НЯМ, May 31, 2020

Коронавирусын эсрэг хамгийн шилдэг арга хэмжээ авч буй орноор Монголыг нэрлэжээ

5/ 20/ 2020    9 цаг 21 минут

Цахим ертөнц дэх хүмүүсийн дуу хоолой болдог "Medium" хуудасны нийтлэлч Инди Самаражива (Indi Samarajiva) Монгол улсын коронавирусийн эсрэг дэлхийд тэргүүлэх хэмжээнд тэмцсэн хэмээн бичсэн байна. Тэрбээр хөгжингүй орнууд хүртэл манай жишээнээс суралцах ёстой хэмээн онцолсон бөгөөд дэлхий дахинд өөр ийм сайн ажилласан улс орон байхгүй хэмээн мэдэгджээ. Ингээд та бүхэнд тэхүү нийтлэлийг бүрэн эхээр нь орчуулан хүргэеээ.

Коронавирусын эсрэг хамгийн шилдэг арга хэмжээ авсан орноор Монголыг нэрлэжээ

Монгол улс COVID-19-ийн эсрэг хамгийн шилдэг арга хэмжээ авсан улс юм. Энэ оронд тус өвчнөөр нэг ч хүн нас бараагүйн дээр дотоодод ямар ч халдвар тархаагүй аж. Тус улсын иргэд дэгдэлтийг дарах нь битгий хэл “дэгдэлт гэж юу юм” гэж асуух нь холгүй байна.

Энэ зүгээр нэг тохиолдол биш ээ.

2020 оны 1-р сараас Монгол улс халдварыг барих төгс аргачлалыг боловсруулан одоог хүртэл түүнийгээ мөрдөж байна. COVID-19 Монголыг тойрч өнгөрөөгүй, харин Монгол түүнийг үүдээрээ нэвтрүүлээгүй хэрэг.

Харамсалтай нь үүнийг нь дэлхийн улс орнууд анзааралгүй өнгөрөөжээ. Хэн ч “Монголын туршлага”-ыг авч хэлэлцэхгүй байгаагаас гадна хүмүүс Герман эсвэл Швед шиг бүтэлгүйтсэн орнуудыг судалж байх жишээтэй.

Хэрвээ та итгэхгүй байвал тэднийг хэрхэн ажилласан болохыг дараах баримтуудаас хараарай.

Коронавирусын эсрэг хамгийн үр дүнтэй тэмцсэн ард түмэн
Юу, Монгол уу?

“Хүлээгээрэй, Монгол чинь нэг хүнд 2 км2 газар оногддог өргөн уудам, хүн ам цөөнтэй орон биз дээ. Тэнд чинь тахал тархах үндэс байхгүй шүү дээ.” гэж та бодож байж болно. Гэхдээ энэ бол маш буруу ойлголт.

Хүн амын нягтаршил

Монгол бол дэлхий дээрх хамгийн бага хүн амын нягтаршилтай орнуудын нэг гэдэг нь үнэн. Гэхдээ нийслэл хот болох Улаанбаатар нь 1.5 сая хүн амтай. Энэ бол COVID-19 тархахад хангалттай тоо.

Үнэхээр ч Улаанбаатар хотын 1 км2 тутамд 307 хүн байдаг бөгөөд энэ нь халдварын голомт болсон Италийн Бергамо хоттой ойролцоо үзүүлэлт юм. Бергамо хот харьцангуй цөөн хүн амтай хэдий ч халдварт өвчин үүнийг нь тоогоогүй.

Ингэхэд Монгол хэр зэрэг алслагдсан юм бэ?

Алслагдмал биш

Орчин үеийн Монгол улсыг алслагдмал бөглүү гэж үзэх нь өрөөсгөл ойлголт юм. Миний эхнэр тэнд очиж үзсэн бөгөөд би түүнээс энэ талаар асуутал мөрөө хавчаад ямар ч тийм зүйл байхгүй гэлээ.

