсэндээ "зээл олголт хэвийн байгаа" гэх үг өмнөө барьдаг. Гэтэл иргэд ипотекийн зээлд хамрагдах гэж хэдэн жилээр дугаарлаж, гарт ирэх мөнгөний хэмжээ буураагүй ч, өдөр бүр өсөх өргөн хэрэглээний барааны үнэд дарлуулсаар, ядуу нь үгээгүй ядуу рүү, эрсдэлтэй нь ядуу рүү  аажмаар гулгасаар байна.

Валют олж ирэх нь Засгийн газрын үүрэг

Ирэх саруудад зах зээл тэлэх найдвар тунчиг бага. Монголбанкны мөнгөний хороо хуралдах тов энэ сарын 15-23-нд зарлагдсан. Магадгүй ахиад бодлогын хүү нэмэгдэх ч эрсдэлтэй. Учир нь сүүлийн өдрүүдэд валютын ханш цойлсоор байна. Арилжааны банкууд иргэнд өдөрт 1 сая төгрөгтэй тэнцэх, байгууллагад 5 сая төгрөгтэй тэнцэх ам.доллар зарна хэмээн хязгаар тогтоож эхэлсэн. Гэтэл өнөөдөр 1 сая төгрөгтэй тэнцэх 300 ам.доллараар юу авах вэ. Нэг гар утасны мөнгө шилжүүлэх гэж 3-5 хоног болно оо гэсэн үг. Бас аж ахуйн нэгжүүд маань өдөрт 1500 ам.доллараар юу авах билээ.

Өнөөх хувийн хэвшлээ дэмжээд байгаа төр маань бодит байдал дээр 1500 ам.доллар бариулчихаад “за бараагаа аваад ир” хэмээн босго давуулаад өшиглөж байна гэсэн үг. Хэдэн аж ахуйн нэгж нь хил гаалийн хязгаарлалтаас ч гарч амжилгүй, валютын хязгаарлалтад оров.

Гэхдээ Засгийн газрынхаа  “Шинэ сэргэлтийн бодлого” гэх хэтийдсэн пиарыг харвал Монгол Улс мөнгөтэй бас мөнгөтэй хүмүүстэй “найзлаад” ч байгаа юм шиг сэтгэгдэл төрнө.  Харамсалтай нь, статистик мэдээнээс Монгол Улсын өр өнгөрсөн жилийн мөн үеэс 271 сая ам.доллараар, Засгийн газрын нийт өр 1,4 их наяд төгрөгөөр өссөн гэдгийг харж болно. Уг нь гадаад худалдааны тэнцэл энэ онд 2.2 тэрбум ам.долларын ашигтай гарсан боловч, ам.долларын нөөц 40 хувиар буурсан эсрэг үр дүнтэй байгаа юм. Энэ оны эхний найман сарын байдлаар Монгол Улс 5,6 тэрбум ам.долларын импорт хийсэн гэхээр сард 700 сая орчим ам. долларын гүйлгээ хийдэг болж таарна. Ингээд тооцвол гурван сарын л валютын нөөцтэй болж. Олон улсын стандартаар валютын нөөц гурван сараас доошгүй импортын хэрэгцээг хангахаар тогтоосон байдаг. Харин бид яг ирмэг дээр очоод зогсчихоод байж байна.  Эдийн засаг үнэхээр чичиргээ тусчихаад байна. Гэтэл удахгүй эхлэх УИХ-ын намрын ээлжит чуулганаар гишүүд сонгуулийн өмнөх жилийн төсөв батлах гээд гишүүд "манайд, манайд" хэмээн ам уралдах нь тодорхой.  Намын нөхдийнхөө хязгааргүй хэрэгцээг хангах даалгавар Монгол Улсын Ерөнхий сайд, МАН-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнийг хүлээж байна...

4


Сэтгэгдэл (4)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.



202.21.124.129Зочин   • 9 сарын 20. 9 цаг 35 минут

Доллар нь еврогоос үнэтэй болж этр энэ бол арай шүү сда

64.119.24.49Зочин   • 9 сарын 20. 9 цаг 30 минут

Сангийн сайд Монголбанкны ерөнхийлөгч нараа солио угаасаа чадвар нь дутаа авч байгаа арга хэмжээ нь эдийн засгаа хорлоод байна. Банкууд зээл гаргахаа ч байлаа. Үйлдвэрлэл үйлчилгээ явуулдаг хэдэн ажил олгогч чинь валютын ханшийн өсөлтийн өмнө сөхөрлөө

202.126.89.197Зочин   • 9 сарын 20. 9 цаг 27 минут

Dollariin hansh arai l bna. Tugrug bol zugeer tsaas importiin haraat orond dollariin nuuts bagasaj tugrugiin hansh unah ni hymrald l hutulnu. MAN unendee ymar ch chadamjui nam ym 100 jil tur barilaa modon jorlongoosoo ch salsangui. hiij chaddag uildverlej chaddag ym ch alga daa

139.5.216.239Зочин   • 9 сарын 20. 7 цаг 42 минут

Санхүү эдийн засгийн боловсрол голлох үүрэгтэй байхад бүрэн дунд боловсролын гэрчилгээ ч байхгүй ерөнхий сайд тавьчихаад юугаа хүлээгээд байгаа юм бэ. Зайлуулаачээ



