Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2023-11-24 нд нийтлэгдсэн байна.

"Зүгээр л очоод үз. The Mongol Khan бол гайхалтай бүтээл" хэмээн Англи улс даяар театрын тоймуудыг хүргэдэг TheSpyinthestalls.com сайт "Тамгагүй төр" жүжгийг онцолжээ

11/ 24/ 2023    19 цаг 19 минут

БНХАУ-ын хориглосон ч, Их Британийн нийслэл Лондон хотын алдарт Колизэйд нээлтээ хийж, ердөө таван өдөр болж буй The Mongol Khan (Тамгагүй төр) монгол драмын талаар Английн урлаг судлаачид төдийгүй барууны томоохон хэвлэлүүд “гайхалтай, ер бусын” хэмээн тодотгож мэдээлж байна. Иймд бид The Mongol Khan (Тамгагүй төр) жүжгийн талаар барууны хэвлэлүүд болоод урлаг судлаачдын гаргасан шүүмж, нийтлэлийг цувралаар хүргэж байна.

Тодруулбал,Лондон хот болон Их Британи улс даяар театрын тоймуудыг хүргэдэг TheSpyinthestalls.com сайт The Mongol Khan /Тамгагүй төр/ жүжгийг онцолж, "Зүгээр л очоод үз. “Тамгагүй төр” бол гайхалтай бүтээл" хэмээжээ.

Тус нийтлэлд: 

"НҮСЭР ТОМ БҮТЭЭЛ"

“Тамгагүй төр” жүжиг Монголын театрын түүхэнд монгол жүжгийг гадны улс оронд анх удаа тоглож буй түүхэн үйл явдал болон тэмдэглэгдэж буй.

Нэгт, Монголын түүх соёлын тухай сонирхох нь бүү хэл ихэнх Лондончуудын хувьд Монгол өөрөө хаалттай ном хэвээр байна. Монгол Улсын Ардын зохиолч Бавуугийн Лхагвасүрэнгийн 1990-ээд оны сүүлчээр туурвисан “Тамгагүй Төр” бүтээлдээ олон мянган жилийн уламжлал, түүхийг гурван мянган мөрт шүлэгт багтаажээ. Тэрбээр “Би нас эцэслэхдээ эргэж хараад энэ жүжгийг уран зохиолын амьдралынхаа оргил үе гэж үнэлнэ” хэмээсэн нь бий. Энэ ч утгаараа түүний найз, олны танил найруулагч “Херо” Баатар зохиолчийг 2019 онд таалал төгссөний дараа түүний дурсгалд зориулж дахин амилуулсан нь энэ.

Лондонгийн Колизейн гаднах олон хүн цугларсан Гэгээн Мартин гудамжинд зөөлөн бороо орж байна. Бороог ойроос ажвал тэнгэрийн түмэн заадас мэт харагдах нь тунчиг таатай. Торгон хувцастай морьтнууд ёслон зогсож, үзэмж төгөлдөр хувцасласан жүжигчид олны дундуур алхаж байна. Хүн бүр дор бүрнээ баясна.  БНХАУ-ын эрх баригчид Өвөрмонголд уг жүжгийг хориглосоноор барууны ертөнцөд хөл тавьж буй анхны улс нь Их Британи юм.

Найруулагч Баатар уг жүжгийг “эмгэнэлт жүжиг” гэж тодорхойлсон нь миний бодлоор тунчиг даруухан тодорхойлолт юм. Тийм ээ, энэхүү жүжиг нь эмгэнэлтэй бөгөөд гайхалтай боловч жүжгийн цар хүрээ нь маш сүрлэг, далайцтай юм. Гэсэн хэдий ч гүйцэтгэл тун нарийн байгаа нь тод харагдана. Долоон гол дүрийг далан хүний бүрэлдэхүүнтэй хүчирхэг чуулга улам ч баяжуулна. Тэр чигээрээ бүжиг мэт боловч ярьдаг дуурь мэт. Жон Мэн орчуулж, Тимберлейк Вертенбэкер Лондонгийн тайзнаа амилуулан эх хэлээрээ хадмал орчуулгатайгаар толилуулж байна. Зохиол нь хөгжмийн зохиолчийн чадварлаг гарыг хүлээж буй либретто шиг хэмнэлтэй, хэмжүүртэй. Харин Мягмарын Бирваа, Баттогтохын Одбаяр нарын зохиосон хөгжим нь түрэмгийлэл, хөдөлгөөн, оргилсон сэтгэл хөдлөлийн амьсгал, амин судсыг тодруулж өгөх шиг.

