Түүхэн товчоон

Түүхэн товчоон: Пугу2 цагийн өмнө

Өндөр тэрэгтний (Токуз огузын) томоохон түрэг хэлт аймаг угсаа   Тус аймгийн нэрийг Bugu гэж Шлегель анх оноосныг Ф.Хирт зохиолдоо дурджээ. 1955 онд Ж.Хамильтон Пугу нэрийг Buqut\Buqu гэж үзсэн

Түүхэн товчоон: Урианхан түмэн7 сар 26. 6:40

Урианхан түмэн XV зуунаас хойшхи үеийн Зүүн Монголыг бүрдүүлэгч 6 түмний нэг.   Урианхай хэмээх угсаатны нэр анх X зууны эхнээс түүхэн сурвалжуудад тэмдэглэгджээ. “Ляо улсын түүх (Ляо ши)”-д гарч буй “嗢娘罕 (ванянхань)”-ыг “урианхан” мөн гэж эрдэмтэд үздэг

Түүхэн товчоон: Егүзэр хутагтын хийд7 сар 8. 6:40

Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан сумын нутагт байсан хийд       Сэцэн хан аймгийн Эрдэнэ далай вангийн хошуу одоогийн Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан сумын Номын Дов хэмээх газар оршино. Анх 1780 онд үүсгэн байгуулагджээ

Түүхэн товчоон: Орос-Дундад Иргэн улсын 1913 оны тунхаг7 сар 7. 6:40

Хаант Орос улс-Дундад Иргэн улсын хооронд байгуулсан монголын тухай гэрээ.       Хаант Орос улс Манж чин улстай байгуулсан 1881 оны Петербургийн гэрээгээр Хаант Орос улс Манж чин улсын зарим нутаг дэвсгэр дээр худалдаа хийх онц эрхээ баталгаажуулсан. Энэ гэрээг 10 жилийн хугацаатайгаар 1891 он, 1901 онуудад хоёр удаа сунган баталсан

Түүхэн товчоон: Рашид ад-дин7 сар 6. 6:40

Ил хаант улсын төрийн сайд, “Судрын чуулган” алдарт зохиолын зохиогч нарын нэг.   1247 онд Хамаданид Абу’л-Хейрын хүү болон мэндэлсэн бөгөөд гучин настайдаа исламын шашинд орж улмаар Гайхату (1291-1295) хааны үеэс төрийн алба хаших болж, шадар сайдын албанд 19 жил зүтгэсэн байна. Тэрбээр еврей гаралтай, үнэн сүсэгт мусульман хүн байснаас гадна Гайхату (1291-1295), Газан (1295-1304), Өлзийт (1304-1316) хааны үед төрийн хэрэгт зүтгэн тухайн үеийн Ираны Тебриз, Анатоли зэрэг газруудад өөрийн асар том эзэмшилтэй болж чаджээ. Рашид ад-дины өөрийн гэрээслэлээр бол бэлэн мөнгө 2750 түмэн динар, мөн мөнгөн динар, мөн 37.500.000 динар болон 5000 мискал (1 мискал = 4.8105 грамм) алт бүхий хөрөнгө бүхий алдартай, баян чинээлэг нэгэн байсан гэдэг

Түүхэн товчоон: Салхитын хүн7 сар 4. 6:40

Монгол нутгаас анх удаа олдсон эртний хүний гавлын ясны дээд талын хэсэг.   Хэнтий аймгийн Норовлин сумын нутаг Салхитад үйл ажиллагаа явуулж байсан “Баян Айраг” ХХК-ийн алтны уурхайн ашиглалтын талбайгаас 2006 онд олдсон. Уг олдвор нь уул уурхайн хөрс хуулах явцад хөндөгдөж, анхны байрлал алдагдаж, хөрсний ямар давхаргаас гарсан нь тодорхой бус хэдий ч Монгол орны нутаг дэвсгэрээс анх удаа олдож буй эртний хүний ясны үлдэгдэл гэдэг утгаараа эрдэм шинжилгээний онцгой ач холбогдолтой

