Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2023-03-24 нд нийтлэгдсэн байна.

Б.Мичидмаа: Куратортой хамтран ажиллавал уран бүтээлчийн мэдлэг тэлж, бүтээмж сайжирдаг

3/ 24/ 2023    7 цаг 20 минут

-Сайн байна уу. Та манай уншигчдад өөрийгөө танилцуулна уу?

-Тойм.mn вэбсайтын хамт олонд болон уншигчдад энэ өдрийн мэнд хүргэе. Намайг Б.Мичидмаа гэдэг. Би урлагийн онол судлаач, багш мэргэжилтэй. Одоогоор МУИС-ийн Шинжлэх ухааны сургууль-Хүмүүнлэгийн ухааны сургуулийн харьяа утга зохиол, урлаг судлалын тэнхимийн багш. Үүнийхээ хажуугаар дүрслэх урлагийн салбарын уран бүтээлчидтэй хамтран ажиллаж хувиараа куратор хийдэг.

-Урлаг судлаач тэр тусмаа орчин үеийн гэх контемпорари урлагийн судлал, шүүмж салбарын тухай дэлгэрэнгүй ярьж өгөөч, урлагийн шүүмж ер нь яагаад чухал вэ?

-Юуны өмнө эхлээд урлаг судлаач гэж хэн бэ гэдэг дээр нарийн тайлбар өгье. Дэлхий дахинд академик боловсрол, мэдлэгийг түгээж буй их сургууль, судалгааны институтэд урлаг судлал ихэвчлэн “Humanities” буюу хүмүүнлэгийн ухааны салбарт харьяалагддаг. Зарим тохиолдолд их сургууль бус урлагийн академид судалгааны тэнхимүүд байх ба үүнд урлаг судлалын салбарынхан орж ажиллаж болно. Монголд урлаг судлал, урлаг судлаач гэх нэршил хэтэрхий ерөнхий яваад байдаг. Уг нь хөгжим судалдаг бол “хөгжим судлаач-musicologist”, дүрслэх урлаг төвтэй урлагийн түүх судалдаг бол “урлагийн түүхч-art historian” гэнэ. Харин урлагийн онол судалдаг бол “урлагийн онолч-art theorists”, соёлын шүүмж рүү чиглэн судалгаа хийдэг бол “соёлын шүүмжлэгч-cultural critic” гэх мэт тодорхой нэршил өгөөд явчихмаар.

Контемпорари урлагийн тухайд гэвэл дэлхийд анх 1940-1950 онд хүчтэй түрэн гарч ирсэн постмодернизмын цаг үеийн урлаг гэдэг, 70-аад жил үргэлжилж байна. Үндсэндээ бидний одоо цаг үеийн төлөөллийг илэрхийлсэн уран бүтээл болгоныг дээрх урлагийн төрөлд хамруулж үздэг. Өнөөдөр зарим судлаач пост-контемпорари эрин үе эхэлсэн гэж бичиж байна. Монголд анхны контемпорари уран бүтээлчдийн буухиа 1990-ээд оноос зах зээлийн нийгэм рүү шилжсэн цаг үетэй давхацдаг. Ер нь энэ цаг үед хэсэг бүлэг нөхөд нийлээд гэв гэнэт л контемпорари нэртэй, сонин содон уран бүтээл гаргаж эхлээгүй юм билээ. Социализмын үед зөвхөн нам төрийн захиалгаар бүтээл туурвих бус модернист шинж бүхий шинэ уран бүтээл хийгддэг тухай судлаач Ц.Уранчимэг номдоо тэмдэглэсэн байдаг. Тиймээс манайд контемпорари урлаг жам ёсоороо хөгжиж яваа гэж би үздэг. Харин сүүлийн жилүүдэд энэ чиглэлээр шүүмж, бичвэр ховрын бараа гэдэг шиг л мэр сэр үзэгддэг, бараг сураггүй болсон гэхэд хилсдэхгүй.

-Ер манайд урлаг судлаач ховор байна гэх болж, үүний сөрөг тал нь юу вэ?