Эрт үед мориор явахад өргөн уудам, зэлүүд мэт санагддаг байсан байх. Харин одоо Бээжин хотоос 2 цаг нисээд л Монголд хүрч болно. Бүр Улаанбаатраас Ухань хот руу шууд нислэг үйлддэг онгоц хүртэл байлаа. Монгол улс хөрш 2 орон болох Хятад болон Оростой төмөр замаар холбогдсон бөгөөд түүгээр өдөр бүр асар олон хүн орж гарна. Хятадад гарсан халдварын эхний давалгаа тэдэнд хүрээгүй бол Орост гарсан 2 дахь давлагаа ноцтой аюул учруулж болох юм.

Тиймээс алслагдмал байдал тэднийг аврахгүй.

Хэт нэг талыг барьсан үзэл

Мэдээж хэрэг барууныханд хэт нэг талыг барьсан үзэл байгаа. Бид хөгжингүй эсвэл том эдийн засагтай орнуудыг шүтээд бусад орнуудыг харалгүй өнгөрөөжээ. “Ангела Меркел чинь эрдэмтэн хүн шүү дээ” гээд бусад хүмүүсийг боловсролгүй мэт харах нь түгээмэл. Гэхдээ хөгжиж буй орнуудыг аз дайрсан гэж ойлгох нь хэт нэг талыг харсан үзэл юм.

“Тэд ингэж сайн ажиллаж байх үндэс байхгүй, энэ чинь ядуу орон биш бил үү? Ядуу ч гэсэн үхээгүй байна, цаг агаар нөлөөлсөн байх” гэж барууны ажиглагч нар будилж байх жишээтэй.

Дэлхийн орнууд Монгол шиг улсад зээл тусламж, зөвлөгөө өгөх төлөөлөгч нараа илгээгээд сурчихсан юм. Гэхдээ тэд одоо Монголоос зөвлөгөө авах цаг ирсэн болохыг ойлгож чадаагүй байна.

Тэр хүмүүс тоо баримт, авсан арга хэмжээг нь хараад Монгол улсыг аз дайрсан гэж хэлж чадах болов уу? Үнэндээ тэгэх дээрээ тулах юм бол миний уур хүрэх байх. Захын хүн хүртэл энэ орны эрх баригчид ямар их хичээл зүтгэл гаргасан болохыг ойлгоно шүү дээ.

Монгол улс коронавирусийг дараагүй, харин бүр сөнөөсөн юм.

Алсын хараа
Хэрвээ та 1-р сарын 23-ны өдөр рүү буцаж очвол юу хийх вэ? Мэдээж хэрэг хүмүүст 21-р зууны хамгийн том цар тахал дэгдэх гэж байгааг анхааруулж, хөл хорио тогтоох, эм тариа нөөцлөх хэрэгтэй гэж хэлэх байх.

Монголчууд харин яг ийм л арга хэмжээ авсан юм. Тэдэнд цаг хугацааны машин байхгүй ч Ухань хотод үүссэн нөхцөл байдлыг хармагцаа Хятад болон ДЭМБ-тэй зөвлөлдөн асар богино хугацаанд зөв шийдвэрүүдийг гаргасан. Энэ бүгдэд ямар нэг нууц зүйл байгаагүй, тэд зүгээр л тэнэг биш байсан хэрэг.

1-р сарын 22

ДЭМБ хүссэн орондоо дуртай цагтаа нэвтэрч, хөл хорио тогтоодог цэргийн байгууллага биш. Тэд урилгаар зааж зөвлөх, шаардлагатай бол туслах үүрэгтэй. Монгол харин тэдний тусламжийг эрт авж эхэлсэн бөгөөд 1-р сарын 22 тус улсын эрүүл мэндийн яам ДЭМБ-тай хамтран хэвлэлийн бага хурал хийн үүсээд байгаа нөхцөл байдлыг олон нийтэд мэдэгдсэн юм.

Тус хурал дээр хүнээс хүнд халддаг тахал гараад байгааг дурдаад хилээр орж гарч байгаа хүмүүсийг шалгах болсныг хэлсэн билээ.

Өөрөөр хэлбэл тэд бүр 1-р сард Хятад хүртэл хийж эхлээгүй зүйлийг хийсэн гэсэн үг юм. Ингэж амжиж арга хэмжээ авсан нь энэ орныг аварсан гэхэд болно.