Түүхэн товчоон: Монгол Улсын Их Хурал7 сар 1. 6:35

Монгол улсын анхдугаар их хурал. 1924.11.26

Түүхэн товчоон: Чөлөөлөх дайн6 сар 30. 6:35

Японы түрэмгийлэгчдээс Хятад, Өвөр монголын ард түмнийг чөлөөлөх зорилгоор Монгол, Зөвлөлтийн армийн хамтарсан хүчээр явуулсан дайн          БНМАУ-ын Бага Хурлын Тэргүүлэгчид, Ардын Сайд нарын Зөвлөлийн гишүүдийн 1945 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдрийн хамтарсан онц хурлаас БНМАУ-аас Японд дайн зарлах тухай тунхаглалыг баталжээ.     Энэ дайнд Монгол Ардын Хувьсгалт Цэргээс дөрвөн морьт дивиз, механикжуулсан хуягт бригад, Нисэх дивиз, Их буу, Холбоо, Танкийн тусгай хороо оролцсон байна. Мөн Хилийн цэргийн найман хөдөлгөөнт отряд болон Дотоод Явдлын Яамны Улсыг аюулаас хамгаалах байгууллагын тусгай бүлэг, Ардын Өөрийгөө Хамгаалах Сайн Дурын Морьт Отряд оролцжээ

Түүхэн товчоон: "Огул Хаймиш хатан"6 сар 28. 7:50

Их хаан Гүюгийн их хатан, Их Монгол улсын төрийг түр хамаарагч.   Огул Хаймиш бол Ойрад аймгийн Хутуга бэхийн охин юм. Гүюг хааныг нас барсны дараа, уламжлал ёсоор түүний бэлбэсэн хатан Огул Хаймиш 1249-1251 онд Бат болон олон ноёдын зөвшөөрснөөр төрийн хэргийг түр хамаарчээ. Огул Хаймишийг төр барихад Сорхугтани бэх, Чингай түшмэл нар их үүрэгтэй байсан байна. Гүюг хааныг нас бармагц Бат хаан элч зарж Огул Хаймишид бэлбэсрэлийн ёс гүйцэтгүүлээд төрийн хэргийг Огул Хаймиш, Чингай чинсан нарын санал харж шийтгэж байгтун гэж алтан ургийн хан хөвгүүдэд зөвлөсөн байна

Түүхэн товчоон: Сарьдагийн хийд6 сар 27. 7:50

Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нутагт Өндөр гэгээний байгуулсан хийд       Түшээт хан аймгийн Дархан Чин вангийн хошуу одоогийн Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нутаг Бага Хэнтийн нурууны салбар Сарьдаг уулын энгэрт оршино.     Уг хийдийг анх Халхын Өндөр гэгээн Занабазар өргөөгөө улам өргөтгөн шарын шашны төв болгохоор 1654 онд Хэнтий уулын өвөрт Рибогэжайганданшадублин гэдэг хийд байгуулжээ. Албан ёсоор 1680 онд барьж дуусгажээ

Түүхэн товчоон: Пү И хаан6 сар 24. 6:45

Манж Чин улсын төр барьсан сүүлчийн арван хоёрдахь хаан, Хятад орны түүхэн дэх сүүлчийн эзэн хаан байв. Мөн 1932 оноос Манж-го улсын ерөнхий захирагч,1934 онд Манж-го улсын эзэн байв

Түүхэн товчоон: Үйзэн гүний хүрээ6 сар 23. 6:40

Булган аймгийн Гурванбулаг сумын нутагт байсан хийд       Түшээт хан аймгийн Үйзэн гүний хүрээ буюу одоогийн Булган аймгийн Гурванбулаг сум Найтаг уул, Мялан уул хэмээх газар оршино.     Тус хийдийг анх Манжийн Тэнгэрийн Тэтгэсний дөчин дөрөвдүгээр /1779/ онд засаг улсад туслагч гүн Цэрэндоржийн үед дээдийн түмэн өлзийг бататгах хамаг амьтнытусын тулд харьяат хошууны нутаг Найтаг хэмээх уулын өвөрт байгуулсан. Хүрээ, хийд өдөр бүрийн жасаа хурал, жил бүрийн Хангал, Яр-Хайлан, Ганжуур ном, ерөөл зэргийг хурж Цанид Жүд хоёр дацанд хурал номын сургууль үйлдэн буй. Энэ хийдэд 50 гаруй ламтай гэж бүртгэгджээ

