Өнөөдөр олон улсын дохионы хэлний өдөр

9/ 23/ 2022    12 цаг 58 минут
2018 оноос эхлэн 09-р сарын 23-ны өдрийг “Олон улсын дохионы хэлний өдөр” болгон тэмдэглэж байхаар НҮБ-аас 2017 оны 12 сард 19-ний хурлаараа шийдвэрлэжээ. 1951 оны 09-р сарын 23-ны өдөр Дэлхийн Сонсголын Бэрхшээлтэй Иргэдийн Холбоо /World Federation of the Deaf (WFD)/ анх байгуулагдаж байсан өдрийг сонгосон бөгөөд энэ байгууллага өнөөдөр 135 үндэсний холбоодыг эгнээндээ нэгтгэн 70 гаруй сая иргэдийн эрх ашгийн төлөө ажиллаж байна.
 
Дэлхийн дохионы хэлний өдөр бол бүх сонсголгүй хүмүүс болон бусад дохионы хэл хэрэглэгчдийн хэл шинжлэл, соёлын ялгаатай байдлыг дэмжиж, хамгаалах онцгой боломж юм. 2022 оны энэ өдрөөр WFD-ийн зүгээс “Дохионы хэл биднийг нэгтгэдэг” /Sign languages unite us!/ гэсэн уриаг дэвшүүлсэн байна. Урианы хүрээнд олон улсын дохионы хэлний өдрийг тэмдэглэх үеэр дэлхий дахинд дохионы хэлийг түшиглэн бий болсон нэгдмэл байдлаа онцлон харуулах болно. Сонсголын бэрхшээлтэй иргэдийн нийгэмлэг, засгийн газар, иргэний нийгмийн байгууллагууд үндэснийхээ дохионы хэлийг эх орныхоо хэлний янз байдлын нэг хэсэг болгон хөгжүүлэх, сурталчлах, танин мэдүүлэх, хүлээн зөвшөөрлэхийн төлөө хамтдаа хүчин чармайлт гарган ажиллах ёстой гэж үзжээ.
 
Дэлхий дахинд ойролцоогоор 72 сая гаруй сонсголын бэрхшээлтэй иргэд амьдарч байгаагийн 80 орчим хувь нь хөгжиж буй орнуудад байна. Тэд 300 гаруй өөр дохионы хэлийг ашигладаг.
 
Дохионы хэл бол ярианы хэлнээс бүтцийн хувьд бүрэн ялгаатай байгалийн хэл юм. Улс орон бүрд өөрийн онцлогтой дохионы хэл ашигладаг боловч олон улсын дохионы хэл гэж байдаг. Энэ нь харьцангуй хялбар, ойлгомжтой дохионуудыг багтаасан, өөрийн гэсэн толь бичигтэй бөгөөд сонсголын бэрхшээлтэй иргэд олон улсын арга хэмжээнд оролцох, бусад улсаар аялах, нийгмийн олон үндэстнүүдийн арга хэмжээнд оролцохдоо нийтлэг ашигладаг байна.
 
Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрхийн конвенцид дохионы хэлний өргөн хэрэглээг хүлээн зөвшөөрч, сурталчилж байна. Дохионы хэл нь ярианы хэлтэй ижил статустай байх ёстойг тодорхой харуулж, улс орнуудад дохионы хэл сурах боломж нь хялбар болгож, сонсголын бэрхшээлтэй иргэдийн хэлийг нийтэд сурталчлахыг үүрэг болгосон байдаг.
 
Олон улсын дохионы хэлний өдрийг тэмдэглэхээр товлосон НҮБ-ын тогтоолд дохионы хэлээр дамжуулан чанартай боловсрол эзэмшүүлэх нь сонсголын бэрхшээлтэй хүүхдүүдийн өсөлт хөгжил, нийгмийн байр суурьд чухал нөлөөтэй бөгөөд олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн хөгжлийн зорилтыг хэрэгжүүлэхэд маш их ач холбогдолтой болохыг онцолжээ.
 