Алсын хараа
1-р сарын 26
Монгол улсад энэ үед нэг ч тохиолдол илрээгүй байлаа. Хүн бүх Хятадад тархаж байгаа халдварт өвчнийг хараад “Манайд орж ирээгүй юм чинь надад хамаагүй” гэж бодож байсан юм. Энэ бол тэнэглэл, харин Монголчууд тэнэг биш. Хубэй мужид хөл хорио тогтоосны дараахан Монгол улсын аюулгүйн зөвлөл шууд хуралдаж дараах шийдвэрийг гаргажээ.

Сургууль цэцэрлэгүүдийг хаах
Хилээрээ онгоц галт тэрэгнээс өөр тээврийн хэрэгсэл орж гарахыг хориглох
Олон нийтийн арга хэмжээг хориглох
Эмнэлгийн тоног төхөөрөмж, ажилтнуудын хөрөнгийг нэмэгдүүлэх
Монгол улсын эдийн засаг экспорт дээрээ тогтдог учир энэ нь ч том цохилт болсон юм. Гэхдээ тэд барууныхан шиг дэлхий сөнөж байгааг хараад “Эдийн засгаа аврах” гэж орилсонгүй.

Монгол улс вирустэй тулах үедээ хөгшчүүлээ хаясангүй. Тэд зүгээр л хүн бүрээ аврахын төлөө хичээж ажилласан юм. Эдийн засаг нь хүнд байдалд орсон ч гэсэн нэг ч хүнээ алдаагүй орон мөнгө гэдэг дахиж одоог зүйл гэдгийг мэддэг бололтой.

Энэ бол жинхэнэ хүнээ бодсон шийдвэр. Цар тахлын үед Монгол улс арай хэтрүүлсэн мэт шийдвэр гаргасан мэт санагдаж болно. Гэхдээ ийм үед тэгэх л ёстой. 2 долоо хонож байж илэрдэг вирустэй тийм аргаар л тэмцэнэ.

Нэрт эрдэмтэн Шифэн Ву нэгэнтээ “Юу ч хийхгүй байснаас хэтрүүлж хийсэн нь дээр” гэж хэлсэн билээ.

Монгол улс нэг ч тохиолдол бүртгэгдээгүй байхад хэдэн мянга илэрсэн юм шиг арга хэмжээ авсан юм.

1-р сарын 26
1-р сарын 27
Монгол улс дотор халдвар илрээгүй хэдий ч гаднаас халдвар голомтод байгаа иргэдээ татаж эхлэв. Ингэхдээ тэд нэг бүрээр тусгаарлан маш удаанаар хянасны эцэст хүмүүсээ эх орондоо нэвтрэхийг зөвшөөрөх болсон юм.

Харин бусад орнууд өөрсдийн иргэдээ чөлөөтэй нэвтрэхийг зөвшөөрч бусад улсын иргэдийг хилээрээ нэвтрүүлэхгүй хэмээж байв.Тэд вируст зөвшөөрөл хэрэггүй гэдгийг мэддэггүй байсан байх.

1-р сарын 27-нд Монгол улс Хятадын талтай хэлэлцээр хийн Ухань хотод байгаа 31 оюутнаа татахаар болсон бөгөөд 2-р сарын 1-нд тусгай үүргийн онгоц хөл хорионд орсон хотоос тэднийг зөөн авчирсан юм. Тэд энэ мэтээр олон удаа иргэдээ халдварын голомт болсон газруудаас татсан хэвээр байна. Гэхдээ мэдээж ирсэн хүмүүсийг тусгай газар тусгаарлан нарийн шинжилж байж гаргаж байгаа учраас одоог хүртэл энэ улсад халдвар тархаагүй хэвээр.

Нэмж хэлэхэд Монгол улс 1-р сард ийм арга хэмжээ авч эхэлсэн болохыг сануулъя. 1-р сард шүү. Тэгэхэд бусад орнууд юу ч болоогүй мэт аашилж байсан шүү дээ. Хэрвээ тэд Монгол шиг байсан бол хэдэн хүний амь аврах байсан бэ?