"ЖҮЖГИЙГ ТОЛИЛУУЛЖ БУЙ ТАЛБАЙН ӨРГӨН УУДАМ ОРОН ЗАЙ НЬ ОЛОН ДАВХАРГАТ, ЗАРИМДАА БАРАГ ОПТИК ХУУРМАГ МЭТ"

Жүжгийн үйл явдлыг цаг хугацааны хувьд авч үзвэл хоёр мянган жилийн өмнө Төв Азид Хүннү гүрний эхэн үед өрнөдөг. Чингис хаанаас сэдэвлэсэн уран зөгнөлт Арчуг Хаан (Ганболдын Эрдэнэбилэг) болон түүний их хатан Цэцэр (Уртнасангийн Уранчимэг) болон бага хатан Гэрэл (Дөлгөөн Одхүү) хоёул зэрэг нярайлсанаар үйл явдал өрнөнө. Хаан баг хатан Гэрэлийн хүүг өөрийн хүү гэдгийг хүлээн зөвшөөрч, харин он удаан жил эр эмийн ёс үйлдээгүй учир Их хатны хүүд эргэлзэнэ. Хааны шадар зөвлөх Эгэрэг (Сугарын Болд-Эрдэнэ) Их хатны хүүгийн төрсөн эцэг бөгөөд тэрээр хааныг хүүгийн аав хэмээн итгүүлэхээр оролдох боловч амжилт үл олно. Хаан Бага хатнаас мэндэлсэн хүүг нярайд нь өв залгамжлагчаараа сонгосоноор өөрийн хүүгээ ирээдүйн хаан болгохын тулд цөхрөнгөө барсан Эгэрэг нялх үрсийг нууцаар сольж, хааны удмыг завхруулахаар төлөвлөжээ. Энэхүү жүжиг нь урвалт, тэмцэл, тулаан, хууран мэхлэлт, золиос, хамгийн гол нь өс хонзонгийн тухай түүх юм. Шекспирийг хүртэл гайхшруулах цуст тулаан өрнөж, үйлдэл, үг, бодол санаа, сэдлийг цуст толбо болгоно.

Жүжгийн багийн гол онцлох зүйл нь харагдах өнцөг байлаа. Бүтээлч багаас аль нэгийг нь онцолж хэлэхэд хэтэрхий өргөн хүрээнд байсан бөгөөд хамтын ажиллагаа нь магадгүй хэт давсан байж болох юм.

Хувцасны зураач Очиржанцангийн Болд түүхч, археологичид, зураач, урчуудтай хоёр жилийн хамтран ажиллаж, судалгаа хийн эдгээр хувцсыг бүтээжээ. Үр дүнд нь бид хүннүчүүдийн олон зуун жилийн ертөнцөд умбаж, эрүү унагам үзэмж, үзмэрийг харж гайхширч байна. Бүжгийн урлагаар дамжуулан өөрсдийн соёлыг харуулахын тулд монгол оюун санааг нэвт шингээжээ. Гэхдээ та бүхэн оюуны хүсэл тэмүүллийг хойш нь тавиад зүгээр л үзвэрийг шимтэн үзээрэй. Гоо зүй бүжиг, хөдөлгөөн, хөгжим, яруу найраг, дуу авиа, гэрэл зэрэг нэгдэн оршдог. Тайзны арын хэсэг бол эмх замбараагүй. Гэхдээ энэ нь бидний санаа зовох зүйл биш юм; учир нь ид шид тайзан дээр тохиолдож байна. Жүжигчилж буй орон зай нь өргөн уудам, олон давхаргат бөгөөд заримдаа бараг оптик хуурмаг мэт санагдсан. Та харж чадахгүй байгаа зүйлээ харахын тулд нүдээ дахин төвлөрүүлэн харна.

