Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2024-01-12 нд нийтлэгдсэн байна.

Түүхэн товчоон: Эеэр засагч хаан

1/ 12/ 2024    6 цаг 58 минут

Эеэр засагч нь 1643-1661 онд Манж Чин улсын төрийг барьсан гуравдахь хаан. 1643-1661 онд төр барьж Хятадын Мин улсыг бүхэлд нь захирсан Манж Чин улсын хаан байв.

 Эеэр засагч хааны үед Манж Чин улсын дотоод улс төрийн байдал дайн сөргөлдөөний байдалтай байв. Хэдийгээр нас залуу, богино хугацаанд төр барьсан ч Манж Чин улсад тулгараад байсан асуудлыг туршлагатай улс төрчдийн дэмжлэгтэйгээр даван туулжээ. Түүний төр барьж байх хугацаанд Хятадын Мин улсын үлдсэн газар нутгийг бүхэлд нь эзлэж, Амур, Сунгари мөрний орчмоор газар нутгаа шаргуу тэлж байсан Хаант Оросын газар нутгийн түрэлтийг хэсэг хугацаанд зогсоон барьж чадав.

Сиймхий ашиглан оргон зугатсан Сөнид аймгийн Тэнгис вангийн цэргийг бутцохиж өөрийн улсад ашигтайгаар шийдвэрлэж чадав.

1643 онд Манж улсын нөлөө бүхий ноёд хуралдаж  Дээд эрдэмт хааны 5 настай хүү Фүлинг өргөмжлөхөөр тогтов.

1644 онд Манжийн цэрэг Бээжинг эзлээд Фүлинг хаан ширээнд ёслон залж Эеэр засагч хаан хэмээн өргөмжлөв. Нийслэлийг Мүгдэнгээс Бээжинд шилжүүлэв. Балчир хааны нэрээр авга ах Доргон нь төр барив. Хэдийгээр Манжийн цэрэг Бээжинг эзлэн авсан ч өмнөд хэсэг нь Мин улсын мэдэлд байсан учир үргэлжлүүлэн Хятад орныг дайлж бүхэлд нь эзлэн авав. Хятадын Мин улсыг бүхэлд нь захирсан Манж Чин улсын хаан болов.Мөн Сөнид аймгийн Тэнгис вангийн хэргээс улбаалан Халхын Сэцэн хан, Түшээт ханы цэрэгтэй байлдаж ялсан ч Манж улсын дотоод улс төрийн байдал тогтворгүйн улмаас 1646 онд цэргээ Халхын нутгаас буцаан татжээ.

Мин улсыг эзлэн авсны дараа Манжийнулсын  эрх баригчид  Халхтай холбоотой асуудлыг хүчээр шийдэх, тулган хүлээлгэхийг илт оролдох болжээ.Эеэр Засагч хаан Сөнид аймгийн хэрэг явдлаас үүдэн Халхын хан нарын харилцаагаа сайжруулах гэсэн оролдлогыг хүлээн авсангүй.

1650 онд Доргоныг зуурдаар нас барсны дараа 1651 оноос 13 настай Эеэр засагч хаан биеэр төр засах болсныг мэдэгдэв. Тэрбээр Мингийн үед байсан сургуулийг дахин нээж, төрийн удирдах байгууллагыг сэргээж, хятад хүмүүсийг олноор нь төрийн албанд авчээ. Ордонд хятад тайган нарын тоо хурдацтай өсч 5000-д хүрсэн ба тэдэнтэй даруй тэмцэл явуулахад хүрчээ.

1654 онд Амур, Сунгар мөрний сав газраар эзэмшлээ байгуулж байсан Хаант Орос улсын  Фёдор Байков тэргүүтэй элч ирж хэлэлцээр хийж алба барихыг шаардсан ч хүлээж авсангүй. Элчийг буцсаны дараа  1658 онд Амур Сунгар мөрний бэлчирт Манж-Солонгосын хамтарсан  флот 40 усан онгоцоор довтолж ялалт байгуулан хэсэг хугацаанд Оросуудын Амур мөрний дунд урсгалаар нэвтрэн орохыг зогсоож чаджээ.

1661 онд Эеэр засагч хаан 23 насандаа цэцэг өвчнөөр таалал төгсчээ. (С.Цолмон)

Ашигласан ном зохиол

Алтан улсын түүх, Түдэн,Өлзийт нар орчуулав. Үндэстний хэвлэлийн хороо,1988.

Дайчин гүрний дотоод яамны монгол бичгийн гэрийн данс, 11 дэвтэр, Эрхлэн хэвлүүлсэн А.Цанжид, УБ.,2010

Жигмэдсүрэн С., Буянтогтох Г, Манж гүрний хураангуй түүх, УБ.,2010.

Монгол улсын түүх, Дөтгөөр боть, УБ.,2003

Непомнин О. Е. История Китая: эпоха Цин. XVII — начало XX века,М., 2005.

0


Сэтгэгдэл (0)

⚠ Анхаар!
Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд Toim.mn хариуцлага хүлээхгүй.