1-р сарын 27
2-р сар
2-р сард Монголчууд нийтээр хөдлөн амны хаалт, оношлуур бэлдэн эмнэлгүүдийн бэлэн байдлыг хангаж хотоо тэр чигт нь ариутгаж байв. Нэг ч тохиолдол илрээгүй хирнээ хүн бүр хичээж эхэлсэн юм. Харин монголчууд 5G сүлжээний цамхаг шатааж “тэнэглэсэнгүй”.

Тэд хамгийн том баяруудын нэг цагаан сараа тэмдэглэсэнгүй. Харин бүр энэ үеэр хот хоорондын хөдөлгөөнийг хязгаарласан бөгөөд олон нийт ч энэ шийдвэрийг дэмжив.

2-р сар
Монголчууд дотооддоо халдвар алдаагүй байх даа алдсан мэт шийдвэр гаргаж байсан гэдгийг дахин хэлье. Хил залгаа Хятадын нутагт халдвар гарах үед Өмнөговь аймагт хүн бүр амны хаалт зүүх ёстой гэсэн шийдвэр гарсан юм. Мөн энэ үед Засгийн газраас хилээ бүр мөсөн хаан нүүрсний экспортоо хаасан билээ. Энэ нь эдийн засагт нь маш хүнд цохилт болсон ч тэд үүнийг тоогоогүй юм. Мөн энэ сард тус улс Өмнөд Солонгос болон Японоос ирэх нислэгийн зогсоосон.

Хамгийн сонирхолтой нь Монгол улс Хятадад тусламжийн гараа сунгасан билээ. Тус улсын Ерөнхийлөгч Халтмаагийн Баттулга хөрш орондоо халдварын ид үед айлчлан 30 мянган хонь бэлэглэсэн. Энэ үйлдэл нь ч хятадын ард түмний зүрхэнд хүрсэн. Мөн тэрбээр эх орондоо эргэж ирээд өөрийгөө 14 хоног тусгаарласан юм.

3-р сар
Жинхэнэ удирдлага гэж энэ. Миний бие Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хэрэгжүүлж буй арга хэмжээнүүдийн заримтай нь санал нийлэхгүй байгаа ч тэрбээр үнэхээр төрийн тэргүүн хүн ямар байх ёстойг харуулсан. Харин энэ үед Их Британийн Ерөнхий сайд гудамжинд байгаа хүмүүстэй чөлөөтэй гар барин зургаа татуулж байсан юм.

Харин Монголчууд ариутгалын хэрэгсэл, оношлуур зэргийг олноор хурааж байсан билээ. Хамгийн гол нь зөвхөн Баттулга ч биш бусад шийдвэр гаргагч нар бүгд дор бүрнээ ажлаа хийсэнд гол учир учир оршино.

Тэгтэл нэг юм болов.

3-р сарын 10-нд тус улсад коронавирусийн анхны тохиолдол бүртэгдлээ. Москва хотоос 3-р сарын 2-нд орж ирсэн Францын иргэнээс халдвар илэрсэн бөгөөд Монгол үүнд бэлэн байлаа. Тэд Франц эрийн амьдарч байсан буудал, хоол идсэн газар, ажлын оффис, аялсан нутаг, бүр унаж явсан морийг нь хүртэл тусгаарлан ариутгасан юм. Үүнээс гадна орон даяарх бүх хөдөлгөөнийг хязгаарлаж олон нийтийн үйлчилгээний газруудыг хаасан билээ. Одоог хүртэл нийт 9.2 сая км2 нутагт 6000 гаруй үйлчилгээний газрууд бүрэн эсвэл хагас хөл хорионд байсан хэвээр байна.

Тэд ганцхан хүн халдвар авсны төлөө ийм арга хэмжээ авсан. Ийм болохоор л энэ улсад хүнээс хүнд халдвар тархаагүй юм. Монголчууд коронавирусийг дарах биш бүр хамар нь цухуймагц тас огтолсон хэрэг.