Түүхэн товчоон: Зая бандида Лувсанпринлэй6 сар 21. 6:40

XVII-XVIII зууны үеийн Монголын төр, шашны зүтгэлтэн, гүн ухаантан, соён гэгээрүүлэгч.   Зая бандида Лувсанпринлэй 1642 онд Халхын Сайн ноёны хошууны ард Сунтарын хоёрдугаар хөвгүүн болон мэндэлжээ. Тэрээр 1645 онд Түвэдээс Монголд заларсан хутагт Лодойжамцаас санваар авч, 1653 онд Өндөр гэгээнд бараалхан шавь оржээ

Түүхэн товчоон: ЛОСОЛ Дарьзавын6 сар 20. 6:40

ХХ зууны Монголын нийгэм, төрийн зүтгэлтэн, төрийн сайд      Сэцэн хан аймгийн Дайчин бэйсийн хошууны баяд отгийн харъяат. Есөн наснаас лам болж, шашны боловсрол олсон.18-20 насанд Хятадын зүүн хойт муж, Бээжин, Оросын Петербург, Москвад очиж байв. Өвөр Монголыг чөлөөлөх Таван замын цэрэгт ламаар явж, хүчин зүтгэсний учир цоржийн ямба цол зэрэг шагнагдсан.    Консулын бүлгийн гишүүн, ЗОУ-аас тусламж олохоор одсон төлөөлөгчдийн 3 дахь хэсэгт явж Эрхүү, Омскт очиж, 1921 оны эхээр эргэж ирэн хувьсгалын бэлтгэл ажлыг хангахад хүчин зүтгэсэн

Түүхэн товчоон: Нэгдэлжих хөдөлгөөн6 сар 19. 8:57

Ардын хувийн аж ахуйтныг нэгдэлжүүлсэн үйл явц   Монголын хөдөөг нэгдэлжүүлэн хоршоолох хөдөлгөөнийг тухайн үеийн улс төрийн эрх баригч хүчин болох МАХН, түүний ерөнхий нарийн бичгийн дарга бөгөөд Сайд нарын зөвлөлийн дарга Ю.Цэдэнбал хошуучлан удирдаж хэрэгжүүлсэн юм. Тэрбээр хожим “Монгол оронд нэгдэлжих хөдөлгөөн ялсан нь 1921 оны ардын хувьсгалтай эн тэнцэхүйц үйл явдал болсон” хэмээн тэмдэглэн үлдээсэн байдаг. ХААН-ийн амины малыг нийгэмчлэх ажил улс даяар 1959 оны 8 дугаар сард зохион байгуулалттай явагдаж дуусав

Түүхэн товчоон: Пазырыкийн соёл6 сар 17. 6:40

Түрүү төмрийн үеийн Алтайн нурууны археологийн соёл.       Монгол Алтайтай хил залгаа Орос, Хятад, Казахстаны Алтайд МЭӨ VI-II зуунд холбогдох Пазырыкийн соёл бий. Мөнх цэвдэгт Алтайн нуруунд амьдарч байсан нүүдэлчдийн дурсгалыг Оросын нутагт XIX зуунаас малтаж эхэлсэн бөгөөд анхны малтлага хийсэн “Пазырык” хэмээх газрынх нь нэрээр нэрийдсэн байдаг