Гол дүрийн жүжигчид бол гайхалтай, ялангуяа Уранчимэгийн бүтээсэн Их хатны дүр нь эх хүний зөн совин нь хаад угсааны ихэмсэг зантай хэрхэн тэмцэлдэж буйг харуулдаг. Эрдэнэбилэгийн бүтээсэн Арчуг хааны дүр сүр жавхлант эрх мэдэл нь хууран мэхлэлт, үймээн самуун, сэтгэл ханамжгүй байдалд хэрхэн эрсдэлд орж буйг үзүүлнэ. Энэхүү жүжгийн бүжгийн дэглэлт нь метафор, бэлгэдлийн дүрслэлийг сэлэм мэт сийлдэг, хувь заяаны төгсгөлийг нь гаргаж өгдөг, хүсэл тэмүүлэлтэй, цангасан шатаж буй бүтээл юм. 

Зүгээр л очоод үз. Хэрвээ чи намайг сонсохыг хүсэхгүй байгаа бол зүгээр л чихээ өргөн, Колизиумаас гаргах нижигнэсэн алга ташилтыг сонс. “Тамгагүй төр” бол гайхалтай бүтээл. Шекспир Вердигийн холимог дүрслэл. Хөшиг оройтож нээгдэн "Хоцорсонд хүлцэл өчье" гэсэн мэдэгдэл гарч, "Энэ нь касс дээр урьд өмнө хэзээ ч байгаагүй дараалал үүссэнтэй холбоотой" гэж мэдэгдэв. Эдгээр дараалал үргэлжилсээр байх болтугай. Тэгэх ч болов уу гэж таамаглаж байна, та ч бас тэрхүү дараалалд амжиж багтаарай. Эх сурвалжийн мэдээллийг ЭНД ДАРЖ үзнэ үү. 

2


Сэтгэгдэл (2)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.