ШИНЭ МЭДЭЭ

Галт тэрэг ашиглан эрт илрүүлэг хийж байна7 минут 8 секундын өмнөТуйванчид Бахрейны Манама хотод Ази тивийн аваргын төлөө хүчээ сорино32 минут 3 секундын өмнөСамар түүж явсан иргэн сураггүй болжээ36 минут 58 секундын өмнө10 хоногт ОХУ-аас 4896 тээврийн хэрэгсэл орж иржээ49 минут 1 секундын өмнөЧ.Номин: Төв номын сангийн барилгын гүйцэтгэгч компанийн эзэмшигч нас барсан гэх асуудал үүссэн1 цаг 4 минутын өмнөГерхард Манготт: Путин цөмийн зэвсэг хэрэглэнэ гэдэгт итгэлтэй байна1 цаг 8 минутын өмнөКовидын 87 тохиолдол бүртгэгдэв1 цаг 10 минутын өмнөЖ.Байден “Хорийн бүлэг”-ийн уулзалтын үеэр В.Путинтэй уулзахыг үгүйсгэсэнгүй1 цаг 12 минутын өмнөБНАСАУ пуужин харвасны хариуд БНСУ, АНУ тэнгисийн цэргийн сургууль эхлүүлжээ1 цаг 13 минутын өмнөЗам тээврийн ослын улмаас орон нутагт 4 хүний амь хохирчээ1 цаг 31 минутын өмнөДЭМБ-аас анхааруулга гаргалаа2 цаг 29 минутын өмнөЗавхан аймагт гарсан хээрийн түймрийг унтраахаар ажиллаж байна2 цаг 42 минутын өмнөБНСУ-ын хуурамч виз олгож буй зуучлагчдаас болгоомжлохыг анхааруулж байна2 цаг 47 минутын өмнөҮСХ: 2022 оны ядуурлыг түвшнийг тодорхойлох судалгааг авч байгаа3 цаг 14 минутын өмнөӨнөөдөр Э.Цэндбаатар, Г.Баярхүүтэй аваргын төлөө тулалдана3 цаг 28 минутын өмнөМонгол охидыг хил давуулсан гэх сингапур иргэн Loh sien chi гэж хэн бэ4 цаг 40 минутын өмнөЭрх баригч дүү нар эмээ өвөө нарт эрдүү бөгөөд бярдуу байх юм аа4 цаг 46 минутын өмнө"Чингис хаан" музей ирэх хоногийн мягмар гаригт нээгдэнэ4 цаг 48 минутын өмнөАвтобензиний импорт үнийн дүнгээр 1.9 дахин нэмэгджээ5 цаг 33 минутын өмнөӨнөөдөр болох үйл явдлууд5 цаг 38 минутын өмнөЖ.Чинбүрэн: 2023 онд эрт илрүүлгийн үзлэг шинжилгээнд 100 тэрбум төгрөг төсөвлөсөн ч Сангийн яам хасчихсан5 цаг 41 минутын өмнөУкраины Зэвсэгт хүчний Купянскийн чиглэлд хийсэн дайралт бүтэлгүйтэв5 цаг 53 минутын өмнө МАТВИЕНКО: Украин дахь байлдааны ажиллагааг зогсоох нөхцөлийг нэрлэв5 цаг 53 минутын өмнөГ.Гүенбаатар: Найруулагч Б.Тамир ах бид хоёрын зорилго оскар гардах6 цаг 19 минутын өмнөОрчин сайжрахад хандлага эерэг болж тогтвортой хөгжилд нөлөөлдөг6 цаг 21 минутын өмнөМах хилээр нэвтрүүлээгүй нь чанартай холбоотой юу?6 цаг 23 минутын өмнө“В.Путин дайнаа зогсоовол дайн дуусна, Украин дайнаа зогсоовол Украин дуусна”6 цаг 26 минутын өмнөТөсөв-2023: Шинэ хөрөнгө оруулалтыг хязгаарлаж, зөвхөн эхлүүлсэн төслүүдийг дуусгана6 цаг 29 минутын өмнөД.Өнөрцэцэг: Хүүхэд бүхэн ээжийнхээ сэтгэлд мандсан нар6 цаг 31 минутын өмнө "КК парк"-ын толгойлогчдын нэг Ше Жижиан 22.2 сая ам. долларыг гадаадад шилжүүлсэн байжээ6 цаг 53 минутын өмнөТүүхэн товчоон: Дэлүүн болдог7 цаг 32 минутын өмнөЭнэ өдрийн зурхай7 цаг 37 минутын өмнөЖ.Дэлгэрсайхан: Ирэх оны төсөв хавтас нь гоё, зохиол нь муу номтой л адилхан болсон7 цаг 42 минутын өмнөЦаг агаарын урьдчилсан мэдээ7 цаг 42 минутын өмнөМалчид, тариаланчид сонор сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна10 сар 6. 19:10"Гүйлгээнд ашиглаж байгаа мөнгөн тэмдэгтийн эдийн засгийн үр ашгийг судална"10 сар 6. 19:06Э.Ариунболд Наохиса Такатотай алтан медалийн төлөө барилдана10 сар 6. 18:01ХХААХҮЯ: Өвс тэжээлийнхээ 59 хувийг л бэлтгэсэн10 сар 6. 17:57Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ: Өргөн баригдсан хувилбараар төсөв батлагдвал эдийн засгийн өсөлт 5 хувьд хүрч, валютын ханш тогтворжиж чадна гэдэгт итгэлтэй байна10 сар 6. 17:21Д.Занданбат:Төсвийн сахилга шат шатандаа алдагдсан хэвээр байна10 сар 6. 17:08
 Facebook Twitter Youtube