Түүхэн товчоон: КОМИНТЕРН (Коммунист Интернационал)6 сар 16. 6:40

Олон улсын коммунист хөдөлгөөний байгууллага.       1919 оны 3сарын эхээр Москва хотноо Европ, Америк, Азийн 21 орны 35 байгууллагын 52 төлөөлөгчид цуглан олон улсын коммунист хөдөлгөөний Мөрийн хөтөлбөр, Коммунист III Интернационалыг байгуулах асуудлыг хэлэлцэж, Гүйцэтгэх хороо [Коминтерний Гүйцэтгэх хороо]-г сонгон Коммунист Интернационалын  тунхаг, “Бүх орны ажилчдад” уриалгыг гаргаснаар энэ байгууллагын түүх эхэлжээ. II их хурлаар Коминтернд элсэх “Хорин нэгэн болзол” баримт бичиг ба Дүрмийг баталж, III  их хурлаар КИГХ-г  өргөтгөн Тэргүүлэгчид, ерөнхий нарийн бичгийн даргын албыг бий болгожээ

Түүхэн товчоон: Өвөр Халх6 сар 15. 6:40

Халх түмний нэг хэсэг, өнөөгийн Өвөр Монголыг бүрдүүлэгч угсаатны бүлгийн нэг. XVI зууны эхэн хагаст Батмөнх даян хаан харьяат улс иргэнээ хөвгүүддээ өмч болгон хуваахад 5-р хөвгүүн Алчуболд, хөвгүүн Гэрсэнз нарт Халх түмнийг бүрдүүлж байсан 12 отгийг хуваан өгчээ.

Түүхэн товчоон: НАМНАНСҮРЭН Төгс-Очирын6 сар 14. 6:35

Монгол улсын анхны Ерөнхий сайд. 1911 оны үндэсний хувьсгалын удирдагчдын нэг       Халхын Гэрсэнз Жалайр хунтайжийн ач хүү Түмэнхэний 14 дүгээр үе

Түүхэн товчоон: Шинэ засгийн бодлого6 сар 13. 6:40

Манж Чин улсын төрөөс зарлан хэрэгжүүлэх гэсэн эдийн засгийн шинэчлэлийн бодлого       XIX зууны хоёрдугаар хагас ХХ зууны эхэнд Чин улсын дотоод гадаад байдал ихээхэн сулран доройтсон тул өөрийн улсын хэмжээнд 1901 онд “Шинэ засгийн бодлого” хэмээн эдийн засгийн шинэчлэлийн хөтөлбөрийг зарласан. Шинэ засгийн бодлого нь 4 том хэсгээс бүрэлдэж байсан