Түүнээс гадна дохионы хэлийг нийтээр мэддэг болох, дохионы хэлээр үйлчилдэг үйлчилгээний байгууллагыг олшруулах, үйлчилгээний газруудад дохионы хэлний хэлмэрчтэй болох ч сонсголын бэрхшээлтэй иргэдийг дэмжих хөтөлбөрийн нэг хэсэг байх болно.
 
Тиймээс дохионы хэлийг хэл шинжлэлийн болон соёлын олон талт байдлын нэг хэсэг хэмээн үзэж дохионы хэлний ач холбогдлыг нийтээр хүлээн зөвшөөрөх нь нэн чухал юм.
 
Түүнчлэн энэ өдөр сонсголын бэрхшээлтэй иргэдтэй холбоотой, тэдний сайн сайхны төлөө хийж байгаа бүхий л үйлсэд “nothing about us without us” буюу “бидний тухай бидэнгүйгээр ярьвал юу ч биш” гэдэг зарчмыг барьж ажиллахыг сануулсан байна. Энэ нь ямарваа өдөр тутмын амьдралын асуудлаас эхлээд хууль эрх зүйд оруулах өөрчлөлтийн хүрээнд ч сонсголын бэрхшээлтэй иргэд болон тэднийг төлөөлдөг холбоо, ТББ-уудыг оролцуулж, санал бодлыг нь тусгаж байх тухай ойлголт.
2020 оны байдлаар Монгол улсад 100 гаруй мянган хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд байгаагаас хэл яриа, сонсголын бэрхшээлтэй иргэд 13,000 орчим байна. Манай улсад Сонсголын бэрхшээлтэй хүүхдийн 29-р тусгай сургууль хүүхдүүдэд багаас нь дохионы хэлээр боловсрол олгож байна.
 
Эх сурвалж: Хашир Анжигай ингэж хэлэв блог
0


Сэтгэгдэл (0)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.