3-р сар
Өнөөдөр
Би өөр олон жишээ татаж болох ч та нар юу гэх гээд байгааг минь ойлгосон байх. COVID-19-ийн сураг гарах төдийд монголчууд юманд хатгуулсан юм шиг арга хэмжээ авч эхэлнэ. Тохиолдол илрээгүй байхад хэдэн мянга, нэг тохиолдол илэрсэн байхад хэдэн зуун мянга өвдсөн юм шиг ааш гаргана.

Үүн шиг хурдан тархдаг өвчний өөдөөс ингэж тэмцэхээс өөр аргагүй. Одоог хүртэл тэд нэг ч хоригоо сулруулаагүй байна. 5-р сар 7-нд тэд бүр Улаанбаатарын нэг дүүргийг хаан 150 мянган иргэн, 3,500 албан хаагч хамарсан хөл хорионы сургууль хийжээ. Тэд ингэж л аливаад бэлддэг аж.

Эрүүл мэндийн салбарын хувьд үүнээс сүрдэм зүйл үгүй. Тэд өвчнөөс сэргийлэх арга хэмжээг зэвсгийн эрдэм шиг сургуулилж байна. Одоо тус улсад илрээд байгаа 140 тохиолдол бүгд гаднаас зөөвөрлөгдөн орж ирсэн. Би анх энэ тоог хараад мөн л цаг агаар эсвэл хүн амын тоонд болж байна гэж бодож байлаа.

Өнөөдөр
Миний буруу байжээ. Харин одоо барууны, бүр зүүн Азийн хөгжингүй орнууд хүртэл Монголын араас чирэгдэж байна. Монгол үнэхээр цар тахлын үед төгс арга хэмжээ авсан юм. Мэдээж хэрэг энэ бүхэн тийм ч амар байсангүй. Энэ улсын эдийн засан хүнд цохилтод орсон, мөн олон монголчууд ядуурлын түвшинд амьдарч байгаа. Дээрээс нь олон иргэд байнгын бэлэн байдалд байсаар залхаж байгаа гэнэ. Орос улсад халдвар ид дэгдэж байгаа үед хөл хориог цуцлах болоогүй.

Гэхдээ хэцүү байгаа ч тэд энэ бүхнийг давж гарна гэдэгтээ итгэлтэй байна. Энэ бол зөв тогтолцооны илрэл юм. Монгол өөрийгөө дэлхийд тэргүүлэх хэмжээнд авч явж нэг ч үхэл, нэг ч дотоодын халдвар үзсэнгүй. Бид бүгдээрээ тэднээс сурах ёстой бүхнээ сурч авах хэрэгтэй. Дээрээс нь хэдэн хонь өгвөл татгалзахгүй шүү.

Инди Самаражива
2020 оны 5-р сарын 18
Source:
https://medium.com/@i…/covid-underdogs-mongolia-3b0c162427c2
https://www.caak.mn/



АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд toim.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичих

ШИНЭ МЭДЭЭ

Тархалт өндөртэй ОХУ руу хил зөрчин морьтой нэвтэрсэн хоёр иргэнийг саатуулжээ6 цаг 17 минутын өмнөД.Нямхүү: Халдвар аваад эмчлэгдэж буй 8-16 насны таван хүүхэд байна6 цаг 20 минутын өмнө“NASA”, “SpaceX” Америкийн нутаг дэвсгэрээс сансрын нисгэгчдийг тойрог зам руу хөөргөлөө7 цаг 18 минутын өмнөД.Нямхүү: Нэг хүн эдгэрч, коронавирусийн сэжигтэй тохиолдол шинээр илрээгүй5 сар 30. 11:33Дорнодоос их хэмжээний цэнэгтэй сум, галт хэрэгсэл олджээ5 сар 30. 10:23ТАНИЛЦ: Ирэх сард хийх 8 удаагийн тусгай нислэгийн чиглэл, хугацаа5 сар 30. 10:06Европын холбооноос 50.8 сая еврогийн буцалтгүй тусламж олгоно5 сар 30. 9:52Өнөөдөр өдөртөө бороогүй5 сар 30. 9:50Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг хэвээр үлдээжээ5 сар 29. 13:53Найман чиглэлд тусгай үүргийн нислэг хийж 2000 орчим иргэнээ эх оронд нь авч ирнэ5 сар 29. 12:33ФАТФ  Монгол Улсыг гэрийн даалгвараа биелүүлсэн гэж үзжээ5 сар 29. 11:52Д.Нямхүү: Нэмж 18 хүнээс коронавирусийн халдвар илэрлээ5 сар 29. 11:32СЕХ-нд бүртгэл нь баталгаажсан 121 бие даан нэр дэвшигч5 сар 29. 10:54Х.Бат-Ялалтыг өнөөдөр шүүнэ5 сар 29. 10:44Элсэн манхныг ногоон төгөл болгосон нь5 сар 29. 9:32Хонконгийн аюулгүй байдлын тухай хуулийн төслийг Хятадын парламент дэмжлээ5 сар 29. 9:19БНСУ-ын хөнгөлөлттэй зээлээр Баянголын аманд 7009 айлын түрээсийн орон сууцны хороолол барина5 сар 29. 9:13НҮБ-ын Энхийг сахиулах ажиллагаанд гурван Монгол эмэгтэй алба хааж байна5 сар 29. 9:06Сумдын Мал эмнэлгийн тасгуудад мотоцикл, компьютеролгож байна5 сар 29. 9:02Төвийн нутгуудаар олон жилийн дунджаас ахиу хур тунадас орно5 сар 29. 8:58Монголын төр, Дундговийн сонгогчид Сү.Батболдоос юу хүлээх вэ...5 сар 29. 8:26Н.Номтойбаярыг цагдан хорих шийдвэр гарлаа5 сар 28. 15:55Далай лам маргааш, нөгөөдөр хоёр өдөр онлайнаар авшиг хүртээнэ5 сар 28. 15:28ҮЦХ-гийн захирал С.Эрдэнэтуул “Ханталст” компанийн үйл ажиллагааг зогсоож, газраа эргүүлэн авах хүсэлтийг удаа дараалан гаргаж байжээ5 сар 28. 14:42Б.Батбаатар: ФАТФ-д гурван ажлаа цахимаар тайлагнасан. Үр дүн нь өнөө орой, эсвэл маргааш өглөө гарна5 сар 28. 14:14Үндэсний Цэцэрлэгт Хүрээлэнгийн захирлыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөллөө5 сар 28. 13:31Д.Нямхүү: 13 хүнээс коронавирусийн халдвар шинээр илэрлээ5 сар 28. 11:24Сайхан мэдээ: Хотын даргын олигархуудаас буцааж авсан 11 цэцэрлэгт хүрээлэнтэй танилц5 сар 28. 11:15Гарын үсгээ харамласан “Хүнд сурталтан”-аас болж гурван жилийн турш хохирч яваа иргэний хохирлыг хэн барагдуулах вэ? С.Амарсайхан дарга аа!5 сар 28. 10:46Казахстан руу зургадугаар сарын эхээр тусгай нислэг хийнэ5 сар 28. 10:37Энэтхэгийн үнэн нүүр царай-Дхарави5 сар 28. 10:32Гүнтийн давааны 2,1 км авто замыг тэгшилжээ5 сар 28. 10:26Одон орон судлаачид цагираг хэлбэртэй галактик нээжээ5 сар 28. 10:00Одонтой ээжүүдэд зориулсан дуу олны сонорт хүрнэ5 сар 28. 9:36ОХУ-аас 570 оюутнаа татан авлаа5 сар 28. 9:11Ноолуурын урамшууллыг малчдын дансанд шилжүүлжээ5 сар 28. 8:40Богд уул 100 бугатай болжээ5 сар 28. 8:36ТАНИЛЦ:Сонгуулийн сурталчилгаа нэвтрүүлэх эрх бүхий телевиз, сувгийн жагсаалт5 сар 28. 8:33Баянхонгорын барьцгүй тойрогт Г.Занданшатар өнгөлж, А.Адъяасүрэн удаална5 сар 28. 8:25Монгол залуус амны хаалтны автомат төхөөрөмж бүтээжээ5 сар 27. 14:03
© 2018 toim LLC. Facebook Twitter Youtube