-Судлаач хоёр янз байдаг. Нэгдүгээрт нийгэм, шинжлэх ухааны онолыг хамарсан институтийн хүрээнд судалгаа хийдэг судлаач бий. Энд ихэвчлэн соёлын шүүмжлэгч, урлагийн онолчид багтана. Хоёрдугаарт зөвхөн тухайн уран бүтээлчийн бүтээлд зориулан мэргэжлийн шүүмж, анализ бичдэг судлаач. Монголд аль, аль нь өнөө цагт ховордсон.  Энэ бол судлаач хүний нийгэмд эзлэх байр суурь, ажил мэргэжлийн цалин хөлстэй холбоотой. Цэвэр судлаачаар дагнаад амьдарна гэвэл манайд бараг боломжгүй. Тиймээс хүмүүс судлалын салбарыг сонголгүй ихэвчлэн урлаг соёлын менежмент, галерейн менежмент, куратор, арт дилер гэх мэт мөнгө илүү олох чиглэл рүү яваад байна.

Өнөөдөр Монголд кураторын ажил нэг үеэ бодвол давгүй хөгжөөд байх шиг. Гэхдээ куратор болон судлаач хоёрын хооронд асар том ялгаа бий. Монголд мэргэжлийн бус хүн өөрийгөө куратор гэж зарлаад явдаг. Уг нь судлаач эсвэл уран бүтээлч суурьтай хүн энэ ажлыг илүү утга учиртай хийнэ. Өнгөрсөн 2022 оны Венецийн Биенналд гэхэд Солонгосын багийнхан урлагийн салбарын нэр хүндтэй профессороор куратор хийлгэсэн байсан. Тиймдээ ч тус баг зохион байгуулагч, үзэгч олноос маш том сайшаал, талархал хүлээсэн.

-Үзэсгэлэнгээ гаргаж буй бүтээлчдэд кураторын арга барил хэрхэн нөлөөлдөг мөн уран бүтээлчид чиглүүлэгчтэй ажиллахын давуу тал юу вэ?

-Тус мэргэжил нь урлагийн салбарт, соёлын салбарт, мөн байгаль орчны салбарт задардаг. Соёлын салбарт музей, түүхэн дурсгалт соёлын өв рүү түлхүү холбогдож ажиллана. Урлагийн салбарт галерейтай илүү уялддаг. Кураторын ажил үндсэндээ уран бүтээлчийн шинэ гаргах гэж буй бүтээлд чиглүүлэг өгөх, үзэсгэлэнгийн концепт хамтдаа боловсруулах, үзэсгэлэн зохион байгуулах, бүтээлүүдийг хамт дэглэх, эцэст нь бүтээлийн анализ бичвэр бичих гэсэн дараалалтай явдаг. Куратортой хамтарч ажиллавал уран бүтээлчийн мэдлэг тэлж, бүтээмж чанаржина. Гар нийлж чадвал бүтээлийн чанар, үнэлгээ ч нэмэгддэг. Энэ нь нэг төрлийн ментор шиг ажил шүү дээ. 

-Сүүлийн үед манайд нэлээд хөгжиж буй медиа арт урлагийн онцлог нь юу вэ?

-Медиа урлаг, дижитал урлаг дэлхий даяар эрчимтэй хөгжиж байна. Энэ бол урлагийн бүтээл болон үзэгч хооронд интерактив холбоо үүсгэх боломжийг нээсэнтэй шууд холбоотой. Зүгээр нэг ханан дээрх зураг, эсвэл орон зайд байрлах баримал хараад зогсохгүй бүхэл бүтэн зааланд таазнаас шал хүртэл байрлуулсан элдэв дуу дүрслэл, эффект харж зогсох нь үзэгчдэд илүү таван мэдрэхүйгээ ашиглах, урлагийн бүтээл ойлгох, танин мэдэх боломжийг олгодог.

-Уран бүтээлч Б.Бат-Эрдэнийн “Амилалт” үзэсгэлэнгийн тухай, түүний уран бүтээлийн талаар...?