ШИНЭ МЭДЭЭ

“Миний дайсны дайсан бол миний найз”43 минут 40 секундын өмнөТүүхэн товчоон: Улаанбутангийн тулалдаан1 цаг 10 минутын өмнөХуулийн сайд асны “шүгэл үлээсэн” дээрэмчин нь “Цагаан Шонхор”-ын Ч.Энхтайван байв1 цаг 16 минутын өмнөД.СОСОРБАРАМ: С.Зориг амиа алдсан хэрэг хамт зүтгэж байсан нөхдийг нь насан туршид нь хардуулж, нулимуулж явдаг тогтолцооны цөм болчихлоо1 цаг 17 минутын өмнөУлаанбаатар ба Токио хотын цэвэрлэх байгууламж хэрхэн ажилладаг вэ?1 цаг 20 минутын өмнөЦаг агаарын мэдээ1 цаг 25 минутын өмнөЖ.Соронзонгийн хэргийг давж заалдах шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцааж, шийдвэрлэв1 цаг 28 минутын өмнөС.Зоригийн хэргийн материалыг нууцаас бүрэн гаргахыг шаардав1 цаг 37 минутын өмнөНЭРИЙГ НЬ АШИГЛАГЧ “ЭРЭЭ ЦЭЭРГҮЙЧҮҮД” ЦӨМ С.ЗОРИГИЙГ ТАЙВАН НОЙРСУУЛ…4 сар 22. 10:30Иргэний шилжилт хөдөлгөөний бүртгэлийг энэ сарын 29-нөөс зогсооно4 сар 22. 10:27Р.Базарын баривчилгаанаас улс төрийн “үнэр” л ханхийгээд байна даа4 сар 22. 9:10Нэрд гарсан юмнуудад нэг ч өөдтэй “амьтан” байхгүй4 сар 22. 9:09АЖНАЙГ АЖИХАД: Монголын төр нүдгүй чихгүй мэт аашилсан Ажнайгийн ноёрхол бол хуулиар халхавчилсан хулгай мөнөөсөө мөн4 сар 22. 8:58Баабар: Сарлаг нядлах аргачлал4 сар 22. 8:09Өнөөдөр могой өдөр4 сар 22. 8:07Долоо хоногийн өрнийн зурхай4 сар 22. 8:04Улаанбаатарт өдөртөө 6 хэм дулаан байна4 сар 22. 8:00“…Улс төрийн санхүүжилт” гэвэл Р.Базар ч, банк ч биш, Монголбанкны дэргэдэх СМА буруудна4 сар 22. 7:56Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Тайландын Хаант Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ4 сар 22. 1:00Улсын начин Б.Түвшинтөгс түрүүллээ4 сар 21. 18:12Б.Ням-Эрдэнэ хүрэл медалийн болзол хангалаа4 сар 21. 18:02Б.Ганхайч Азийн дэд аварга боллоо4 сар 21. 17:56Тодорхой тоймлоно-Долоо хоногийн тойм4 сар 21. 15:33Азийн аваргын тэмцээнийг Монголын жүдочид амжилттай эхлүүллээ4 сар 21. 11:09С.Зоригийн амь насыг бүрэлгэсэн хэргийн талаар хэн юу ярьж байсан бэ4 сар 20. 14:23"Амгалан" Дулааны станцын эрчим хүчний үйлдвэрлэл 1.3 сая Гкал дулаанаар нэмэгдэж байна.4 сар 19. 15:58Л.Оюун-Эрдэнэ: Эрчим хүчний салбартаа бизнесийн өрсөлдөөнийг дэмжиж, реформ хийх цаг нь болсон.4 сар 19. 15:48Говьсүмбэр аймгийн баг шөвгийн дөрөвт шалгарлаа4 сар 19. 0:50“Төв цэнгэлдэх хүрээлэн” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар Ж.Энхжаргаланг томиллоо4 сар 18. 22:15Дээд боловсролын байгууллагад оюутан элсүүлэх босго оноог 420 болгов4 сар 18. 21:25Төв цэнгэлдэх хүрээлэнг 100 хувь нийслэлийн эзэмшилд авлаа4 сар 18. 21:02Дээд шүүх Т.Бадамжунайн хэргийг тусгаарлах шаардлагагүй гэж үзжээ4 сар 18. 10:55“Хөгшин” улс төрчдийн "сав" хальсан толхилцоон4 сар 18. 10:29Цасан болон шороон шуурга шуурна4 сар 18. 10:01Ц.Туваан: Эмийн салбарт ашиг сонирхлын хамаарал, “цус ойртолт” хэрээс хэтэрч, бүртгэл, хяналт нь бүр дампуурсан байна4 сар 18. 9:33ЦАГ АГААР: Бусад нутгаар хур тунадас орохгүй4 сар 18. 9:07Д.Ганбаяр: Иргэний болон улс төрийн эрхийг эдлүүлж чадахгүй бол гадагшаа дүрвэх иргэд их байна4 сар 18. 9:02Арабын Нэгдсэн Эмиратад сүүлийн 75 жилд үзэгдээгүй их хур тунадас унаснаас Дубай хот үерт автав4 сар 18. 9:00Эрдэнэтийн овоолгуудыг “…Үүсмэл орд”-ын заалт нь одоогийн эзэмшигчдэд үлдээх үү?!4 сар 18. 8:57Хуульч П.Эрхэмбаяр: Р.Базарыг сүр хүчтэй саатуулахдаа иргэний жам ёсны эрхээс эхлээд олон хууль зөрчлөө4 сар 18. 8:55
 Facebook Twitter Youtube