ШИНЭ МЭДЭЭ

Төв номын сангийн барилгын ажлын гүйцэтгэгч компанийн эзэмшигч нь нас барсан гэх асуудал үүссэн7 минут 17 секундын өмнөГерхард Манготт: Путин цөмийн зэвсэг хэрэглэнэ гэдэгт итгэлтэй байна11 минут 46 секундын өмнөКовидын 87 тохиолдол бүртгэгдэв13 минут 39 секундын өмнөЖ.Байден “Хорийн бүлэг”-ийн уулзалтын үеэр В.Путинтэй уулзахыг үгүйсгэсэнгүй15 минут 35 секундын өмнөБНАСАУ пуужин харвасны хариуд БНСУ, АНУ тэнгисийн цэргийн сургууль эхлүүлжээ16 минут 25 секундын өмнөЗам тээврийн ослын улмаас орон нутагт 4 хүний амь хохирчээ34 минут 58 секундын өмнөДЭМБ-аас анхааруулга гаргалаа1 цаг 33 минутын өмнөЗавхан аймагт гарсан хээрийн түймрийг унтраахаар ажиллаж байна1 цаг 47 минутын өмнөБНСУ-ын хуурамч виз олгож буй зуучлагчдаас болгоомжлохыг анхааруулж байна1 цаг 51 минутын өмнөҮСХ: 2022 оны ядуурлыг түвшнийг тодорхойлох судалгааг авч байгаа2 цаг 18 минутын өмнөӨнөөдөр Э.Цэндбаатар, Г.Баярхүүтэй аваргын төлөө тулалдана2 цаг 32 минутын өмнөМонгол охидыг хил давуулсан гэх сингапур иргэн Loh sien chi гэж хэн бэ3 цаг 44 минутын өмнөЭрх баригч дүү нар эмээ өвөө нарт эрдүү бөгөөд бярдуу байх юм аа3 цаг 50 минутын өмнө"Чингис хаан" музей ирэх хоногийн мягмар гаригт нээгдэнэ3 цаг 52 минутын өмнөАвтобензиний импорт үнийн дүнгээр 1.9 дахин нэмэгджээ4 цаг 37 минутын өмнөӨнөөдөр болох үйл явдлууд4 цаг 42 минутын өмнөЖ.Чинбүрэн: 2023 онд эрт илрүүлгийн үзлэг шинжилгээнд 100 тэрбум төгрөг төсөвлөсөн ч Сангийн яам хасчихсан4 цаг 45 минутын өмнөУкраины Зэвсэгт хүчний Купянскийн чиглэлд хийсэн дайралт бүтэлгүйтэв4 цаг 57 минутын өмнө МАТВИЕНКО: Украин дахь байлдааны ажиллагааг зогсоох нөхцөлийг нэрлэв4 цаг 57 минутын өмнөГ.Гүенбаатар: Найруулагч Б.Тамир ах бид хоёрын зорилго оскар гардах5 цаг 23 минутын өмнөОрчин сайжрахад хандлага эерэг болж тогтвортой хөгжилд нөлөөлдөг5 цаг 25 минутын өмнөМах хилээр нэвтрүүлээгүй нь чанартай холбоотой юу?5 цаг 27 минутын өмнө“В.Путин дайнаа зогсоовол дайн дуусна, Украин дайнаа зогсоовол Украин дуусна”5 цаг 30 минутын өмнөТөсөв-2023: Шинэ хөрөнгө оруулалтыг хязгаарлаж, зөвхөн эхлүүлсэн төслүүдийг дуусгана5 цаг 33 минутын өмнөД.Өнөрцэцэг: Хүүхэд бүхэн ээжийнхээ сэтгэлд мандсан нар5 цаг 35 минутын өмнө "КК парк"-ын толгойлогчдын нэг Ше Жижиан 22.2 сая ам. долларыг гадаадад шилжүүлсэн байжээ5 цаг 57 минутын өмнөТүүхэн товчоон: Дэлүүн болдог6 цаг 36 минутын өмнөЭнэ өдрийн зурхай6 цаг 41 минутын өмнөЖ.Дэлгэрсайхан: Ирэх оны төсөв хавтас нь гоё, зохиол нь муу номтой л адилхан болсон6 цаг 46 минутын өмнөЦаг агаарын урьдчилсан мэдээ6 цаг 46 минутын өмнөМалчид, тариаланчид сонор сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна10 сар 6. 19:10"Гүйлгээнд ашиглаж байгаа мөнгөн тэмдэгтийн эдийн засгийн үр ашгийг судална"10 сар 6. 19:06Э.Ариунболд Наохиса Такатотай алтан медалийн төлөө барилдана10 сар 6. 18:01ХХААХҮЯ: Өвс тэжээлийнхээ 59 хувийг л бэлтгэсэн10 сар 6. 17:57Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ: Өргөн баригдсан хувилбараар төсөв батлагдвал эдийн засгийн өсөлт 5 хувьд хүрч, валютын ханш тогтворжиж чадна гэдэгт итгэлтэй байна10 сар 6. 17:21Д.Занданбат:Төсвийн сахилга шат шатандаа алдагдсан хэвээр байна10 сар 6. 17:08Гадаадын ямар ч банк Монголд салбараа нээе гэж хандаагүй10 сар 6. 16:111111 төвд ирсэн өргөдөл гомдлын шийдвэрлэлт 81.5 хувьтай байна10 сар 6. 15:485-11 насны хүүхдийн даржлаажуулалт явагдаж эхэллээ10 сар 6. 15:35“Ангиографийн үндэсний баг” Хэнтий аймагт ажиллаж, 30 гаруй иргэнд эмчилгээ, оношилгоо хийнэ10 сар 6. 15:26
 Facebook Twitter Youtube