Монголд хамгийн ашигтай ажил уг нь малын тэжээл бэлтгэх юм

9/ 21/ 2022    9 цаг 28 минут

Зах зээлд элбэг зүйлд зориулсан бизнес хамгийн ашигтай байдаг. Эдийн засгийн хуулиараа ийм. Эрэлт ихтэй болохоор нийлүүлэлт тэр хэрээр өснө гэсэн үг. Эргэлт түргэнтэй бизнес амжилттай байхаас яахав. Тэгвэл манай улсад юу л байна мал шиг их юм алга. Өнгөрсөн жил 67.3 сая толгой мал тоолуулсан. Энэ бол статистикийн газраас хэлдэг дүн. Амьдрал дээр үүнээс ч их малтай байж мэднэ. Малчдаас малын хөлийн татвар авдаг болсноос хойш малаа үнэн зөв тоолуулахаа больсон. Тэгэхээр Монголын мал сүрэг зуун мянга хол давсан ч гэж ярих юм билээ. Ийм олон малд тэжээл бэлтгэх ажил асар их ашигтай бизнес. Даанч манай малчид өвс тэжээл бэлтгэхдээ залхуу, худалдаж авахдаа ч хойрго улсууд. Малдаа зах зээлийнх нь ханшаар тэжээл худалдаж авч сураагүй.

Малаа онд мэнд оруулж чадалгүй суурь, сууриар нь зуданд юм уу халдварт өвчинд нэрвэгдүүлж, алдлаа гэж хэн ч тэдэнд хариуцлага тооцдоггүй. Өөрийнх нь өмч юм болохоор хариуцлага хүлээх ч албагүй байх л даа. Гэхдээ л хөрөнгөө алдчихаад өөрийгөө боомилсон малчин гэж лав дуулж байгаагүй. Нэг айлын малчнаар гурван жил ажиллаад л хэдэн малтай болчихдог практик хөдөөд хавтгай. Тийм болохоор хадлан тэжээл бэлтгэхээс гадна худалдаж авахад хойш суусаар байгаад сурчихсан.

Энэ зун цаг агаар таатай байгаагүй. Нийт нутгаар хур бороо багатай, хэт халалт олон хоног үргэлжилсэн. Хуурай сэрүүн салхи ихтэй байсан болохоор бэлчээрийн гарцад сөргөөр нөлөөлж, гантай байв. Дээрээс нь малын тоо толгой их байгаа нь бэлчээрийн даац хэтрэх гол шалтгаан болсныг мэргэжилтнүүд хэлдэг. Өвөл хүндэрч мэднэ шүү, өмнөх жилүүдийнхээс их хур тунадас орно гэсэн цаг агаарын урьдчилсан прогноз гарсан байна лээ. Хадлан тэжээлээ ахиу базаагаарай гэж салбарын яамнаас хүртэл малчдад анхааруулсаар байгаа харагдсан.

Ялангуяа баруун аймгуудад өвсний гарц тун муу, зундаа бэрх байлаа гэх малчидтай хэдэнтээ таарч байв. Тэгэхээр энэ бүс нутагт өвөлжилт хүнд байх нь тодорхой. Увс, Баянхонгор, Баян-Өлгий, Говь-Алтай, Ховд аймгуудад энэ жил 20 гаруй сая толгой мал өвөлжинө. Эдгээр аймагт ургасан өвс байхгүй юм чинь ийм олон мянган мал онд мэнд орно гэдэг хэцүү. Эхнээсээ өөр аймгууд руу оторлож байгаа ч бэлчээрийн даац гэдэг асуудал толгойны өвчин болсон. Ийм үед дээр хэлсэнчлэн өвсний гарц арвинтай зүүн аймгууд болон Булган, Сэлэнгийн нутгаас хадлан тэжээл ачсан машинууд зогсоогүй баруун аймгууд руу цувдаг байх ёстой. Гол нь малчид зах зээлийнх нь ханшаар гороохгүй авчихдаг бол шүү дээ.