-Уран бүтээлч Бааг буюу Бат-Эрдэнэ саяхан “Resurrection” нэртэй бие даасан үзэсгэлэнгээ “B contemporary art gallery”-д толилуулсан. Бат-Эрдэнэ инстолляц болон медиа урлагийн бүтээл хослуулж ажилладаг сонирхолтой уран бүтээлч. Инстолляц бүр нарийн чимхлүүр ажиллагаатай, төмөр гагнуурын элемент их орсон харагдсан. Үзэсгэлэнд хоёр төрлийн медиа урлагийн бүтээл дэлгэгдсэн байсан. Бүтээл тус бүрийн концепт дээр нарийн фокуслаж илүү шинжлэх ухаанч хандсан санагдсан.

-Тэгвэл контемпорари урлагийн гол ялгарах онцлог нь юу юм?

-Контемпорари урлагийг өнөөдөр, одоо цагт үйлдэж буй урлагийн бүтээлүүд гэж ойлгож болно. Дотроо салбарлаад нийт 40 гаруй төрөлд задарчихсан баялаг урлагийн төрөл. Судлаачид олон янзын тодорхойлолт өгдөг. Германы уран бүтээлч Жосеф Бойс 1940-өөд онд “Хүн бүр уран бүтээлч болох боломжтой” гэж хэлсэн удаатай. Би энэ үгийг контемпорари урлагийн тодорхойлолтод нэлээд дөхнө гэж үздэг. Учир нь энэ урлагийн нөөц хязгааргүй бөгөөд яаж бол яаж илэрхийлэх боломжтой бараг л дүрэм үгүй гэмээр. Уран бүтээлчийн авьяас, ур чадвар нэгдүгээрт тавигдах бус бүтээлийн концепт хэр сонин содон байх нь эхэлж яригддаг. Тиймээс контемпорари урлаг хэн бүхэнд нээлттэй.

Б.Үлэмж

6


Сэтгэгдэл (6)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.



202.126.90.80Oyutan   • 2023, 6 сарын 13. 20 цаг 56 минут

Michidmaa bagsh shuumjiig facebook deeree bichdeggui shd, academia.edu orj haraach

195.176.29.132Зочин   • 2023, 5 сарын 9. 22 цаг 11 минут

Facebook deeree yamarch sudalgaa baigui bueeluudiig shuumjildeg yum bnle. Uneheer meregjiliin bus sanagdsan

192.82.73.15Зочин   • 2023, 3 сарын 24. 20 цаг 59 минут

yag yamar chigluuleg hiideg yum bol uran buteelchid busdaar chigluulegdeed baival bie daasan chanart n nuluulohgui baigaa