ШИНЭ МЭДЭЭ

Нэгдүгээр ангийн сурагчдын цахим элсэлтийг маргаашаас баталгаажуулна3 минут 1 секундын өмнөТокиогийн олимпийн наадмыг зохион байгуулах хорооны гишүүн асныг авлигын хэргээр баривчилжээ9 минут 2 секундын өмнөУИХ-ын дарга Г.Занданшатар шатрын шигшээ багийн тамирчдыг хүлээн авч уулзлаа14 минут 21 секундын өмнөМонгол Улсын Үндсэн хуулийн Цэцийн 02 дугаар тогтоол / бүрэн эхээрээ/1 цаг 19 минутын өмнөЭдийн засгийн болзошгүй эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх асуудлаар санал, дүгнэлт гаргаж, танилцуулах Ажлын хэсэг хуралдлаа1 цаг 30 минутын өмнөС.Баярцогтыг АН-ын даргад зүтгүүлэхээр тохирсон уу1 цаг 40 минутын өмнөТүүхэн товчоон: Пугу2 цагийн өмнөМега стар Реппер LIL PUMP Монгол Улсад ирлээ2 цаг 11 минутын өмнөБШУЯ: Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн 2-5 настнууд энэ хичээлийн жилд цэцэрлэгт бүрэн хамрагдана2 цаг 13 минутын өмнөЗасал хийх нэрийдлээр 15 настай охиныг хүчирхийлсэн гэх ламд 10 жилийн хорих ЯЛ ОНООЛОО2 цаг 14 минутын өмнөНэг өрхийн сарын дундаж орлого 0.2-5 хувиар багасжээ2 цаг 16 минутын өмнөУлаанбаатар хотод ковидын халдварын 71, орон нутагт 80 тохиолдол бүртгэгдэв2 цаг 43 минутын өмнөСармагчны цэцэг өвчин хүнээс гэрийн тэжээвэр амьтанд халдварласан байж болзошгүй анхны тохиолдол илэрчээ3 цаг 3 минутын өмнөБНСУ-ын хилээр орж ирэх зорчигчдын АНХААРАЛД3 цаг 5 минутын өмнөН.Баярбат: Танай үйлдвэрт зовж ажиллаад 1.2 сая төгрөг авснаас халамж нь илүү дээр гэдэг хүмүүс байдаг3 цаг 17 минутын өмнөХ.Баттулга: МАН-ын улс төрийн товчоо хуралдаж, АН-ын даргаар Х.Баттулгыг томилж болохгүй гэсэн “шийдвэр” гаргасан3 цаг 25 минутын өмнөЕрөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ шинэ сайд нараа ирэх долоо хоногт томилох уу?3 цаг 49 минутын өмнөҮндсэн хуулиа хоёр дахь нар мэт хүндэлж явахад төр, нийгмийн сэтгэл зүй бэлэн үү ?4 цаг 2 минутын өмнөБНАСАУ хоёр далавчит пуужин харважээ4 цаг 23 минутын өмнөЧ.Өнөрбаяр: Т.Доржхандаа чи, МАН-ын хэвлэлийн төлөөлөгч хийхээсээ ичихгүй байна уу?4 цаг 25 минутын өмнө22 байршилд хичээлийн хэрэгслийн үзэсгэлэн худалдаа гарлаа4 цаг 38 минутын өмнөЦэрэг-спортын “Дөл-2022” улсын аварга шалгаруулах тэмцээн болно4 цаг 40 минутын өмнөБ.Мөнхбаясгалан: Хүчээ нэгтгэсэн хулгайчуудаас шудрага ёс нэхэх үү!!!5 цагийн өмнөМАН-ын зуны цэцэг шиг амлалтууд5 цаг 32 минутын өмнөБолдхэтийн "Наран групп" цэцэрлэгийн зориулалттай барилгыг нурааж байна5 цаг 39 минутын өмнөБ.Баттөмөр: Авлига бол тусгаар тогтнол, хөгжлийн эсрэг гэмт хэрэг мөн6 цаг 20 минутын өмнөНийслэлд өнөөдөр суурин 65, түр хоёр цэгт КОВИД-19-ийн эсрэг вакцин хийнэ6 цаг 27 минутын өмнөУлсын аварга цолтон допингийн шинжилгээнд бүдэрсэн гэв үү6 цаг 38 минутын өмнөХятад улс Тайвань руу 21 нисэх онгоц, таван хөлөг онгоц илгээлээ7 цаг 28 минутын өмнөОросын Хар тэнгисийн флотын шинэ командлагчийг томилов7 цаг 28 минутын өмнөЛ.Мөнх-Эрдэнэ: Дайчин улс нь Монголын улс төрийн соёл дээр суурилсан Манж-Монголын холбооны улс7 цаг 50 минутын өмнөЗасгийн сэлгээ Засаг дарга нарт ч хамаатай7 цаг 54 минутын өмнөД.Трамп нэгжлэг хийсэн үндэслэлээ үнэнээр нь мэдээлэхийг уриалав7 цаг 57 минутын өмнөЗУРХАЙ: Үс засуулбал эд, эдлэл, идээ, ундаа олно8 цаг 1 минутын өмнөЦаг агаар:Улаанбаатарт өдөртөө 19 хэм дулаан, бороотой8 цаг 5 минутын өмнө Афганистаны тусгай хүчин Украины Зэвсэгт хүчний талд тулалдах уу8 цаг 28 минутын өмнөУлсын Их Хурлын ээлжит бус чуулганыг 08 дугаар сарын 22-ноос 26-нд товлон зарлалаа8 сар 17. 18:50Хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэсэн хоёр иргэнийг саатуулжээ8 сар 17. 16:43Засгийн газрын 2020-2024 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хэрэгжилт 48.9 хувьтай байна8 сар 17. 16:3217 байршилд хүнсний ногооны үзэсгэлэн худалдаа гарлаа8 сар 17. 16:26
 Facebook Twitter Youtube