Одоо малын тарга тэвээрэг бас ч гэж харьчихаагүй байна. Малчид эртхэн шиг малаа мах болгох хэрэгтэй. Үнэ хямд байна гэж голоо цохисоор байгаад өвөлтэй золгож, юу ч үгүй үхүүлчихдэг гашуун туршлага олон. Ядаж л цэцэрлэг, сургуулиудад махаа хямд нийлүүлэх хөдөлгөөн өрнүүл л дээ. Ер нь асрамжийн газруудад хандивлахад ч болохгүй юмгүй. Ховд аймгийн мянгат малчин Дорж өнчин хүүхдүүдийн асрамжийн төвд нэг тонн мах хандивлалаа гэхэд зуд нүүрлэсэн хүнд өдрүүдэд хариу нь буцаж ирж л таарна даа. Тонн махаа байг гэхэд тав таван хонь, ямаа хандивласан ч багадахгүй. Тэртэй тэргүй зуданд үхүүлдгээс хойш.

Зуд гэлтгүй малын халдварт өвчин гарахад л айл саахалтаараа хэдэн малнаасаа хагацдаг шүү дээ. Өнгөрсөн жилийн статистикаас харахад зүй бусаар хорогдсон малын тоо саяар хэмжигдсэн байна билээ.

Бусдад өгч сурсан хүн авахдаа нүүр бардам байна. Гэтэл манай малчдын нэг увайгүй зан газар авсан. Өөрийнхөө бүхнийг үнэтэй зардаг. Өвөл болохоор цагаан идээгээ ханасан ханшаар наймаалцана. Хаана зуд, гамшиг болно малчдаас өндөр үнээр мах, цагаан идээ худалдан авч орлого оруулдаг байсан нийслэлчүүд л халуун гараа сунгадаг. Өрөөлөөс үнэгүй бүхнийг авна гэхээр үйлс чинь бүтэхгүй гэдгийг ухаармаар юм, малчид. Харамсалтай нь үүнийгээ тэд мэддэггүй нь тоогүй юм.

Цагаа тулахаар зуданд үхсэн малын махыг нохой ч тоож иддэггүй. Тэжээж байгаа амьтнаа гэр бүлийнхээ гишүүд шиг санаж, хайрлаж, халамжилж байх ухаан малчдэд үнэндээ дутмаг. Тэр олон амьтны амь гэдэг талаас нь бодох хэрэгтэй. Бурханы өмнө бүгд л адилхан амьтай. Тэжээж, өсгөж, үржүүлж байгаа амийг хариуцаж буй гэдэг ухамсартай байх сан. Хүйтний ам наашилж, хүнд хэцүү цаг ирэхээс өмнө эртхэн арга хэмжээ авах нь зүйтэй. Хонь, ямаагаа суурь, сууриар нь цөөлөх хэрэгтэй. Магадгүй өвөл зуданд сөхөрвөл улаанбаатарчууд тусална гэж бодож тайвуу байгаа бол эндүүрэл. Тусламжийн юм бол тусламжийнх л байдаг. Тусламжаар малаа онд оруулсан гэж дуулж байсан уу. Зудны жил малтайгаа, хүнтэйгээ цөхөрсөн байдаг биз дээ. Дахин хэлэхэд, малчид минь малын өвс тэжээлээ худалдан авч сураач ээ. Та нар үнэ татахгүй наймаалцаж чаддаг бол өвстэй газрын цуваа захаасаа хаяанд чинь очихоор байна шүү.

0


Сэтгэгдэл (0)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.