103.26.193.73Зочин   • 2023, 3 сарын 24. 9 цаг 29 минут

yamar tsarailag busgui be dugaariig mdhg hun bnuu tamineee

66.181.161.137Зочин   • 2023, 3 сарын 24. 8 цаг 31 минут

Ямхр үзэсгэлэнтэй бүсгүй вэ

192.82.80.198Зочин   • 2023, 3 сарын 24. 9 цаг 27 минут

heleed uhev, photoshop bish bgaa



ШИНЭ МЭДЭЭ

Б.Заяабал: "Шинэ хоршоо" хөтөлбөр амжилттай хэрэгжиж байна7 цаг 47 минутын өмнөШинэ хоршоологчдод алдаа оноогоо дэнслэх судалгаа, туршлага хэрэгтэй8 цаг 5 минутын өмнөРичард Бреслин: Улаанбаатар хотын төв цэнгэлдэх хүрээлэнг бүрэн шинэчлэх шаардлагатай6 сар 14. 17:00“ASIAN FOLK” АЗИЙН ХОТУУДЫН АРДЫН УРЛАГ, ГАР УРЛАЛЫН НААДАМ ЭХЭЛЛЭЭ6 сар 14. 14:25Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 30 саяын машин, 364 саяын орон сууцтай6 сар 14. 9:11АН-ын дарга Л.Гантөмөр 31 саяын орлоготой, 176 саяын зээлтэй6 сар 14. 8:58МАН-ын жагсаалтыг тэргүүлэгч Г.Лувсанжамц 204 сая төгрөгийн орлоготой6 сар 14. 8:41Зурхай: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал нас уртадна6 сар 14. 8:25Иргэд, парламент хоёрын “гүүр” ба Л.Нинжжамц6 сар 14. 8:22Шинэ төв цэнгэлдэх хүрээлэн байгуулах урьдчилсан судалгааг хийнэ6 сар 13. 20:27Сонгогч танаа гарын авлагыг дижитал контент хэлбэрээр үзэх боломжтой6 сар 13. 16:37Азийн хотуудын ардын урлаг, гар урлалын наадам маргааш эхэлнэ6 сар 13. 14:28Болзошгүй аянга цахилгааны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна6 сар 13. 9:26Зурхай: Шинэ гэр ба байр авахад сайн өдөр6 сар 13. 9:11Хөдөлмөр эрхэлж буй 138 мянган хүүхдийн 42 хувь нь аюултай нөхцөлд байна6 сар 13. 7:35II, IV хорооллын авто замыг хааж, шинэчилнэ6 сар 13. 7:33БНАЛАУ-ын Ерөнхийлөгч Тонглун Сисүлит-ийн төрийн айлчлал өндөрлөлөө6 сар 12. 18:48Сэлбэ голын голдирол дагуух лаг, шавар, мод бутыг зөөвөрлөнө6 сар 12. 10:32Метро барих зөвлөх үйлчилгээг БНСУ-ын "Dohwa Engineering" компани үзүүлнэ6 сар 11. 15:09Азийн хотуудын ардын урлаг, гар урлалын наадам болно6 сар 11. 10:30Халуун ус хязгаарлах байршлууд6 сар 11. 10:28Улаанбаатарт дуу цахилгаантай аадар бороо орно6 сар 11. 7:32Зурхай: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, мал арвидна6 сар 11. 7:29Нэгдүгээр тойрог: Танил нэр дэвшигчидтэй Хангайн бүс6 сар 11. 7:27Европын холбооны сонгуульд барууны үзэлтнүүд ялалт байгууллаа6 сар 11. 7:25Анужинтай, анимэйшнтэй, ардчилсан нээлт6 сар 11. 7:24ХАРААНЫ БЭРХШЭЭЛТЭЙ ИРГЭДЭД ЗОРИУЛСАН “МОНГОЛЫН НУУЦ ТОВЧОО” НОМЫН НЭЭЛТ БОЛЛОО6 сар 10. 15:45Болзошгүй нөөлөг салхи, мөндөр, аянга цахилгааны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна6 сар 10. 11:599 дүүргийн 99 байршилд 1.5 сая цэцэг суулгана6 сар 10. 11:57Авлига албан тушаалын 8 хэргийг шүүхэд шилжүүллээ6 сар 10. 11:55Хүүхдийн зуслан ямар үнэтэй байгаа вэ6 сар 10. 8:51Улаанбаатар дуу цахилгаантай түр зуурын аадар бороо орно6 сар 10. 6:40Зурхай: Дашнямтай өдөр6 сар 10. 6:37УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуульд 1336 нэр дэвшигчийг бүртгэв6 сар 9. 12:25Нийслэлийн хэмжээнд гамшгийн шар түвшин тогтоолоо6 сар 8. 14:52Зайсан тойруугийн замын хөдөлгөөнийг маргаашаас хуучин зохицуулалтаар явуулна6 сар 7. 10:37Нэр дэвшигч Н.Батсүмбэрэл ба Чингэлтэй дүүргийн хуудуутай тендерүүд6 сар 7. 9:11Улаанбаатарт бага зэргийг аадар бороотой6 сар 7. 7:44Зурхай: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал нас ахар болно6 сар 7. 7:42“Цагаан суваргын ордын төрийн эзэмшлийн хувь тогтоох тухай” УИХ-ын 2014 оны тогтоолыг олон нийтэд нээлттэй мэдээлж байна6 сар 6. 17:13
 Facebook Twitter Youtube