59.153.114.140Бундаа   • 2023, 11 сарын 25. 20 цаг 23 минут

Мундаг өөр хэлэх үг алгаа дуугүй б ж чадсангүй

202.126.88.90Зочин   • 2023, 11 сарын 25. 12 цаг 00 минут

Сайхан юм ааа



ШИНЭ МЭДЭЭ

Хокүсэйхо А.Даваанинж сүмогоос зодог тайлж, түүний багш Хакүхо М.Даваажаргалыг зэрэглэл бууруулжээ2 сар 23. 12:21Нийслэлийн Засаг даргын зөвлөхөөр М.Найданхүү, Ж.Энхжаргалан нарыг томиллоо2 сар 23. 10:52“Nova-C” буугч төхөөрөмж өнөөдөр саран дээр газардах төлөвлөгөөтэй байна2 сар 23. 9:00АТГ: Төрийн албан хаагчийн ёс зүй, хүнд сурталд хамаарах 6 гомдол, мэдээллийг хянан шалгав2 сар 23. 9:00Энэ оны дөрөвдүгээр сарын 1-нээс цалин, тэтгэврийг  нэмнэ2 сар 23. 8:45МЕДВЕДЕВ:  ОХУ-ын зэвсгийн үйлдвэрлэл 1500 хувиар нэмэгдсэн2 сар 23. 8:45ЦАГ АГААР:  Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутгаар цас орж,  шуурна2 сар 23. 7:45ЗУРХАЙ: Өнөөдөр Идэрийн барилдлагатай өдөр2 сар 23. 7:30Сэлбэ голын 21,340 тонн мөсийг зөөн тээвэрлээд байна2 сар 22. 17:05УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Бүгд Найрамдах Киргиз Улсад энэ сарын 25, 26-ны өдөр айлчилна2 сар 22. 13:08С.АМАРСАЙХАН: Малчид Төрийн банкнаас 685 тэрбум, Хаан банкнаас 580 тэрбумын зээл авсан байна2 сар 22. 12:24Яармагийн гүүр орчмын шонг өвс ачсан “Норд бенз“ мөргөжээ2 сар 22. 12:09Элон Маск Цагаан ордонд нууцаар зочилжээ2 сар 22. 9:25БНСУ-д суралцах оюутнууд суралцангаа ажиллах хөтөлбөрт хамрагдана2 сар 22. 9:13Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ зудын дараах нөхөн сэргээлт, малчдын амьдралд онцгой анхаарахаа илэрхийллээ2 сар 22. 9:10" Тавантолгой төмөр зам" ХХК-д Засгийн газар, Цагдаагийн байгууллагаас шалгалт оржээ2 сар 22. 8:30ЗУРХАЙ: Улаан бар сарын гурван хөх улаан луу өдөр2 сар 22. 7:45Өнөөдөр хангайн уулархаг нутаг болон Орхон голын сав газраар цас орж  шуурна2 сар 22. 7:30Туркийн үйлдвэрлэсэн тав дахь үеийн сөнөөгч онгоц анхны нислэгээ үйлдэв2 сар 21. 19:35Орон нутгийн замд хунгарласан цасыг цэвэрлэж, үнс, давс цацаж байна2 сар 21. 19:29НИТХ-ын зөвлөл нийслэлийн төсвийн тодотголыг хэлэлцэхийг дэмжлээ2 сар 21. 19:25НӨАТ-ын урамшууллын сугалаанаас 43 261 иргэн азтан болжээ2 сар 21. 19:21МАДУРО: Венесуэл улс  удахгүй БРИКС-т элсэнэ2 сар 21. 11:00Эрдэнэбүрэнгийн УЦС-ын үндсэн барилгын ажлыг эхлэх гэрээг удахгүй үзэглэх төлөвлөгөөтэй байна2 сар 21. 10:30Папуа Шинэ Гвинейн овог аймгуудын хооронд мөргөлдөөн болж 53 хүн амь үрэгджээ2 сар 21. 10:00Өнөөдөр НӨАТ-ын урамшууллын сугалааны тохиролтой2 сар 21. 9:30Малчдын зээлийн эргэн төлөлтийг 6 дугаар сар хүртэл хойшлуулна2 сар 21. 9:10Өнөөдөр болох үйл явдал2 сар 21. 9:06ФОН ДЕР ЛЕЙЕН: ЕХ ойрын өдрүүдэд Оросын хөрөнгийн орлогыг ашиглахыг хуульчлах болно2 сар 21. 8:50Г.Занданшатар: Татварын бодлогын цогц шинэчлэл нь дотоодын үйлдвэрлэгч, ажлын байр бий болгогчдыг дэмжихэд чиглэх ёстой2 сар 21. 8:30ЗУРХАЙ: Хаврын тэргүүн улаан бар сарын дөрвөн ногоон хөхөгчин туулай өдөр2 сар 21. 7:40ЦАГ АГААР: Өнөөдөр говийн нутгийн өмнөд хэсгээр цас орж, явган шуурга шуурна2 сар 21. 7:30"Тавантолгой төмөр зам" ХХК бичлэг нь задарсан ажилтнуудаа халжээ2 сар 20. 14:50Зудын гамшигт нэрвэгдсэн малчдад УБТЗ “ХНН” 500 сая төгрөг хандивлав2 сар 20. 13:45Үндсэн хууль: Газрын хэвлий, түүний баялаг төрийн нийтийн өмч Бодит байдал: Газрын хэвлий төрийн өмч, түүний баялаг “Ажнай” Д.Бат-Эрдэнийх2 сар 20. 12:19Путин Хойд Солонгосын удирдагч Ким Жон Унд Орост үйлдвэрлэсэн машин бэлэглэжээ2 сар 20. 10:44П.Сайнзориг: Энэ онд метроны суурь судалгаануудыг хийж, барилгын ажлыг эхлүүлнэ2 сар 20. 9:59АТГ: Хэрэг бүртгэлтийн 20 хэрэг шинээр нээв2 сар 20. 9:54Сүүлийн 49 жил ажиглагдаагүй цас ихтэй жил болж байна2 сар 20. 9:45 ЮЛИЯ НАВАЛЬНАЯ: Нөхрийнхөө үйл хэргийг  үргэлжлүүлнэ2 сар 20. 8:50
 Facebook Twitter Youtube