ШИНЭ МЭДЭЭ

Төв номын сангийн барилгын ажлын гүйцэтгэгч компанийн эзэмшигч нь нас барсан гэх асуудал үүссэн4 минут 44 секундын өмнөГерхард Манготт: Путин цөмийн зэвсэг хэрэглэнэ гэдэгт итгэлтэй байна9 минут 13 секундын өмнөКовидын 87 тохиолдол бүртгэгдэв11 минут 6 секундын өмнөЖ.Байден “Хорийн бүлэг”-ийн уулзалтын үеэр В.Путинтэй уулзахыг үгүйсгэсэнгүй13 минут 2 секундын өмнөБНАСАУ пуужин харвасны хариуд БНСУ, АНУ тэнгисийн цэргийн сургууль эхлүүлжээ13 минут 52 секундын өмнөЗам тээврийн ослын улмаас орон нутагт 4 хүний амь хохирчээ32 минут 25 секундын өмнөДЭМБ-аас анхааруулга гаргалаа1 цаг 31 минутын өмнөЗавхан аймагт гарсан хээрийн түймрийг унтраахаар ажиллаж байна1 цаг 44 минутын өмнөБНСУ-ын хуурамч виз олгож буй зуучлагчдаас болгоомжлохыг анхааруулж байна1 цаг 48 минутын өмнөҮСХ: 2022 оны ядуурлыг түвшнийг тодорхойлох судалгааг авч байгаа2 цаг 15 минутын өмнөӨнөөдөр Э.Цэндбаатар, Г.Баярхүүтэй аваргын төлөө тулалдана2 цаг 30 минутын өмнөМонгол охидыг хил давуулсан гэх сингапур иргэн Loh sien chi гэж хэн бэ3 цаг 41 минутын өмнөЭрх баригч дүү нар эмээ өвөө нарт эрдүү бөгөөд бярдуу байх юм аа3 цаг 47 минутын өмнө"Чингис хаан" музей ирэх хоногийн мягмар гаригт нээгдэнэ3 цаг 49 минутын өмнөАвтобензиний импорт үнийн дүнгээр 1.9 дахин нэмэгджээ4 цаг 35 минутын өмнөӨнөөдөр болох үйл явдлууд4 цаг 40 минутын өмнөЖ.Чинбүрэн: 2023 онд эрт илрүүлгийн үзлэг шинжилгээнд 100 тэрбум төгрөг төсөвлөсөн ч Сангийн яам хасчихсан4 цаг 42 минутын өмнөУкраины Зэвсэгт хүчний Купянскийн чиглэлд хийсэн дайралт бүтэлгүйтэв4 цаг 54 минутын өмнө МАТВИЕНКО: Украин дахь байлдааны ажиллагааг зогсоох нөхцөлийг нэрлэв4 цаг 54 минутын өмнөГ.Гүенбаатар: Найруулагч Б.Тамир ах бид хоёрын зорилго оскар гардах5 цаг 20 минутын өмнөОрчин сайжрахад хандлага эерэг болж тогтвортой хөгжилд нөлөөлдөг5 цаг 22 минутын өмнөМах хилээр нэвтрүүлээгүй нь чанартай холбоотой юу?5 цаг 25 минутын өмнө“В.Путин дайнаа зогсоовол дайн дуусна, Украин дайнаа зогсоовол Украин дуусна”5 цаг 28 минутын өмнөТөсөв-2023: Шинэ хөрөнгө оруулалтыг хязгаарлаж, зөвхөн эхлүүлсэн төслүүдийг дуусгана5 цаг 30 минутын өмнөД.Өнөрцэцэг: Хүүхэд бүхэн ээжийнхээ сэтгэлд мандсан нар5 цаг 32 минутын өмнө "КК парк"-ын толгойлогчдын нэг Ше Жижиан 22.2 сая ам. долларыг гадаадад шилжүүлсэн байжээ5 цаг 54 минутын өмнөТүүхэн товчоон: Дэлүүн болдог6 цаг 34 минутын өмнөЭнэ өдрийн зурхай6 цаг 39 минутын өмнөЖ.Дэлгэрсайхан: Ирэх оны төсөв хавтас нь гоё, зохиол нь муу номтой л адилхан болсон6 цаг 43 минутын өмнөЦаг агаарын урьдчилсан мэдээ6 цаг 44 минутын өмнөМалчид, тариаланчид сонор сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна10 сар 6. 19:10"Гүйлгээнд ашиглаж байгаа мөнгөн тэмдэгтийн эдийн засгийн үр ашгийг судална"10 сар 6. 19:06Э.Ариунболд Наохиса Такатотай алтан медалийн төлөө барилдана10 сар 6. 18:01ХХААХҮЯ: Өвс тэжээлийнхээ 59 хувийг л бэлтгэсэн10 сар 6. 17:57Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ: Өргөн баригдсан хувилбараар төсөв батлагдвал эдийн засгийн өсөлт 5 хувьд хүрч, валютын ханш тогтворжиж чадна гэдэгт итгэлтэй байна10 сар 6. 17:21Д.Занданбат:Төсвийн сахилга шат шатандаа алдагдсан хэвээр байна10 сар 6. 17:08Гадаадын ямар ч банк Монголд салбараа нээе гэж хандаагүй10 сар 6. 16:111111 төвд ирсэн өргөдөл гомдлын шийдвэрлэлт 81.5 хувьтай байна10 сар 6. 15:485-11 насны хүүхдийн даржлаажуулалт явагдаж эхэллээ10 сар 6. 15:35“Ангиографийн үндэсний баг” Хэнтий аймагт ажиллаж, 30 гаруй иргэнд эмчилгээ, оношилгоо хийнэ10 сар 6. 15:26
 Facebook Twitter Youtube